Cảnh báo nguy cơ đột quỵ tăng cao vào cuối năm và cách phòng ngừa hiệu quả
Đột quỵ là một tình trạng cấp cử y khoa nghiêm trọng, xảy ra khi nguồn máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc suy giảm đột ngột, dẫn đến các tế bào não chết nhanh chóng vì thiếu oxy. Hậu quả có thể bao gồm tổn thương não kéo dài, tàn tật, và thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Nguyên nhân khiến đột quỵ dễ xảy ra vào cuối năm
ThS.BS Phạm Văn Tín, thuộc khoa Ngoại Thần kinh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cảnh báo rằng nguy cơ đột quỵ vào cuối năm thường cao hơn bình thường do nhiều yếu tố tác động. Thời tiết chuyển lạnh đột ngột khiến các mạch máu co lại, dẫn đến huyết áp tăng cao và có thể gây xuất huyết não. Ngoài ra, trong tiết trời lạnh, nhiều người có xu hướng uống ít nước hơn do không cảm thấy khát, điều này làm máu trở nên cô đặc, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông gây tắc mạch não. Việc ít vận động khi nhiệt độ giảm cũng dễ dẫn đến tăng cân và rối loạn chuyển hóa, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch tiến triển nhanh chóng.
Các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả
Bác sĩ Tín đã đưa ra một số hướng dẫn cụ thể để giảm thiểu nguy cơ đột quỵ trong thời điểm này.
Giữ ấm cho cơ thể
Vào buổi sáng khi thức dậy, không nên rời khỏi giường ngay lập tức mà nên nằm lại khoảng 3-5 phút. Hãy vận động nhẹ nhàng tay chân và xoa ấm cơ thể để hệ tim mạch có thời gian thích nghi trước khi tiếp xúc với không khí lạnh. Duy trì nhiệt độ trong nhà ổn định, tối thiểu từ 16-18 độ C, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm. Cần chú ý giữ ấm các vùng dễ mất nhiệt như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Uống một cốc nước ấm trước khi đi ngủ cũng giúp hỗ trợ tuần hoàn và giữ nhiệt cho cơ thể tốt hơn.
Ăn uống lành mạnh
Để phòng ngừa đột quỵ, bác sĩ Tín khuyến cáo người trưởng thành nên hạn chế tiêu thụ chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và cholesterol, đồng thời giảm ăn đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ và muối. Tránh uống nhiều rượu bia, nước ngọt và đồ uống có ga vì chúng có thể làm tăng huyết áp, gây rối loạn mỡ máu và thúc đẩy xơ vữa động mạch. Thay vào đó, nên tăng cường ăn rau xanh, củ quả tươi, cá, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và uống đủ nước mỗi ngày để thúc đẩy tuần hoàn máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông trong mùa lạnh. Một chế độ ăn lành mạnh, giàu protein và ít chất béo sẽ hỗ trợ tuần hoàn hiệu quả.
Vận động đều đặn
Bên cạnh dinh dưỡng, việc vận động thể lực khoảng 30 phút mỗi ngày hoặc ít nhất 150 phút mỗi tuần với các bài tập vừa sức như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe là rất quan trọng để tăng cường sức khỏe tim mạch và lưu thông máu. Các bài tập tăng sức mạnh, yoga hoặc pilates cũng có lợi trong việc kiểm soát huyết áp và giảm căng thẳng. Ngoài ra, nên ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm và kiểm soát căng thẳng, hạn chế stress kéo dài.
Kiểm soát các bệnh lý nền
Người bệnh nên theo dõi huyết áp thường xuyên, đặc biệt là người cao tuổi và những người có nguy cơ cao, đồng thời uống thuốc kiểm soát huyết áp nếu được chỉ định. Kiểm soát cholesterol máu thông qua khám sức khỏe định kỳ và điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt sẽ góp phần làm chậm tiến trình xơ vữa động mạch và hạn chế đột quỵ thiếu máu não. Người bệnh tiểu đường cần duy trì đường huyết ổn định để hạn chế tổn thương mạch máu và nguy cơ hình thành huyết khối. Những người mắc các bệnh lý tim mạch như rung nhĩ, suy tim, bệnh van tim cần được điều trị tích cực và theo dõi chặt chẽ. Duy trì khám sức khỏe tổng quát khoảng 6 tháng một lần để theo dõi các chỉ số quan trọng như huyết áp, đường huyết, mỡ máu và đánh giá chức năng tim mạch, mạch máu não.
Duy trì cân nặng hợp lý
Thừa cân và béo phì làm gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, tiểu đường và thúc đẩy xơ vữa động mạch, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ. Mỗi người cần theo dõi và kiểm soát chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức khỏe mạnh. Giữ cân nặng ổn định không chỉ giúp giảm gánh nặng cho hệ tim mạch mà còn góp phần kiểm soát tốt các bệnh lý nền, qua đó làm giảm nguy cơ đột quỵ một cách bền vững.
Bác sĩ Tín nhấn mạnh rằng tầm soát đột quỵ đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa sớm, giúp giảm khả năng xảy ra đột quỵ trong mùa lạnh và bảo vệ sức khỏe mạch máu não và tim mạch lâu dài.
