Ngày 19/3, tại hội thảo khởi động dự án "Tăng cường hệ thống cảnh báo sớm và nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai tại tỉnh Nghệ An", ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, nhấn mạnh tỉnh luôn xác định phòng chống thiên tai không chỉ là nhiệm vụ ứng phó trước mắt mà phải chuyển sang tư duy chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, nâng cao khả năng chống chịu và phục hồi bền vững. Ông cho biết tỉnh đã đầu tư hệ thống quan trắc, xây dựng phương án ứng phó theo phương châm "bốn tại chỗ", nâng cao năng lực lực lượng phòng chống thiên tai các cấp, tăng cường tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng. Tuy nhiên, thực tiễn vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là hệ thống cảnh báo sớm tại vùng núi, năng lực tiếp nhận và chia sẻ thông tin, kỹ năng ứng phó của cộng đồng và xây dựng trường học an toàn trước thiên tai.
Dự án hỗ trợ từ Nhật Bản qua UNESCO
Ông Nguyễn Văn Đệ khẳng định việc Chính phủ Nhật Bản thông qua UNESCO hỗ trợ triển khai dự án tại Nghệ An có ý nghĩa thiết thực, kịp thời và nhân văn. "Đây không đơn thuần là một dự án hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là cơ hội để Nghệ An tiếp cận những kinh nghiệm tiên tiến của Nhật Bản trong quản lý rủi ro thiên tai, ứng dụng khoa học công nghệ vào cảnh báo sớm và xây dựng môi trường học tập an toàn; đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ cuộc sống của người dân", ông nhấn mạnh.
Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam, cho biết thông qua dự án này, UNESCO mong muốn góp phần bảo đảm rằng mỗi cảnh báo đều dẫn đến hành động kịp thời, giúp giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ cuộc sống, đặc biệt là trẻ em và những cộng đồng dễ bị tổn thương. Dự án sẽ tham khảo kinh nghiệm lâu năm của Nhật Bản trong công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai, hệ thống cảnh báo sớm và giáo dục về phòng chống thiên tai, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp bối cảnh của Nghệ An.
Kinh nghiệm từ Nhật Bản
Ông Ito Naoki, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, chia sẻ: "Nhật Bản là quốc gia có nhiều năm kinh nghiệm sống chung với thiên tai, từ đó tích lũy được rất nhiều bài học quý báu trong công tác giảm thiểu rủi ro, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và chuẩn bị ứng phó. Thông qua dự án này, phía Nhật Bản sẽ chia sẻ những kinh nghiệm này với Việt Nam." Ông nhấn mạnh tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai tại địa phương và bảo đảm an toàn trường học là những mục tiêu cốt lõi sẽ góp phần bảo vệ tính mạng, nâng cao đời sống của người dân, đồng thời kiến tạo những cộng đồng bền vững, có khả năng chống chịu cao hơn trong tương lai.
Quy mô và mục tiêu của dự án
Dự án có tổng nguồn vốn viện trợ ODA không hoàn lại gần 12,9 tỷ đồng, được triển khai đến tháng 2/2027, tập trung tại các xã Mường Xén và Tương Dương. Dự án tập trung vào hai mục tiêu chính: Thứ nhất, nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm/gần theo thời gian thực tại các khu vực trọng điểm có nguy cơ cao về lũ quét và sạt lở đất, đồng thời hỗ trợ cập nhật và củng cố các kế hoạch quản lý rủi ro thiên tai, các phương án ứng phó nhằm tăng cường khả năng chuẩn bị sẵn sàng ứng phó và chống chịu của cộng đồng địa phương. Thứ hai, nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó của cán bộ quản lý giáo dục, nhà trường, giáo viên và học sinh nhằm bảo đảm an toàn trường học, ứng phó hiệu quả khi thiên tai xảy ra và duy trì việc học tập trong tình huống khẩn cấp.
Với sự hỗ trợ từ Chính phủ Nhật Bản, dự án dự kiến mang lại lợi ích trực tiếp cho khoảng 15.000 người, gồm các cơ quan và cán bộ liên quan trong lĩnh vực dự báo, cảnh báo và quản lý rủi ro thiên tai, người dân, học sinh, giáo viên, cán bộ quản lý trường học và cán bộ địa phương.
