Nhiều người đang uống thuốc điều trị tăng huyết áp hàng ngày lo lắng phải từ bỏ ly cà phê buổi sáng vì băn khoăn liệu cà phê có làm tăng huyết áp không. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đại đa số người bệnh vẫn có thể uống cà phê nếu tuân thủ một số nguyên tắc.
Bằng chứng khoa học về cà phê và huyết áp
GS-TS, bác sĩ Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, cho biết: “Theo các bằng chứng khoa học mới nhất, đại đa số người bị tăng huyết áp vẫn có thể uống cà phê, kể cả khi đang dùng thuốc điều trị, miễn là huyết áp đã được kiểm soát tốt và sử dụng với lượng hợp lý.”
Caffeine trong cà phê có thể làm huyết áp tăng nhẹ trong khoảng 1-3 giờ sau khi uống do kích thích hệ thần kinh giao cảm và co mạch máu tạm thời. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc gây tăng huyết áp mạn tính.
Khuyến cáo từ Hội Tim mạch châu Âu
Khuyến cáo năm 2024 của Hội Tim mạch châu Âu (ESC) cho thấy các nghiên cứu hiện không chứng minh được rằng uống cà phê thường xuyên làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp. Ngược lại, ở những người có thói quen uống cà phê hàng ngày, cơ thể thường hình thành sự thích nghi với caffeine, nên mức tăng huyết áp sau uống giảm đáng kể.
Đối với đa số người tăng huyết áp đã được kiểm soát tốt, 1-2 ly cà phê mỗi ngày là mức tương đối an toàn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải ly cà phê nào cũng giống nhau; một ly espresso nhỏ chứa lượng caffeine rất khác so với một cốc cà phê phin Việt Nam pha đặc. Ngoài ra, các loại nước tăng lực, trà đặc hay nước ngọt có caffeine cũng góp phần làm tăng tổng lượng caffeine mỗi ngày.
Tương tác giữa cà phê và thuốc điều trị
Về mối liên quan giữa cà phê và thuốc điều trị tăng huyết áp, GS Hùng cho biết caffeine có thể làm tăng hoạt tính giao cảm, tăng catecholamine và sức cản mạch ngoại vi. Về mặt dược lực học, nó có thể đối kháng một phần hiệu quả hạ áp của chẹn beta, nhưng chủ yếu xảy ra khi sử dụng caffeine liều cao hoặc ở người không thường xuyên uống cà phê.
Hiện chưa có bằng chứng cho thấy một lượng cà phê vừa phải làm giảm hiệu quả của các thuốc điều trị tăng huyết áp như thuốc ức chế men chuyển, chẹn thụ thể angiotensin, chẹn kênh canxi hay thuốc lợi tiểu.
Lưu ý khi uống cà phê
“Điều cần lưu ý là không nên dùng cà phê để uống thuốc. Thuốc vẫn nên được uống với nước lọc và đúng thời điểm theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu sau khi uống cà phê người bệnh xuất hiện hồi hộp, tim đập nhanh hoặc huyết áp tăng rõ rệt nhiều lần liên tiếp thì nên giảm lượng caffeine hoặc chuyển sang cà phê ít caffeine”, GS Hùng khuyến cáo.
Bên cạnh đó, cần chú ý đến các chất pha với cà phê như quá nhiều đường, sữa, các chất phụ gia khác, vì chúng có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe tổng thể.
