Sùi mào gà: Bệnh lý âm thầm với diễn biến phức tạp
Sùi mào gà không chỉ lây lan nhanh chóng mà còn tiến triển một cách âm thầm, khiến nhiều người dễ dàng bỏ qua các dấu hiệu ban đầu. Điều đáng lo ngại là phần lớn bệnh nhân chỉ tìm đến cơ sở y tế khi tổn thương đã trở nên nghiêm trọng, gây khó khăn cho việc điều trị.
Biểu hiện kín đáo và tâm lý chủ quan
Khác với trước đây, sùi mào gà ngày nay không còn dễ dàng nhận biết. Từ những nốt sùi nhỏ, mềm, không gây đau đớn hay ngứa ngáy, bệnh có thể âm thầm lan rộng trong nhiều tuần liền mà người mắc không hề hay biết. Một trường hợp điển hình là nam sinh 18 tuổi, sau gần 6 tuần xuất hiện các nốt sùi quanh hậu môn, đã chọn cách tự mua thuốc bôi theo quảng cáo trên mạng thay vì đi khám do tâm lý e ngại. Hậu quả là tổn thương không những không thuyên giảm mà còn gây rát và lan rộng hơn theo thời gian.
Khi được thăm khám, các bác sĩ ghi nhận tổn thương đã phát triển thành mảng sùi ẩm ướt với đường kính khoảng 2,5 cm. Kết quả xét nghiệm PCR xác nhận bệnh nhân dương tính với HPV typ 6/11. Theo tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Trà Anh Duy, đây là ca bệnh tiêu biểu cho xu hướng đáng báo động hiện nay: giới trẻ quan hệ tình dục sớm nhưng thiếu kiến thức phòng ngừa, ngại ngùng khi đi khám và dễ tin vào các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng.
Không chỉ là vấn đề của thanh niên
Sùi mào gà không phải là câu chuyện riêng của lứa tuổi thanh niên. Một bệnh nhân nam 68 tuổi, đã nghỉ hưu và có bạn tình mới sau nhiều năm góa vợ, là minh chứng rõ ràng. Người này đến khám muộn vì lầm tưởng các nốt sùi ở rãnh quy đầu chỉ là "mụn tuổi già". Sau 4 tháng, tổn thương tăng nhanh về số lượng, lan xuống thân dương vật và bìu. Khám lâm sàng cho thấy nhiều mảng sùi dạng súp lơ, dễ chảy máu khi chạm vào. Kết quả PCR cũng dương tính với HPV typ 6. Đáng chú ý, bệnh nhân này còn có đường huyết đói 8,4 mmol/L và HbA1c 7,2%, cho thấy tình trạng rối loạn chuyển hóa đường đi kèm.
Nguyên nhân khiến bệnh khó phát hiện
Trong thực tế lâm sàng, sùi mào gà đang trở nên phức tạp hơn không phải vì bệnh mới xuất hiện mà do biểu hiện ngày càng kín đáo. Nhiều trường hợp chỉ xuất hiện vài nốt nhỏ, mềm, không đau, không ngứa nên dễ bị bỏ qua. Một số tổn thương nằm ở vị trí khó quan sát như quanh hậu môn, trong niệu đạo hoặc khoang miệng, khiến việc phát hiện càng khó khăn hơn.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), đa số người nhiễm HPV không có triệu chứng rõ ràng, và khoảng 90% trường hợp có thể tự đào thải virus trong vòng hai năm. Tuy nhiên, chính sự âm thầm này khiến nhiều người không biết mình đã nhiễm bệnh, vẫn tiếp tục lây truyền cho bạn tình hoặc chỉ đi khám khi bệnh đã tiến triển nặng.
Xu hướng trẻ hóa rõ rệt
Dữ liệu từ nghiên cứu tại Bệnh viện Da liễu TP.HCM năm 2024 cho thấy độ tuổi trung bình của nam bệnh nhân sùi mào gà lần đầu đi khám là 23,6 ± 3,6. Đáng chú ý, nhóm 18-23 tuổi chiếm tới 53,3%. Theo bác sĩ Duy, ba nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này bao gồm:
- Người trẻ bước vào đời sống tình dục sớm hơn nhưng kỹ năng tự bảo vệ chưa theo kịp.
- Mạng xã hội và ứng dụng hẹn hò khiến việc kết nối bạn tình trở nên nhanh chóng, kín đáo và ít ràng buộc hơn.
- Nhận thức về HPV còn hạn chế, nhiều người biết đến HIV nhưng lại mù mờ về các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Bác sĩ Duy nhấn mạnh rằng sùi mào gà hiện nay thường không xuất hiện đơn lẻ. Nhiều bệnh nhân đến khám vì sùi nhưng khi tầm soát lại phát hiện thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như lậu, chlamydia, giang mai hoặc nhiễm các typ HPV nguy cơ cao. "Các hướng dẫn điều trị hiện nay cũng nhấn mạnh, sùi mào gà có thể tái phát sau điều trị. Việc xử trí không chỉ dừng ở loại bỏ tổn thương nhìn thấy mà cần đánh giá toàn diện vị trí, nguy cơ lây truyền, tình trạng đồng nhiễm và theo dõi lâu dài", bác sĩ Duy cho biết.
Ông cũng khuyến cáo người dân cần đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như nốt sùi nhỏ, mảng gồ lên, bề mặt sần sùi, dễ chảy máu, cảm giác cộm, ngứa hoặc tiết dịch bất thường ở cơ quan sinh dục, hậu môn hoặc miệng. Việc trì hoãn thăm khám có thể khiến tổn thương lan rộng, tăng nguy cơ lây nhiễm và gây khó khăn cho quá trình điều trị.
Phòng bệnh hiệu quả đòi hỏi sự kết hợp của nhiều biện pháp như quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách và tiêm vaccine HPV đúng thời điểm. "Sùi mào gà ngày nay không còn là bệnh hiếm gặp hay chỉ xuất hiện ở một nhóm đối tượng nhất định. Nguy cơ có thể xảy ra với bất kỳ ai có quan hệ tình dục, nếu chủ quan hoặc thiếu kiến thức phòng bệnh", bác sĩ Duy nhấn mạnh.
