Tại xã Phiêng Pằn, tỉnh Sơn La vừa xảy ra vụ ngộ độc nấm amatoxin nghiêm trọng khiến 6 người mắc, trong đó một bệnh nhân sinh năm 2010 đã tử vong tại nhà trước khi kịp tới bệnh viện. Năm người còn lại được chuyển từ Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La xuống Bệnh viện Bạch Mai. Tất cả đều bị tổn thương đường tiêu hóa, 4 bệnh nhân bị viêm gan, suy gan, và một bệnh nhân bị suy đa tạng dù đã được điều trị tích cực nhưng không qua khỏi.
Theo Trung tâm Chống độc, khoảng trưa ngày 2/5, các bệnh nhân cùng người thân đã ăn canh nấm rừng màu trắng do bệnh nhân L.T.P (62 tuổi) hái trong rừng mang về nấu. Các bác sĩ xác định đây là loài nấm độc chứa độc tố amatoxin, thuộc hai loại nấm độc nguy hiểm nhất Việt Nam: nấm độc trắng hình nón (Amanita virosa) hoặc nấm độc tán trắng (Amanita verna).
Triệu chứng và diễn biến ngộ độc
Sau khi ăn khoảng 12-24 giờ, các bệnh nhân bắt đầu xuất hiện đau bụng, buồn nôn, nôn và tiêu chảy dữ dội. Khi nhập viện tại Sơn La, nhiều người trong tình trạng mất nước nặng, suy gan cấp, suy thận cấp và nhanh chóng được chuyển xuống Bệnh viện Bạch Mai.
Tại Trung tâm Chống độc, các bác sĩ lập tức hồi sức, giải độc, lọc máu tăng thải độc. Tuy nhiên, diễn biến bệnh cực kỳ phức tạp. Bác sĩ nội trú Nguyễn Tiến Đạt cho biết, bệnh nhân L.T.P bị suy gan tối cấp, suy tim, tụt huyết áp, suy thận, hôn mê gan, phù não, men gan tăng trên 7.000 U/L - cao gấp hàng trăm lần bình thường. Dù được điều trị hết sức, gia đình đã xin đưa bệnh nhân về tối 6/5.
Ba bệnh nhân khác gồm 2 nữ giới 25 tuổi và 20 tuổi, một trẻ 60 tháng tuổi cũng rơi vào viêm gan nặng, suy gan, phải điều trị tích cực và đang có xu hướng cải thiện. Một bệnh nhân nam 35 tuổi bị tổn thương đường tiêu hóa đã khỏi và ra viện.
Vụ ngộ độc thứ hai thương tâm
Theo Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La, ngày 4/5, hai chị em tại địa bàn tỉnh bị ngộ độc sau khi ăn nấm. Người chị 15 tuổi đã tử vong. Các biểu hiện ngộ độc phù hợp với ngộ độc nấm độc amatoxin.
Cảnh báo từ chuyên gia
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nguyên nhân các vụ ngộ độc nấm đều do người dân hái nấm hoang trong rừng về ăn. Nấm độc chia làm hai nhóm: gây ngộ độc sớm (triệu chứng trong 6 giờ) và gây ngộ độc muộn (sau 6 giờ). Nhóm ngộ độc muộn, như amatoxin, cực kỳ nguy hiểm.
Nấm gây ngộ độc muộn thường có màu trắng, sạch sẽ, hấp dẫn, giống nấm ăn. Độc tố amatoxin ngăn cản tổng hợp protein, phá hủy tế bào ở các cơ quan có tốc độ chuyển hóa cao như niêm mạc ruột, gan, thận, tim, não. Diễn tiến qua 3 giai đoạn: đầu tiên là đau bụng, nôn, tiêu chảy dữ dội kéo dài khoảng một ngày; sau đó là giai đoạn “im lặng” khi triệu chứng giảm nhưng gan đang bị phá hủy; cuối cùng là suy đa tạng. Tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50%.
Khuyến cáo phòng tránh
Các chuyên gia khẳng định không thể phân biệt nấm độc và không độc bằng mắt thường, kể cả với người có kinh nghiệm. Người dân tuyệt đối không hái nấm mọc hoang dại để ăn, dù có vẻ ngoài sạch đẹp hay đã từng ăn trước đó. Nếu nghi ngờ ngộ độc, cần đưa bệnh nhân tới cơ sở y tế càng sớm càng tốt, đặc biệt là bệnh viện có khả năng hồi sức chống độc chuyên sâu. Các biện pháp sơ cứu như gây nôn không có tác dụng với ngộ độc muộn do độc tố đã hấp thu vào cơ thể.
Chính quyền địa phương, trường học, đoàn thể cần tăng cường truyền thông tại cộng đồng vùng cao để ngăn chặn những vụ ngộ độc thương tâm.
