Cảnh báo đột quỵ ở người trẻ: Thức khuya, tắm muộn và lối sống thiếu khoa học
Một thanh niên trẻ tuổi tại Thái Nguyên đã phải nhập viện điều trị đột quỵ do xuất huyết não tại Bệnh viện Bạch Mai, dù không có bệnh lý nền nào được ghi nhận trước đó. Câu chuyện này làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa trong cộng đồng.
Hai trường hợp điển hình từ thực tế
Bệnh nhân A.V.H (23 tuổi, Thái Nguyên) đang trong quá trình điều trị và tập luyện phục hồi sau cơn đột quỵ. Hồ sơ bệnh án của anh không ghi nhận bất kỳ bệnh lý nền nào, nhưng khi khai thác tiền sử, các bác sĩ phát hiện anh duy trì lối sống thường xuyên thức khuya, chịu áp lực công việc cao, ăn uống không đúng giờ và có thói quen tắm muộn. Từ trải nghiệm của mình, H gửi lời khuyên chân thành đến giới trẻ: "Các bạn trẻ nên có lối sống khoa học, tuyệt đối tránh tắm khuya, thức khuya vì rất hại cho sức khỏe".
Một trường hợp khác là chị N.H.S (36 tuổi), làm việc trong ngành spa. Công việc bận rộn khiến nhịp sinh hoạt của chị bị đảo lộn hoàn toàn. Chị thường kết thúc ngày làm việc vào gần 23 giờ đêm, ăn uống thất thường, liên tục tắm muộn sau 23 giờ và chỉ đi ngủ khi đồng hồ điểm sang ngày mới. Một buổi trưa, chị bất ngờ cảm thấy nôn nao, chân tay bủn rủn và phải nhập viện cấp cứu. Tại đây, bác sĩ ghi nhận huyết áp của bệnh nhân tăng vọt trên 200 mmHg - mức rất nguy hiểm, và chẩn đoán đột quỵ. Bệnh nhân may mắn được can thiệp khẩn cấp để giữ tính mạng.
Nguyên nhân đột quỵ ở người trẻ: Bác sĩ phân tích
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Duy Chinh, Khoa Các bệnh mạch máu (Bệnh viện Tim Hà Nội), nhận định đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, một thực trạng đáng lo ngại đòi hỏi người trẻ phải chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe. Theo bác sĩ Chinh, đột quỵ ở người trẻ thường xảy ra do ba nguyên nhân lớn, hiếm khi từ một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của nhiều yếu tố âm thầm tích tụ trong thời gian dài.
Thứ nhất là các bệnh lý tiềm ẩn không được phát hiện sớm. Nhiều bệnh lý nguy cơ cao như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng. Không ít người trẻ chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra biến cố nghiêm trọng. Đặc biệt, tăng huyết áp được xem là yếu tố nguy cơ hàng đầu nhưng lại dễ bị bỏ qua, với các biểu hiện như hồi hộp, tim đập nhanh, đau đầu hoặc chóng mặt thoáng qua - dễ nhầm lẫn với stress hay mệt mỏi thông thường.
Bên cạnh đó, rối loạn mỡ máu, đặc biệt là tăng cholesterol xấu, sẽ âm thầm làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa và cục máu đông - nguyên nhân trực tiếp gây nhồi máu não. Ngoài ra, một số bệnh lý khác như bệnh tim mạch, dị dạng mạch máu não, phình mạch hoặc rối loạn đông máu cũng có thể dẫn tới đột quỵ. Ở nữ giới, việc sử dụng thuốc nội tiết cũng có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối.
Thứ hai, lối sống là yếu tố "kích hoạt" quan trọng. Áp lực công việc, nhịp sống nhanh khiến nhiều người trẻ duy trì thói quen thức khuya kéo dài, thiếu ngủ, căng thẳng liên tục. Những hành vi tưởng như vô hại như tắm muộn, ăn uống thất thường, sử dụng rượu bia lại trở thành tác nhân nguy hiểm khi kết hợp với các yếu tố nguy cơ sẵn có. Các chất kích thích như thuốc lá, rượu bia còn trực tiếp gây tổn thương thành mạch, làm tăng khả năng hình thành huyết khối.
Một yếu tố khác đang ngày càng phổ biến là tình trạng ít vận động. Việc ngồi liên tục nhiều giờ, đặc biệt ở dân văn phòng, khiến tuần hoàn máu bị ảnh hưởng, máu lưu thông kém và dễ ứ trệ. Về lâu dài, điều này không chỉ làm rối loạn chuyển hóa mà còn tạo điều kiện cho cục máu đông hình thành trong lòng mạch. Bác sĩ Chinh cảnh báo đây là nguy cơ "âm thầm" nhưng tích lũy theo thời gian, đặc biệt nguy hiểm khi kết hợp với các thói quen sinh hoạt không lành mạnh.
Thứ ba, tâm lý chủ quan với sức khỏe. Phần lớn người trẻ cho rằng mình còn trẻ nên không cần kiểm tra định kỳ, hoặc dễ dàng bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo như đau đầu kéo dài, chóng mặt, hồi hộp. Chính sự lơ là này khiến các bệnh lý tiềm ẩn không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, đến khi xảy ra đột quỵ thì thường đã ở tình trạng nặng, khó cứu chữa.
Từ góc nhìn chuyên môn, bác sĩ Nguyễn Duy Chinh nhấn mạnh rằng đột quỵ ở người trẻ thực chất là hệ quả của một "chuỗi sai lệch" kéo dài: bệnh lý nền không được nhận diện, lối sống thiếu khoa học và sự chủ quan trong chăm sóc sức khỏe. Khi những yếu tố này cùng tồn tại, nguy cơ xảy ra biến cố sẽ tăng lên đáng kể, thậm chí có thể đến một cách đột ngột, không kịp trở tay như nhiều trường hợp đã ghi nhận trong thực tế.
Theo Việt Linh/VTC
