Chuẩn bị tủ thuốc gia đình đón Tết: Những loại thuốc thiết yếu không thể thiếu
Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm sum vầy, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ về sức khỏe do thay đổi khẩu phần ăn và thói quen sinh hoạt. Việc chuẩn bị sẵn một tủ thuốc gia đình đầy đủ sẽ giúp xử lý kịp thời các triệu chứng nhẹ, đảm bảo một cái Tết an toàn và khỏe mạnh cho mọi thành viên.
Nhóm thuốc điều trị rối loạn tiêu hóa cấp tính
Rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, táo bón, đầy bụng, ăn không tiêu là những vấn đề phổ biến trong dịp Tết. Nguyên nhân chính đến từ việc ăn uống thất thường, tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu đạm, chất béo như bánh chưng, bánh tét, thịt mỡ nhưng lại thiếu chất xơ từ rau xanh.
Đối với tiêu chảy nhẹ, có thể sử dụng các thuốc như diosmectite (Smecta), loperamide (Imodium), attapulgite (Actapulgite) hoặc berberine. Những loại thuốc này có tác dụng hấp phụ các tác nhân gây hại, bảo vệ niêm mạc ruột và giảm nhu động ruột. Lưu ý quan trọng: Khi bị tiêu chảy, cần bù nước và điện giải đầy đủ để tránh mất nước. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao, lơ mơ, tiêu phân nhầy máu, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Với táo bón, bên cạnh việc tăng cường uống nước và bổ sung chất xơ, có thể sử dụng các thuốc nhuận tràng như sorbitol hoặc lactulose (Duphalac, Laevolac) khi cần thiết. Điều này giúp giảm bớt khó chịu và ngăn ngừa biến chứng.
Thuốc hỗ trợ tiêu hóa và giảm triệu chứng dạ dày
Sau những bữa tiệc nhiều dầu mỡ, các triệu chứng như đau dạ dày, ợ nóng, trào ngược có thể xuất hiện. Để xử lý, có thể dùng thuốc kháng acid như Kremil-S, Siloxogene, Gastropulgite, Konimag, Trimafort hoặc Gaviscon. Những thuốc này giúp trung hòa acid dịch vị, giảm cảm giác khó chịu nhanh chóng.
Ngoài ra, men tiêu hóa như pancreatin, alpha amylase, papain hoặc simeticone có thể hỗ trợ giảm đầy hơi, khó tiêu, giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn trong những ngày Tết.
Nhóm thuốc giảm đau, hạ sốt và điều trị cảm cúm
Đây là nhóm thuốc không thể thiếu trong tủ thuốc gia đình ngày Tết. Paracetamol (Panadol, Efferalgan, Hapacol…) là lựa chọn phổ biến để giảm sốt hoặc đau, với liều khuyến cáo 325–650 mg mỗi lần, cách nhau tối thiểu 4 giờ. Lưu ý: Người lớn có chức năng gan bình thường không nên dùng quá 4 g/ngày. Cần tránh dùng đồng thời nhiều chế phẩm có chứa paracetamol để phòng ngừa quá liều, có thể gây tổn thương gan.
Một số thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen cũng có thể sử dụng, nhưng cần thận trọng ở người có bệnh tim mạch hoặc suy thận. Các thuốc kháng histamin như cetirizine (Zyrtec), loratadine (Clarityne), desloratadine (Aerius), fexofenadine (Telfast) giúp giảm triệu chứng chảy mũi, mề đay, dị ứng thời tiết hoặc thức ăn. Tuy nhiên, một số thuốc trong nhóm này có thể gây buồn ngủ, cần lưu ý khi lái xe hoặc vận hành máy móc.
Đối với các thuốc phối hợp điều trị cảm như Tiffy, Decolgen, thường chứa nhiều hoạt chất, trong đó có paracetamol. Do đó, cần đọc kỹ thành phần trước khi sử dụng để tránh dùng quá liều.
Vật dụng sơ cứu và lưu ý cho người bệnh mạn tính
Bên cạnh thuốc uống, tủ thuốc gia đình cũng nên chuẩn bị sẵn các vật dụng sơ cứu cơ bản như:
- Băng cá nhân, gạc vô trùng, kéo y tế.
- Các dung dịch sát trùng thông dụng: povidon iod (Betadine), oxy già, cồn 70 độ để xử lý vết thương nhỏ trong sinh hoạt hoặc khi đi du xuân.
Đối với người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, việc tuân thủ điều trị trong dịp Tết đặc biệt quan trọng. Người bệnh cần:
- Chuẩn bị đủ thuốc dùng trong suốt kỳ nghỉ.
- Theo dõi huyết áp, đường huyết đều đặn.
- Không tự ý bỏ thuốc, vì ăn uống quá mức và sử dụng rượu bia có thể khiến bệnh diễn tiến nặng nếu không kiểm soát tốt.
Khi nào cần đến cơ sở y tế?
Dược sĩ Nguyễn Thiên Dung nhấn mạnh, tủ thuốc gia đình chỉ nhằm xử trí các triệu chứng nhẹ. Khi xuất hiện các dấu hiệu nặng như sốt cao không hạ, nôn liên tục, tiêu chảy nhiều lần kèm mất nước, đau bụng dữ dội, khó thở, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Chuẩn bị đầy đủ và sử dụng thuốc đúng cách không chỉ giúp xử lý nhanh các vấn đề sức khỏe nhỏ mà còn mang lại sự an tâm, đảm bảo một cái Tết trọn vẹn và khỏe mạnh cho cả gia đình.
