Ngày 17.5, tiến sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, cho biết khi được tư vấn thực hiện bộ xét nghiệm đầy đủ, một người đàn ông trẻ tuổi đã nhận kết quả dương tính với HIV, nghĩa là anh ta có thể đã nhiễm virus từ vài tháng trước. Bệnh nhân vô cùng sốc, hoang mang và gần như không tin vào sự thật này.
Tương tự, một bệnh nhân nam 19 tuổi được người yêu cũ đưa đến khám vì sốt nhẹ và nổi hạch bẹn. Kết quả xét nghiệm cho thấy anh ta dương tính với HIV và đồng thời mắc viêm gan B. Theo bác sĩ Anh Duy, điều đáng nói ở ca này không chỉ là độ tuổi quá trẻ, mà còn là tâm lý của người bệnh: muốn giấu kín xu hướng tính dục, sống nội tâm, hoảng loạn khi biết mình nhiễm bệnh và từng có ý nghĩ tiêu cực.
Vì sao người trẻ trong nhóm đồng tính nam (MSM) dễ đối mặt nguy cơ nhiễm HIV?
Theo bác sĩ Duy, nguyên nhân thứ nhất là quan hệ tình dục bắt đầu sớm hơn, trong khi kỹ năng tự bảo vệ chưa đủ. Thứ hai, các ứng dụng hẹn hò khiến việc tìm bạn tình nhanh hơn, kín đáo hơn, nhưng cũng dễ dẫn đến những cuộc gặp ít thông tin, ít ràng buộc và ít kiểm soát nguy cơ. Thứ ba, nhiều bạn trẻ vẫn còn ngại sử dụng bao cao su, ngại xét nghiệm, ngại hỏi bác sĩ về PrEP (điều trị dự phòng trước phơi nhiễm), trong khi lại quá tin vào cảm giác “nhìn người này chắc an toàn”.
Một yếu tố nữa là kỳ thị. Khi một người trẻ vừa phải lo giấu bản thân, vừa sợ bị đánh giá, họ thường trì hoãn việc đi khám, xét nghiệm hoặc tiếp cận dịch vụ y tế.
Người trẻ nên phòng ngừa HIV thế nào?
Theo bác sĩ Trà Anh Duy, để phòng HIV hiệu quả, quan trọng là phải dùng bao cao su đúng cách, xét nghiệm định kỳ, và nếu có nguy cơ lặp lại thì nên tìm hiểu về PrEP. PrEP khi dùng đúng có thể giảm nguy cơ nhiễm HIV qua quan hệ tình dục rất mạnh. Còn nếu vừa có một lần phơi nhiễm nguy cơ cao như rách bao, quan hệ không bảo vệ hay không rõ tình trạng HIV của bạn tình, thì phải nghĩ ngay đến PEP (điều trị dự phòng sau phơi nhiễm) và cần bắt đầu càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 72 giờ.
Bác sĩ Duy cũng lưu ý không nên chỉ xét nghiệm HIV khi đã có triệu chứng. Người có nguy cơ nên xét nghiệm định kỳ, đồng thời tầm soát thêm giang mai, lậu, chlamydia, viêm gan B, viêm gan C… Vì thực tế lâm sàng cho thấy HIV rất hay đi cùng các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác. Sự “tình cờ” phát hiện HIV trong phòng khám nam khoa nhiều khi không phải do bệnh ngẫu nhiên xuất hiện, mà vì trước đó người bệnh chưa từng kiểm tra đúng cách.
Sai lầm khi coi chất bôi trơn là 'lá chắn' ngừa HIV
Bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Lâm Vĩnh Phúc, Phó trưởng Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn (TP.HCM), cho biết nhiều người trong nhóm MSM lầm tưởng chất bôi trơn là "thần dược" ngăn ngừa HIV. Tuy nhiên, đây là quan điểm sai lầm và thiếu khoa học vì:
- Chất bôi trơn không chặn được virus: Nó chỉ giảm ma sát, không phải là màng ngăn cơ học như bao cao su. Virus HIV vẫn có thể xâm nhập qua các vết xước siêu nhỏ.
- Hậu môn cực kỳ dễ tổn thương: Do niêm mạc mỏng và không có chất nhờn tự nhiên, quan hệ đường hậu môn vẫn có nguy cơ lây nhiễm cao nhất nếu thiếu bao cao su, dù có dùng chất bôi trơn hay không.
- Nguy cơ từ các hình thức khác: Việc cọ xát dương vật hay quan hệ bằng miệng vẫn tiềm ẩn rủi ro lây nhiễm qua tinh dịch và các vết lở loét niêm mạc mà chất bôi trơn không thể bảo vệ.
"Chất bôi trơn chỉ giúp giảm đau rát, không giúp giảm nguy cơ lây nhiễm HIV. Hãy luôn sử dụng bao cao su đúng cách để bảo vệ bản thân", bác sĩ Phúc khuyến cáo.
