Một thanh niên 23 tuổi tại Hà Nội suýt mất thính lực vì thói quen đeo tai nghe với âm lượng gần tối đa trong suốt một năm. Anh Hải (tên nhân vật đã được thay đổi) bắt đầu xuất hiện các triệu chứng ù tai, nghe kém và được chẩn đoán suy giảm thính lực do tiếp xúc tiếng ồn kéo dài.
Triệu chứng ù tai và nghe không rõ sau thời gian dài đeo tai nghe
Theo chia sẻ của anh Hải, thời gian đầu anh chỉ thỉnh thoảng xuất hiện những cơn ù tai thoáng qua sau khi tháo tai nghe, kèm cảm giác đầy trong tai. Tuy nhiên, các triệu chứng ngày càng rõ rệt. Khoảng ba tuần trước khi đi khám, anh thường xuyên gặp khó khăn khi giao tiếp trong các cuộc họp hoặc ở nơi đông người. Nhiều lúc anh vẫn nghe thấy người khác nói nhưng không phân biệt được nội dung, phải hỏi lại nhiều lần, ảnh hưởng đáng kể đến công việc và sinh hoạt hàng ngày.
Kết quả đo thính lực cho thấy tổn thương điển hình
Lo lắng tình trạng kéo dài, anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội thăm khám. Sau khi nội soi tai và loại trừ các nguyên nhân như ráy tai, viêm tai hay bệnh lý tai giữa, bác sĩ chỉ định đo thính lực chuyên sâu. Kết quả đo thính lực đơn âm trong phòng cách âm cho thấy anh Hải bị giảm thính lực mức độ trung bình ở các tần số cao từ 4.000 Hz đến 8.000 Hz. Đây là dải tần quan trọng giúp con người nhận biết lời nói trong môi trường có nhiều tiếng ồn. Biểu đồ thính lực của người bệnh xuất hiện "khuyết sâu" tại tần số 4.000 Hz – dấu hiệu điển hình của mất thính lực do tiếp xúc tiếng ồn kéo dài. Tình trạng này khiến anh khó nghe rõ lời nói trong các cuộc họp, nơi đông người, đồng thời dễ bỏ lỡ các âm thanh cảnh báo hoặc thông báo từ thiết bị điện tử.
Đeo tai nghe quá lâu có thể gây tổn thương thính giác không hồi phục
ThS.BS Nguyễn Chí Trung, Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội cho biết, bên trong ốc tai có các tế bào lông đóng vai trò tiếp nhận rung động âm thanh và chuyển đổi thành tín hiệu thần kinh truyền lên não. Đây là những cấu trúc rất nhạy cảm, có thể bị tổn thương khi phải tiếp xúc với âm thanh lớn hoặc kéo dài trong thời gian dài. Theo bác sĩ Trung, việc đeo tai nghe liên tục nhiều giờ mỗi ngày, đặc biệt là khi ngủ và không kiểm soát âm lượng như trường hợp của anh Hải, khiến các tế bào lông phải hoạt động quá mức mà không có thời gian phục hồi. Về lâu dài, các tế bào này có thể bị tổn thương vĩnh viễn. Hậu quả nghiêm trọng nhất là mất thính lực do tiếng ồn (Noise-Induced Hearing Loss - NIHL), một dạng suy giảm thính lực thần kinh giác quan hiện chưa có phương pháp phục hồi hoàn toàn.
"Không ít người trẻ cho rằng nghe nhạc bằng tai nghe là thói quen vô hại. Tuy nhiên, khi tiếp xúc với âm lượng lớn trong thời gian dài, các tổn thương có thể âm thầm tích lũy và chỉ được phát hiện khi sức nghe đã suy giảm rõ rệt", bác sĩ Trung cho biết.
Người trẻ ngày càng đối mặt nguy cơ suy giảm thính lực
Đối với trường hợp của anh Hải, mục tiêu điều trị hiện nay là ngăn chặn tổn thương tiến triển và bảo tồn phần thính lực còn lại. Người bệnh được chỉ định ngừng sử dụng tai nghe trong giai đoạn đầu, tránh tiếp xúc với môi trường nhiều tiếng ồn, đồng thời dùng thuốc theo chỉ định nhằm hỗ trợ chức năng tai trong. Bác sĩ cũng tư vấn sử dụng máy trợ thính để cải thiện khả năng nghe và theo dõi bằng các đợt đo thính lực định kỳ.
Các chuyên gia cảnh báo tình trạng suy giảm thính lực đang có xu hướng trẻ hóa do việc sử dụng tai nghe ngày càng phổ biến. Nhiều người trẻ thường xuyên nghe nhạc, xem video hoặc làm việc với tai nghe liên tục trong nhiều giờ mà không nhận thức được nguy cơ đối với sức khỏe thính giác.
Khuyến cáo bảo vệ thính lực từ bác sĩ
Để bảo vệ đôi tai, bác sĩ Trung khuyến cáo nên áp dụng nguyên tắc 60/60, tức là nghe ở mức không quá 60% âm lượng tối đa và không quá 60 phút mỗi lần. Sau mỗi khoảng thời gian này, người dùng nên cho tai nghỉ ngơi trước khi tiếp tục sử dụng. Ngoài ra, không nên đeo tai nghe liên tục nhiều giờ, đặc biệt là khi ngủ. Tổng thời gian sử dụng tai nghe mỗi ngày nên dưới 3 giờ. Trong môi trường ồn ào, thay vì tăng âm lượng để át tiếng ồn bên ngoài, người dùng nên ưu tiên các loại tai nghe chống ồn chủ động hoặc chống ồn thụ động.
Bác sĩ cũng khuyến cáo những người thường xuyên sử dụng tai nghe, làm việc trong môi trường tiếng ồn lớn, người trên 50 tuổi hoặc có các yếu tố nguy cơ nên kiểm tra thính lực định kỳ. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu suy giảm thính lực sẽ giúp can thiệp kịp thời, hạn chế tiến triển và bảo tồn sức nghe lâu dài.
