Hơn 50 năm trước, trong một trận đánh ác liệt ở chiến trường miền Nam, cụ N.D.T (85 tuổi, Thanh Hóa) bị trúng đạn súng tiểu liên, khiến xương bánh chè văng ra ngoài cùng tổn thương hỏa khí sâu phần mềm. Vì điều kiện thời chiến, vết thương không được điều trị triệt để. Hơn nửa thế kỷ sau, vết thương cũ liên tục chảy dịch, gây đau đớn và hạn chế vận động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt. Gia đình đã tìm đến nhiều phương pháp nhưng không hiệu quả, cho đến khi được các chuyên gia đầu ngành tư vấn và quyết định chọn Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức làm nơi điều trị.
Hơn nửa thế kỷ chịu đựng vết thương chiến tranh
Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán cụ bị mất xương bánh chè và viêm rò mạn tính gân bánh chè do hỏa khí – một tổn thương phức tạp, lâu năm và khó điều trị. Thầy thuốc ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình-Thẩm mỹ cho biết: “Đây là một người bệnh đặc biệt và bị một tổn thương cũng rất đặc biệt. Để giải quyết dứt điểm tình trạng viêm mạn tính và cải thiện chức năng, chất lượng sống cho người bệnh, cần một phẫu thuật phức tạp bao gồm cắt bỏ rộng rãi phần viêm nhiễm và thay thế bằng tổ chức có sức sống tốt.”
Thách thức trong phẫu thuật phức tạp
Với người bệnh cao tuổi, chuyển vạt tự do có nối mạch máu nhỏ dưới kính hiển vi phẫu thuật không phải lựa chọn ưu tiên. Dù cụ T. không có bệnh lý nền nhưng chất lượng mạch máu suy giảm theo tuổi tác. Ban đầu, đội ngũ chuyên gia gồm Phẫu thuật Tạo hình-Thẩm mỹ, Chấn thương Chỉnh hình, Gây mê và Hồi sức thống nhất phương án chuyển vạt cuống mạch liền từ vùng đùi cùng bên để che phủ tổn thương ở đầu gối, đồng thời sẵn sàng phương án hai là chuyển vạt tự do nối vi phẫu nếu cần.
Trong mổ, các bác sĩ phát hiện mạch máu tại vết thương bị biến đổi cấu trúc và xơ vữa, không thể thực hiện chuyển vạt cuống liền. Buộc phải chuyển sang phương án hai: cắt rời mạch máu và nối với mạch máu ở vị trí mới dưới kính hiển vi. Thành mạch máu xơ vữa bị tách thành hai lớp khiến thao tác nối cực kỳ khó khăn, nguy cơ tắc mạch rất cao. Nếu không chính xác, người bệnh có thể đối mặt với hoại tử vạt, thậm chí hoại tử chi.
Kíp mổ tài hoa xử lý tình huống khó
Ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ với sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều chuyên khoa. Kíp mổ giàu kinh nghiệm đã vượt qua thử thách, thực hiện nối mạch thành công. Hậu phẫu, người bệnh được chăm sóc, theo dõi nghiêm ngặt toàn thân, vạt, thay băng, vệ sinh và dùng thuốc. Quá trình hồi phục diễn ra an toàn, mạch máu nối thông tốt, vết thương hơn nửa thế kỷ được điều trị triệt để.
Hồi phục kỳ diệu sau 8 giờ đại phẫu
Sau tập phục hồi chức năng, cụ đã có thể đi lại gần như bình thường, không còn đau đớn hay chảy dịch. Ca phẫu thuật không chỉ giải quyết vết thương lâu năm mà còn mang lại chất lượng sống mới cho người thương binh già. Đây là minh chứng cho sự phát triển của y học Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực vi phẫu và tạo hình.
