Nỗi đau thầm lặng của phụ nữ sau sinh
Rối loạn sàn chậu sau sinh đang trở thành vấn đề sức khỏe phổ biến nhưng ít được thảo luận công khai trong cộng đồng. Hàng nghìn phụ nữ phải đối mặt với các triệu chứng như són tiểu, sa sinh dục và suy giảm chức năng tình dục, nhưng phần lớn chọn cách âm thầm chịu đựng vì tâm lý e ngại và xấu hổ.
Nguyên nhân và diễn biến phức tạp
Theo PGS.TS Hoàng Thị Diễm Tuyết, Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương (TP.HCM), quá trình mang thai và chuyển dạ, đặc biệt là sinh ngả âm đạo, tạo áp lực cực lớn lên hệ thống cơ và dây chằng vùng chậu. Điều này dẫn đến tình trạng giãn cơ hoặc tổn thương thần kinh thắt lưng chậu, gây ra các rối loạn chức năng sàn chậu.
Đáng chú ý, các vấn đề này không chỉ xuất hiện ngay sau sinh mà còn có thể kéo dài và trở nên nghiêm trọng hơn khi phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh. Nguyên nhân chính là sự sụt giảm đột ngột nồng độ nội tiết tố Estrogen - chất quan trọng duy trì độ đàn hồi và sức mạnh của các mô nâng đỡ sàn chậu.
Nhận biết sớm để can thiệp kịp thời
Bác sĩ Tuyết cho biết tỷ lệ phụ nữ gặp vấn đề sàn chậu sau sinh ở mức cao, nhưng chưa có thống kê đầy đủ do phần lớn chưa chủ động thăm khám. Các triệu chứng sớm thường bị nhầm lẫn với biểu hiện tự nhiên sau sinh, bao gồm:
- Són tiểu khi ho, hắt hơi hoặc cười lớn
- Cảm giác nặng nề, trì kéo ở vùng kín
- Đi tiểu nhiều lần trong đêm
- Khó khăn trong quan hệ tình dục
Thực tế này khiến nhiều trường hợp bỏ lỡ "thời điểm vàng" để can thiệp sớm, dẫn đến nguy cơ phải điều trị phức tạp hoặc phẫu thuật lớn sau này.
Hậu quả nghiêm trọng nếu không điều trị
Bác sĩ Tuyết cảnh báo nếu không được phát hiện và điều trị sớm, rối loạn sàn chậu có thể tiến triển thành sa tạng chậu - tình trạng tử cung, bàng quang hoặc trực tràng sa ra ngoài. "Đây là biến chứng nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, sinh hoạt và sự tự tin của người phụ nữ", bác sĩ Tuyết nhấn mạnh.
Trước đây, phụ nữ sinh nhiều con thường có nguy cơ tổn thương sàn chậu cao và biểu hiện rõ khi bước vào giai đoạn mãn kinh. Tuy nhiên, hiện nay với việc tăng cường sàng lọc sớm ngay từ sau sinh, nhiều trường hợp có thể được can thiệp kịp thời bằng các phương pháp không phẫu thuật.
Giải pháp điều trị hiệu quả
Các phương pháp điều trị không xâm lấn đang được áp dụng hiệu quả bao gồm:
- Tập vật lý trị liệu cơ sàn chậu với bài tập Kegel có hướng dẫn chuyên môn
- Tập với máy kích thích điện cơ để phục hồi chức năng
- Sử dụng vòng nâng Pessary trong các trường hợp cần thiết
Những phương pháp này giúp hạn chế diễn tiến nặng và bảo tồn chức năng sinh lý cho người phụ nữ, mang lại chất lượng sống tốt hơn.
Trung tâm Sàn chậu - Bước tiến trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ
PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đánh giá việc đưa vào hoạt động Trung tâm Sàn chậu tại Bệnh viện Hùng Vương là bước đi phù hợp trong chiến lược phát triển hệ thống y tế theo mô hình "đa tầng, đa cực, đa trung tâm".
Theo bác sĩ Thượng, lĩnh vực sàn chậu là chuyên ngành còn mới nhưng nhu cầu trong cộng đồng rất lớn, đặc biệt liên quan trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống của phụ nữ. Sàn chậu học thực chất là sự kết hợp đa chuyên khoa giữa Sản phụ khoa, Tiết niệu và Hậu môn - Trực tràng.
Sự ra đời của một trung tâm chuyên biệt giúp giải quyết triệt để các triệu chứng "chồng chéo" mà trước đây bệnh nhân phải đi khám tại nhiều khoa khác nhau mới tìm ra nguyên nhân. "Việc đầu tư bài bản, phát triển mô hình điều trị toàn diện không chỉ giúp nâng cao chất lượng khám chữa bệnh mà còn góp phần thay đổi nhận thức xã hội về một vấn đề sức khỏe còn ít được quan tâm", bác sĩ Thượng nhấn mạnh.
Định hướng phát triển trong tương lai
Lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM đề nghị bệnh viện tiếp tục nâng cao chất lượng chuyên môn, chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, đẩy mạnh đào tạo và chuyển giao. Đồng thời tăng cường truyền thông để phụ nữ chủ động khám sớm, điều trị sớm, tránh những hậu quả đáng tiếc về sau.
Với sự phát triển của y học hiện đại và nhận thức ngày càng cao trong cộng đồng, hy vọng rằng những nỗi đau "khó nói" của phụ nữ sau sinh sẽ sớm được giải quyết, mang lại cuộc sống chất lượng và hạnh phúc trọn vẹn cho hàng nghìn phụ nữ Việt Nam.
