Bộ Y tế đề xuất tạm ngưng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 về an toàn thực phẩm
Bộ Y tế vừa công bố đã hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc tạm ngưng hiệu lực áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP liên quan đến an toàn thực phẩm. Theo đó, hai văn bản này sẽ được tạm ngưng cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) cùng các văn bản hướng dẫn thi hành chính thức có hiệu lực, dự kiến muộn nhất vào ngày 1/7/2027.
Nguyên nhân dẫn đến đề xuất tạm ngưng
Việc xây dựng dự thảo Nghị quyết được thực hiện dựa trên cơ sở tổng hợp báo cáo từ các bộ, ngành, địa phương, đơn vị, hiệp hội, doanh nghiệp và cả các đại sứ quán. Kết quả kiểm tra thực tế cho thấy quá trình triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đang gặp phải nhiều khó khăn và vướng mắc đáng kể.
Đặc biệt, những trở ngại tập trung chủ yếu vào nội dung kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu, nhất là các sản phẩm dễ hư hỏng như rau, củ, quả, hải sản và thực phẩm tươi sống. Nhóm sản phẩm này thuộc phạm vi quản lý chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Bên cạnh đó, nhiều địa phương cùng một số bộ, ngành hiện vẫn chưa sẵn sàng về mặt nguồn lực và các điều kiện cần thiết khác để có thể triển khai hiệu quả các quy định nêu trên. Tình hình này đã được Bộ Y tế kịp thời báo cáo lên Chính phủ để xem xét và có biện pháp xử lý phù hợp.
Vướng mắc trong cấp phép thực phẩm chức năng
Một vấn đề nổi cộm khác được đề cập đến là những khó khăn liên quan đến việc cấp phép cho thực phẩm chức năng. Theo quy định tại Luật An toàn thực phẩm năm 2010, "thực phẩm chức năng lần đầu tiên đưa ra lưu thông trên thị trường phải có báo cáo thử nghiệm hiệu quả về công dụng của sản phẩm". Tuy nhiên, quy định này được đánh giá là chưa thực sự phù hợp với thông lệ quốc tế hiện hành.
Trên cơ sở tiếp thu ý kiến kiến nghị từ các cơ quan, tổ chức liên quan, Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP đã đưa ra quy định linh hoạt hơn về tài liệu chứng minh công dụng sản phẩm. Cụ thể, doanh nghiệp được phép lựa chọn một trong hai hình thức: bằng chứng khoa học chứng minh công dụng của sản phẩm hoặc của thành phần tạo nên công dụng đã công bố; hoặc báo cáo thử nghiệm hiệu quả về công dụng của sản phẩm theo đúng quy định của Luật An toàn thực phẩm.
Tuy nhiên, trong trường hợp Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP bị tạm ngưng hiệu lực, việc cấp phép đăng ký bản công bố sản phẩm đối với nhóm thực phẩm chức năng sẽ bị đình trệ. Điều này được dự báo sẽ gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất và kinh doanh của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này.
Nội dung chính của dự thảo Nghị quyết
Dự thảo Nghị quyết được xây dựng với mục tiêu đảm bảo không phát sinh khoảng trống pháp lý, duy trì tính liên tục trong công tác quản lý nhà nước và kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn. Đồng thời, văn bản này cũng tuân thủ đầy đủ các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025.
Dự thảo bao gồm 4 điều chính, quy định rõ:
- Việc tạm ngưng hiệu lực áp dụng đối với Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP.
- Nguyên tắc áp dụng pháp luật trong thời gian tạm ngưng hiệu lực.
- Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cơ quan liên quan.
- Hiệu lực thi hành của Nghị quyết.
Trong thời gian tạm ngưng hiệu lực, Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm cùng các văn bản quy định, hướng dẫn thi hành khác sẽ tiếp tục được áp dụng.
Phân định trách nhiệm và tăng cường quản lý
Tại cuộc họp gần đây do Bộ Y tế chủ trì với sự tham gia của đại diện nhiều bộ, ngành, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực thi chính sách an toàn thực phẩm một cách thận trọng. Mục tiêu là tránh gây xáo trộn đột ngột đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực nhập khẩu thực phẩm.
Thứ trưởng yêu cầu Cục An toàn thực phẩm - đơn vị đầu mối tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo và lấy ý kiến rộng rãi từ các bộ, ngành, địa phương, cơ quan đại diện ngoại giao và hiệp hội doanh nghiệp liên quan. Nội dung dự thảo phải bám sát chỉ đạo của Chính phủ, phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, địa phương trong quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.
Đồng thời, các cơ quan chức năng cần chủ động ban hành hướng dẫn chuyên môn để hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp trong quá trình thực thi. Việc tăng cường các giải pháp chỉ đạo, điều hành nhằm đề cao trách nhiệm của các bộ, ngành Trung ương và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là hết sức cần thiết.
Trọng tâm là đẩy mạnh công tác hậu kiểm, kiểm tra và giám sát để đảm bảo an toàn thực phẩm, không để xảy ra bất kỳ khoảng trống quản lý nào. Công tác truyền thông, tuyên truyền cũng cần được đẩy mạnh đến cấp xã, phường, đặc khu và các doanh nghiệp nhằm nâng cao nhận thức, tăng cường trách nhiệm và tính nghiêm minh trong thực thi chính sách.
Trước đó, vào ngày 5/2, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực và điều chỉnh thời hạn áp dụng Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13. Lý do là một số quy định mới phát sinh vướng mắc, có khả năng ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất và nhập khẩu nếu được áp dụng ngay lập tức.
