Ép Rượu Ngày Tết: Thói Quen Nguy Hiểm Cần Loại Bỏ
Khi mọi người háo hức chuẩn bị đón Tết, Hoàng, 35 tuổi ở Thanh Hóa, vẫn rùng mình nhớ lại trận "ép rượu" năm ngoái. Anh từng tự hào về tửu lượng của mình, nhưng trong bữa họp lớp cấp ba, anh bị vây quanh bởi những lời khích bác như "Chú không uống chén này là khinh anh rồi" hay "Cả năm mới gặp một lần, nam nhi chí cốt mà cứ nhấp môi như con gái".
Chàng kỹ sư này đã nuốt ngược sự khó chịu và nốc cạn chén rượu thứ 30. Anh không nhớ mình về nhà bằng cách nào, chỉ cảm thấy lồng ngực thắt lại và đầu quay cuồng. Khi tỉnh dậy, Hoàng thấy mình nằm trên băng ca với mùi sát trùng nồng nặc. Bác sĩ chẩn đoán anh bị xuất huyết tiêu hóa cấp và tổn thương gan nghiêm trọng. "Nếu không nhập viện kịp thời, có lẽ đã không còn thêm cái Tết nào nữa", anh chia sẻ.
Ám Ảnh Từ Những Cuộc Vui Bắt Buộc
Anh Nam, 34 tuổi, nhân viên kinh doanh tại Hà Nội, cũng có trải nghiệm tương tự. Suốt sáu ngày Tết năm ngoái, anh tham gia gần chục cuộc gặp với họ hàng, bạn cũ, đồng nghiệp và đối tác. Dù tửu lượng kém, Nam ngại từ chối vì sợ bị trách là "không nhiệt tình", "mất vui" hoặc thậm chí "coi thường anh em".
"Ngày uống rượu, đêm về nôn ói, đau đầu, cồn cào ruột", Nam nhớ lại. Điều ám ảnh anh không phải là cơn đau đầu, mà là cảm giác bị ép buộc phải vui vẻ trong những tình huống không mong muốn.
Tình Trạng Phổ Biến Và Hậu Quả Nghiêm Trọng
Dịp lễ Tết, nhiều người biến bữa ăn sum vầy thành buổi ép nhậu, lạm dụng rượu bia theo kiểu "không say không về". Sự nể nang khiến nhiều người không dám nói "không", dẫn đến nhập viện vì các vấn đề như viêm tụy cấp, xuất huyết tiêu hóa, rối loạn nhịp tim và tai nạn giao thông sau khi rời bàn tiệc.
Theo Bộ Y tế, tình trạng uống quá độ đến mức nguy hại rất phổ biến ở người trưởng thành Việt Nam, với hơn 44% nam giới mắc phải. Ước tính mỗi năm, cả nước chi khoảng 3,4 tỷ USD cho rượu bia. Những dịp lễ Tết, số ca ngộ độc tăng vọt, gây áp lực lớn lên hệ thống bệnh viện và nhân viên y tế.
Quy Định Pháp Luật Và Tác Hại Sinh Học
Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia quy định rõ: người có hành vi xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu, bia bị xử phạt từ 500.000 đồng đến một triệu đồng. Riêng việc ép buộc người khác uống bị xử phạt từ một đến ba triệu đồng.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học Dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, giải thích: trong văn hóa Á Đông, rượu thường gắn với giao tiếp và những cuộc gặp gỡ thân tình, nhưng đằng sau vài ly "cho vui" là cả một chuỗi tác động sinh học phức tạp.
Rượu được cơ thể hấp thu nhanh chóng, với khoảng 20% lượng rượu được hấp thu tại dạ dày và phần lớn còn lại ở ruột non. Ethanol, thành phần chính trong rượu, là phân tử nhỏ, tan tốt trong nước, nên cơ thể gần như không có hàng rào đặc hiệu để ngăn chặn.
Nguy Cơ Tử Vong Và Cách Phòng Tránh
Khi bị ép uống vượt quá khả năng dung nạp, cơ thể không kịp chuyển hóa cồn, dẫn đến nồng độ cồn trong máu tăng nhanh. Điều này có thể gây nôn ói, tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim, hôn mê và thậm chí tử vong.
PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm, Đại học Y Hà Nội, khuyến cáo: để giảm say, nên ăn no trước khi uống, uống từ từ và tránh uống lẫn với nước ngọt có ga. Uống nhiều nước lọc xen kẽ cũng giúp giảm nồng độ cồn trong cơ thể.
Sau khi uống rượu, có thể dùng nước gừng để giải rượu, vì gừng có vị nóng giúp mạch máu lưu thông tốt hơn. Thêm một thìa nhỏ mật ong vào nước gừng nóng có thể hỗ trợ hấp thụ nhanh và giảm say.
Khuyến Cáo Từ Chuyên Gia
Các chuyên gia khuyến cáo: mỗi ngày, nam giới không nên uống quá 720 ml bia, 300 ml rượu vang hoặc 60 ml rượu whisky. Đối với nữ giới, giới hạn là 360 ml bia, 150 ml rượu vang hoặc 30 ml rượu whisky. Tránh sử dụng các loại đồ uống chứa cồn không rõ nguồn gốc.
Ép rượu không chỉ nguy hiểm cho sức khỏe mà còn là hành vi vi phạm quyền tự quyết đối với cơ thể của người khác. Hãy bảo vệ bản thân và những người xung quanh bằng cách từ chối khéo léo và tuân thủ các nguyên tắc an toàn.
