Đà Nẵng khẩn cấp điều trị 3 bệnh nhân nghi ngộ độc botulinum từ cá ủ chua
Ngành y tế thành phố Đà Nẵng đang dốc toàn lực để điều trị cho 3 bệnh nhân nghi ngờ nhiễm độc botulinum, một tình trạng ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng. Vụ việc này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ về công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nhìn nhận nghiêm túc hơn trách nhiệm của các cơ quan quản lý, cơ sở sản xuất và ý thức của người tiêu dùng.
Nguyên nhân và diễn biến nguy kịch
Theo thông tin từ Bộ Y tế, vi khuẩn Clostridium botulinum có khả năng sản sinh ra chất độc cực mạnh trong các loại thực phẩm được bảo quản không đúng quy định, đặc biệt là trong đồ hộp tự chế như cá ủ muối, thực phẩm lên men hoặc thịt đóng hộp. Tại Việt Nam, mặc dù ngộ độc botulinum là hiếm gặp, nhưng đã ghi nhận một số vụ việc nghiêm trọng trong những năm gần đây, dẫn đến ít nhất 3 trường hợp tử vong và nhiều bệnh nhân phải nhập viện điều trị hồi sức kéo dài với sự hỗ trợ của máy thở.
Cụ thể, vào năm 2020, ít nhất 16 người đã bị ngộ độc sau khi tiêu thụ pa-tê chay, khiến 1 người tử vong. Đến tháng 3/2021, tại Thành phố Hồ Chí Minh, 1 người đã chết và 2 người khác rơi vào tình trạng nguy kịch sau khi ăn thực phẩm chay nghi ngờ bị nhiễm độc tố này. Tháng 3/2023, tại tỉnh Quảng Nam (cũ), đã xảy ra 3 vụ ngộ độc do ăn cá muối nhiễm Clostridium botulinum loại E, dẫn đến 10 người nhập viện và 1 người tử vong.
Vụ việc mới nhất tại Đà Nẵng
Mới đây, trong tháng 2 và tháng 3, tại hai xã Phước Năng và Phước Chánh thuộc thành phố Đà Nẵng, đã ghi nhận 5 vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm liên quan đến cá ủ chua. Trong số đó, 3 bệnh nhân là anh em ruột trong một gia đình đã diễn biến nặng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Họ nhập viện trong tình trạng hôn mê, suy hô hấp nặng, phải đặt nội khí quản và thở máy để duy trì sự sống.
Ngay khi vụ việc xảy ra, các ngành chức năng của thành phố Đà Nẵng đã nhanh chóng vào cuộc, triển khai các biện pháp kiểm tra thực địa, điều tra dịch tễ và tìm kiếm giải pháp điều trị hiệu quả cho các bệnh nhân. Trước diễn biến phức tạp và nguy kịch của các ca bệnh, Sở Y tế Đà Nẵng đã đề nghị Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hỗ trợ khẩn cấp thuốc giải độc botulinum.
Hỗ trợ quốc tế và tiến triển điều trị
Đại diện của Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam đã phản ứng nhanh chóng bằng cách vận chuyển khẩn cấp 5 lọ thuốc Botulism Antitoxin Heptavalent (BAT) từ kho dự trữ quốc tế đến Đà Nẵng, nhằm kịp thời điều trị cho các bệnh nhân. Sau khi được truyền thuốc giải độc, tình trạng sức khỏe của các bệnh nhân đã có những diễn biến tích cực, mang lại hy vọng về khả năng phục hồi.
Cảnh báo và khuyến cáo an toàn thực phẩm
Thực tế cho thấy, việc chế biến và bảo quản thực phẩm lên men theo phương thức thủ công tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm. Đáng lo ngại, một số người dân vẫn còn chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng ngộ độc, dẫn đến sự chậm trễ trong việc đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời, làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Vì vậy, các chuyên gia y tế và cơ quan chức năng đưa ra những khuyến cáo quan trọng sau:
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho người dân về cách chế biến và bảo quản thực phẩm ủ chua một cách an toàn.
- Siết chặt quản lý nhà nước, tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và bếp ăn tập thể.
- Người dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm, chỉ sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tránh dùng đồ hộp quá hạn hoặc có dấu hiệu bất thường.
- Thực hiện nguyên tắc ăn chín, uống sôi và tuyệt đối không chế biến, bảo quản thực phẩm trong điều kiện không đảm bảo.
- Khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc.
Khuyến cáo dài hạn từ WHO
Đại diện của Tổ chức Y tế Thế giới đã đưa ra khuyến cáo quan trọng: về lâu dài, Việt Nam nên xem xét việc dự trữ một cơ số thuốc giải độc botulinum nhất định trong nước. Điều này sẽ giúp khi có ca bệnh xảy ra, có thể sử dụng ngay lập tức thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sự hỗ trợ từ quốc tế, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và giảm thiểu rủi ro. Đây là một khuyến cáo rất cần được các ngành chức năng lưu tâm và triển khai trong thời gian tới.
Những vụ ngộ độc botulinum một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ về vấn đề an toàn thực phẩm. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức trong việc lựa chọn, chế biến và sử dụng thực phẩm, bởi mỗi bữa ăn an toàn chính là nền tảng vững chắc để bảo vệ sức khỏe của từng gia đình và của cả cộng đồng.
