Tiến sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Minh Đức, Trưởng khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh (TP.HCM), cảnh báo trào lưu nắn chỉnh cột sống (chiropractic) thiếu khoa học đang gia tăng nguy cơ đột quỵ. Các động tác xoay, vặn cổ có thể làm tổn thương mạch máu nuôi não, dẫn đến nhồi máu não.
Ca bệnh điển hình sau nắn chỉnh cột sống
Bệnh viện Tâm Anh gần đây tiếp nhận nhiều trường hợp đột quỵ sau khi nắn chỉnh cột sống. Anh H. (37 tuổi, nhân viên văn phòng) sau một buổi nắn chỉnh cột sống bị đau đầu vùng chẩm, chóng mặt và nhìn mờ thoáng qua. Kết quả chụp cộng hưởng từ phát hiện bóc tách động mạch đốt sống phải, gây nhồi máu não nhẹ vùng thân não. Nhờ phát hiện sớm, bệnh nhân đáp ứng tốt với điều trị nội khoa.
Chị L. (42 tuổi) đột ngột chóng mặt dữ dội, buồn nôn và tê yếu nửa người sau khi massage kết hợp xoay vặn cổ. Thăm khám cho thấy chị bị bóc tách động mạch cảnh trong, dẫn đến nhồi máu não cấp. May mắn, bệnh nhân được điều trị kịp thời.
Cơ chế gây đột quỵ từ nắn chỉnh cột sống
Theo bác sĩ Minh Đức, nắn chỉnh cột sống đúng chỉ định có thể hỗ trợ giảm đau, thư giãn cơ và cải thiện vận động ở một số trường hợp. Tuy nhiên, nếu không có chỉ định phù hợp, các động tác tác động mạnh lên vùng cổ có thể gây tổn thương mạch máu. Bác sĩ giải thích: “Khi cổ bị xoay hoặc vặn đột ngột với biên độ lớn, lớp nội mạc của động mạch có thể bị rách, gây bóc tách động mạch. Tình trạng này làm hẹp lòng mạch hoặc hình thành cục máu đông. Cục máu đông có thể di chuyển lên não gây tắc mạch, dẫn đến nhồi máu não. Nếu tổn thương xảy ra ở hệ tuần hoàn não sau, đặc biệt là thân não, hậu quả có thể đe dọa tính mạng.”
Không nên tự ý nắn chỉnh cột sống
Bác sĩ Đức nhấn mạnh việc đánh giá kỹ tiền sử bệnh, thăm khám triệu chứng lâm sàng thần kinh, xác định hình ảnh X-quang và các yếu tố nguy cơ trước khi thực hiện nắn chỉnh cột sống là rất quan trọng. Những người có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, loãng xương, bệnh lý về máu, đang sử dụng thuốc chống đông, bệnh lý mạch máu, dị dạng thành mạch, từng chấn thương vùng cổ hoặc đang xuất hiện các dấu hiệu thần kinh bất thường cần đặc biệt thận trọng.
Việc nắn chỉnh cột sống cần được thực hiện bởi người có chuyên môn, được đào tạo bài bản nhằm hạn chế các biến chứng nguy hiểm. Người dân không nên thực hiện tại các cơ sở không có chuyên môn y tế hoặc tự bẻ cổ theo hướng dẫn trên mạng xã hội. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cổ bất thường, đau đầu kéo dài, chóng mặt, mất thăng bằng, nhìn mờ, tê yếu tay chân, méo miệng hoặc nói khó, cần đến cơ sở y tế có chuyên môn cấp cứu đột quỵ ngay.
