Nghị định số 90/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế vừa được Chính phủ ban hành và có hiệu lực từ ngày 15/5. Theo đó, mức phạt đối với nhiều hành vi vi phạm trong kinh doanh thuốc được tăng lên đáng kể, từ 5-10 triệu đồng hiện nay lên 10-20 triệu đồng, bao gồm cả hành vi bán thuốc kê đơn khi không có chỉ định của bác sĩ.
Mức phạt mới và tác động đến kháng kháng sinh
Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), từ năm 2020 đến 2023, Việt Nam ghi nhận gần 300.000 ca tử vong do kháng kháng sinh. Tình trạng này xảy ra khi vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng biến đổi, không còn phản ứng với các loại thuốc vốn được tạo ra để tiêu diệt chúng. Hậu quả là người bệnh ốm nặng hơn, thời gian điều trị kéo dài, chi phí tốn kém và nguy cơ tử vong tăng cao. Quy định mới nhằm siết chặt việc bán kháng sinh, yêu cầu chỉ kê đơn và bán khi thực sự cần thiết, góp phần giảm thiểu tình trạng kháng thuốc.
Siết chặt nhân sự ngành dược
Nghị định cũng quy định xử phạt nặng đối với các hành vi liên quan đến nhân sự ngành dược. Cụ thể, cá nhân cho thuê hoặc mượn chứng chỉ hành nghề sẽ bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Đối với nhân viên đứng quầy bán lẻ thiếu bằng cấp chuyên môn, mức phạt từ 1 đến 3 triệu đồng sẽ được áp dụng. Điều này nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ dược và bảo vệ quyền lợi người bệnh.
Cấm bán thuốc kê đơn trên sàn thương mại điện tử
Trên không gian mạng, Chính phủ cấm hoàn toàn hành vi bán thuốc kê đơn, thuốc hạn chế bán lẻ và các loại thuốc thuộc diện kiểm soát đặc biệt qua sàn thương mại điện tử. Các cơ sở muốn kinh doanh thuốc trực tuyến hợp pháp phải báo cáo cơ quan chức năng trước khi hoạt động. Ngoài ra, cơ quan quản lý cũng cấm các giao dịch mua bán thuốc thử lâm sàng, đưa thuốc do bệnh viện pha chế ra ngoài thị trường hoặc giao dịch thuốc hạn chế khi chưa được cấp phép.
Trách nhiệm của chuỗi hệ thống lớn
Đối với các chuỗi nhà thuốc lớn, chủ doanh nghiệp có nghĩa vụ minh bạch toàn bộ danh sách cơ sở trực thuộc và báo cáo ngay khi thay đổi người chịu trách nhiệm chuyên môn. Quy định này nhằm tăng cường quản lý và giám sát, đảm bảo hoạt động kinh doanh thuốc tuân thủ pháp luật.
Đánh giá từ chuyên gia
Giới chuyên gia đánh giá quy định xử phạt mạnh tay này buộc người dân thay đổi thói quen tự chữa bệnh, phải đi khám và dùng thuốc đúng phác đồ. Đồng thời, quy định mới ép các nhà thuốc và y bác sĩ đề cao trách nhiệm, chỉ kê đơn và bán kháng sinh trong trường hợp thực sự cấp thiết, kết hợp với việc nhà nước kiểm soát chặt nguồn kháng sinh trong ngành chăn nuôi.
