Rau muống không chỉ là món ăn quen thuộc với người Việt mà còn được ưa chuộng tại nhiều quốc gia như Indonesia, Trung Quốc, Ấn Độ và các nước Đông Nam Á. Các món như rau muống xào tỏi hay nộm rau muống đã xuất hiện phổ biến trong thực đơn của nhà hàng tại Anh, Mỹ, Australia, góp phần đưa ẩm thực Việt ra thế giới.
Bên cạnh hương vị, rau muống được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng. Theo chuyên trang sức khỏe StyleCraze, loại rau này chứa nhiều nước, vitamin A, vitamin C và sắt. Rau muống có thể ăn sống hoặc chế biến thành nhiều món. Với đặc tính bán thủy sinh, nó từ lâu đã được dùng trong y học dân gian để hỗ trợ cải thiện các vấn đề về gan, vàng da, rối loạn tiêu hóa và thiếu máu. Nhờ giàu chất chống oxy hóa, rau muống còn bảo vệ tim mạch và giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính, kể cả ung thư.
Giàu vitamin và khoáng chất thiết yếu
Rau muống là nguồn cung cấp dồi dào vitamin A, vitamin C, sắt, canxi và magie. Theo nghiên cứu trên Tạp chí Khoa học Thực phẩm Quốc tế, trong 100 g rau muống tươi có khoảng 2,6 mg sắt, 55 mg canxi, 30 mg vitamin C và 2.830 IU vitamin A. Vitamin A bảo vệ thị lực, tăng cường miễn dịch; sắt cần thiết cho tạo hồng cầu; canxi và magie duy trì hệ xương, cơ và thần kinh khỏe mạnh.
Hỗ trợ tiêu hóa và phòng thiếu máu
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, rau muống thúc đẩy nhu động ruột, cải thiện tiêu hóa và hạn chế táo bón. Theo Tạp chí Khoa học Dinh dưỡng, chất xơ từ rau xanh nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột, giảm đầy hơi, khó tiêu. Phần ngọn và lá non chứa nhiều sắt, giúp phòng ngừa thiếu máu do thiếu sắt, đặc biệt ở phụ nữ mang thai và trong độ tuổi sinh sản. Sắt là khoáng chất thiết yếu để sản xuất hemoglobin, vận chuyển oxy, giảm mệt mỏi và hoa mắt.
Ổn định đường huyết và chống oxy hóa
Một số nghiên cứu trên động vật cho thấy chiết xuất rau muống hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin. Dù cần thêm nghiên cứu trên người, rau muống vẫn phù hợp cho người kiểm soát đường huyết. Loại rau này chứa flavonoid và polyphenol, giúp trung hòa gốc tự do, giảm viêm, bảo vệ da và phòng ngừa bệnh mạn tính như tim mạch, ung thư.
Bảo vệ tim mạch và giảm nguy cơ ung thư
Vitamin A, C, beta-carotene trong rau muống chống oxy hóa, hạn chế oxy hóa cholesterol LDL – yếu tố gây xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Folate (vitamin B9) giúp chuyển hóa homocysteine, giảm nguy cơ tim mạch. Magie điều hòa huyết áp. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất trong rau muống có khả năng ức chế tổn thương tế bào ung thư, nhưng chưa đủ bằng chứng ở người. Chuyên gia khuyến cáo nên kết hợp rau muống với chế độ ăn đa dạng, giàu rau xanh và trái cây, cùng lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, dạ dày, vú.
Làm chậm lão hóa và tốt cho mắt
Vitamin A, C, beta-carotene trong rau muống giúp bảo vệ da, duy trì độ đàn hồi, làm chậm nếp nhăn. Beta-carotene chuyển hóa thành vitamin A, cần thiết cho thị giác, giảm nguy cơ quáng gà, khô mắt, thoái hóa điểm vàng. Tại nhiều quốc gia châu Á và châu Phi, bổ sung vitamin A từ rau xanh như rau muống là giải pháp tự nhiên, an toàn.
Nguy cơ từ ký sinh trùng và hóa chất
Rau muống sống hoặc chưa nấu chín có thể chứa ký sinh trùng sán lá ruột Fasciolopsis buski và vi khuẩn E. coli nếu trồng ở nước ô nhiễm. Người dùng nên rửa kỹ dưới vòi nước sạch và nấu chín hoàn toàn. Do canh tác dưới nước, rau muống có thể nhiễm thuốc bảo vệ thực vật hoặc kim loại nặng. WHO khuyến cáo rửa nhiều lần dưới vòi nước chảy, ngâm kỹ, ưu tiên rau có nguồn gốc rõ ràng, đạt tiêu chuẩn an toàn hoặc hữu cơ.
Cách ăn rau muống tốt cho sức khỏe
Rau muống nên được sử dụng đúng cách, không nên là loại rau duy nhất trong thực đơn. Luân phiên với các loại rau xanh khác giúp cơ thể nhận đủ vitamin, khoáng chất và hợp chất có lợi, xây dựng chế độ ăn cân bằng, đa dạng. Trúc Chi (t/h Vietnamnet, Sức khỏe & Đời sống)
