Năm 2023, một nam bệnh nhân 78 tuổi đi khám vì triệu chứng tiêu hóa và tình cờ phát hiện khối phình động mạch chủ bụng khoảng 30mm, được bác sĩ chỉ định theo dõi định kỳ. Đến tháng 4/2026, khi khám tại một bệnh viện ở Hà Nội, kích thước khối phình đã giãn tới 69mm, gấp đôi so với hơn 2 năm trước. Bệnh nhân xuất hiện đau bụng từng lúc, lo lắng và sợ hãi “cửa tử” đang đến gần.
Khối phình tăng nhanh, dọa vỡ
Gần đây, bệnh nhân đau bụng âm ỉ tăng dần – dấu hiệu cảnh báo nguy cơ vỡ. Bệnh nhân mất ngủ, chán ăn, sụt cân. Gia đình đưa bệnh nhân đến Trung tâm Tim mạch – Bệnh viện Vinmec Times City, trung tâm hàng đầu về Tim mạch can thiệp. Tại đây, các bác sĩ ghi nhận khối phình đã tăng lên 76mm, có dấu hiệu dọa vỡ, tổn thương kéo dài từ động mạch chủ ngực xuống bụng.
Hội chẩn đa chuyên khoa và kế hoạch cá thể hóa
Một cuộc hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia can thiệp tim mạch, ngoại tim mạch, chẩn đoán hình ảnh và gây mê hồi sức được triển khai. Dựa trên kế hoạch điều trị cá thể hóa bằng công nghệ in 3D cùng hệ thống dụng cụ hiện đại, hội đồng chuyên môn quyết định thực hiện kỹ thuật tái tạo toàn bộ động mạch chủ ngực – bụng và các nhánh mạch nuôi tạng bằng stent graft đa nhánh, thay vì phẫu thuật mở. Song song, bệnh nhân được bổ sung dinh dưỡng để cải thiện thể trạng.
Can thiệp nội mạch phức tạp kéo dài 5 giờ
Chỉ sau 48 giờ nhập viện, ca can thiệp được tiến hành. Khác với kỹ thuật đặt stent graft thông thường, ê-kíp phải tái tạo các nhánh mạch nuôi tạng bằng cách đấu nối chính xác với thân stent chính ngay trong lòng mạch dưới màn tăng sáng. Đây là kỹ thuật đặc biệt phức tạp, đòi hỏi tính toán và thao tác chính xác tuyệt đối, bởi chỉ một sai sót nhỏ có thể làm gián đoạn dòng máu đến các cơ quan quan trọng, gây thiếu máu tạng. Ê-kíp can thiệp gồm PGS. Nguyễn Ngọc Quang, TS. Đoàn Đức Dũng, TS. Lê Xuân Thận. Quá trình diễn ra thuận lợi, kéo dài gần 5 giờ, rút ngắn 1/2 thời gian so với mổ mở kinh điển (10-15 giờ) với mức độ xâm lấn tối thiểu.
“Với bệnh nhân 78 tuổi, thể trạng suy kiệt, phẫu thuật mở thay động mạch chủ ngực – bụng tiềm ẩn nguy cơ rất cao nên gia đình đã từ chối trước đó. Khối phình lan từ ngực xuống bụng, liên quan trực tiếp đến các nhánh mạch nuôi gan, tụy, ruột và hai thận, vì vậy chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng các cơ quan này. Nhờ phối hợp đa chuyên khoa cùng công nghệ in 3D cá thể hóa kế hoạch điều trị, chúng tôi xử trí được khối phình mà không cần mở ngực, mở bụng, đồng thời bảo tồn toàn bộ các nhánh mạch nuôi tạng”, TS.BS Lê Xuân Thận chia sẻ.
Hồi phục sau can thiệp
Sau can thiệp, bệnh nhân có giai đoạn huyết áp thấp và phải dùng thuốc vận mạch ngắn hạn. Quá trình hồi sức được thực hiện bởi BS. Lê Văn Bình. Nguy cơ liệt tủy đã được tiên lượng từ trước với tỷ lệ cao hơn các ca thông thường, nên một dẫn lưu dịch não tủy được đặt tạm thời để giảm nguy cơ thiếu máu tủy sống. Sau 48 giờ, tín hiệu tích cực xuất hiện: bệnh nhân tỉnh táo, hai chân vận động bình thường, không ghi nhận tổn thương thần kinh. Dẫn lưu được rút bỏ, bệnh nhân tiếp tục được bổ sung máu và các chế phẩm máu để hỗ trợ hồi phục.
Chỉ sau 2 ngày, bệnh nhân được chuyển về khoa Nội trú Tim mạch trong tình trạng ổn định, không còn đau ngực, đau bụng, huyết động vững vàng. Những dấu hiệu khả quan cho thấy kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa và khả năng xử trí kịp thời.
Hướng đi mới trong điều trị tổn thương tim mạch
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Ngọc Quang – Phó Tổng Giám đốc Chuyên môn Khối Nội, Hệ thống Y tế Vinmec, can thiệp nội mạch bằng stent graft đa nhánh mở ra hướng đi mới cho các tổn thương phình động mạch chủ phức tạp liên quan đến vị trí chia nhánh. Phương pháp này có thể thay thế phẫu thuật kinh điển với tỷ lệ thành công cao, khắc phục được nhược điểm xâm lấn nặng và biến chứng sau mổ lớn. Đây là hướng đi tất yếu khi công nghệ và trình độ chuyên môn ngày càng phát triển.
“Tại Vinmec Times City, điều trị những ca tim mạch phức tạp không phải là nỗ lực của riêng một chuyên khoa mà là điều trị đa mô thức. Chính cách tiếp cận toàn diện và cá thể hóa đó giúp chúng tôi không chỉ xử trí được bệnh lý cấp tính phức tạp mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là cải thiện chất lượng sống cho người bệnh”, PGS.TS.BS Nguyễn Ngọc Quang chia sẻ.
