Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa ban hành quyết định thu hồi trên toàn quốc lô thuốc Dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do không đạt tiêu chuẩn chất lượng mức độ 3. Lô thuốc bị thu hồi mang số giấy đăng ký lưu hành 893100060724, số lô 10370725, ngày sản xuất 14/7/2025, hạn dùng 14/1/2028, do Công ty cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất.
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy mẫu thuốc không đạt chỉ tiêu “độ trong”. Theo Thông tư 11/2018/TT-BYT, vi phạm mức độ 3 là mức thấp nhất, không ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và an toàn khi sử dụng. Tuy nhiên, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng (Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam) nhấn mạnh: “Độ trong không chỉ là yếu tố cảm quan mà còn là tiêu chí an toàn quan trọng đối với thuốc dùng cho mắt”.
Vì sao “độ trong” lại quan trọng?
Nhiều người cho rằng nước muối sinh lý chỉ là “muối pha nước” nên ít nguy cơ gây hại. Tuy nhiên, về mặt chuyên môn, dung dịch nhỏ mắt bắt buộc phải đáp ứng hai tiêu chí: vô khuẩn và hoàn toàn trong suốt. Nếu dung dịch vẩn đục, có hạt lơ lửng, tia mờ hoặc đổi màu, nguyên nhân có thể là:
- Tạp chất cơ học: bụi trong sản xuất, vi hạt từ bao bì nhựa, hoặc bụi bẩn xâm nhập khi người dùng mở nắp, chạm tay vào đầu nhỏ giọt. Những hạt nhỏ này có thể gây cộm, xốn, làm giác mạc bị cọ xát liên tục.
- Kết tủa hóa học: nếu nguồn nước, nguyên liệu hoặc điều kiện bảo quản không đảm bảo, dung dịch có thể xuất hiện lắng cặn hoặc kết tinh.
- Nhiễm vi sinh: khi hệ thống tiệt trùng hoặc quy trình chiết rót gặp vấn đề, vi khuẩn, nấm men hoặc nấm mốc có thể phát triển trong chai thuốc, gây vẩn đục và mất vô khuẩn.
Nguy cơ nếu tiếp tục sử dụng
Theo bác sĩ Hoàng, nếu dung dịch chứa hạt lạ hoặc tạp chất, người dùng có thể gặp các triệu chứng như cộm, rát, đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc nhìn mờ tạm thời. Sử dụng lâu dài có thể dẫn đến trầy xước giác mạc lặp đi lặp lại, gây khô mắt hoặc để lại sẹo giác mạc. Nguy hiểm hơn, nếu dung dịch bị nhiễm khuẩn, vi khuẩn có thể gây viêm kết mạc với các biểu hiện đỏ mắt, nhiều ghèn, sưng nề, thậm chí viêm loét giác mạc. Rủi ro đặc biệt cao ở người vừa phẫu thuật mắt, đang có tổn thương giác mạc hoặc mắc bệnh lý viêm nhiễm mắt. Ngoài ra, nếu nồng độ muối thay đổi hoặc chất bảo quản biến chất, mắt có thể bị kích ứng, đau xót hoặc phù nề do mất cân bằng áp suất thẩm thấu.
Khuyến cáo từ bác sĩ
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng khuyến cáo người dân nên hình thành thói quen kiểm tra kỹ thuốc nhỏ mắt trước khi sử dụng. Nếu chai thuốc có dấu hiệu đục, đổi màu hoặc có mảng bám ở cổ chai, cần ngừng sử dụng ngay. Bao bì cũng cần được chú ý: không dùng chai bị móp méo, rò rỉ, nắp lỏng hoặc đầu nhỏ giọt bẩn, ố mốc. Trong quá trình sử dụng, tránh để đầu chai chạm vào mắt, tay hay lông mi để hạn chế nhiễm khuẩn ngược vào bên trong sản phẩm.
