Nam sinh 15 tuổi nguy kịch vì tập luyện quá sức: Bài học cảnh tỉnh cho phụ huynh
Ngày 11/2, thông tin từ Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố (TP.HCM) đã gây chấn động khi tiết lộ về một trường hợp cấp cứu hiếm gặp liên quan đến hội chứng hủy cơ vân do vận động gắng sức. Bệnh nhân là nam sinh N.P.A.K (15 tuổi, ngụ xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM), nhập viện trong tình trạng không thể đi lại được sau một buổi tập luyện cường độ cao.
Diễn biến nguy kịch từ 300 cái thụt dầu
Theo bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến - Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố, bệnh sử cho thấy trước khi nhập viện, em K. đã thực hiện tới 300 cái thụt dầu (động tác đứng lên, ngồi xuống) trong một lần tập. Ngay sau buổi tập, em bắt đầu than đau nhiều ở hai chân nhưng không đi khám ngay. Đáng chú ý, ngày hôm sau, em vẫn tiếp tục tham gia chơi đá bóng, khiến tình trạng đau tăng nặng đến mức không thể đi lại.
Gia đình vội vàng đưa em đến bệnh viện địa phương để sơ cứu, sau đó chuyển lên Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố trong tình trạng nguy kịch. Tại thời điểm nhập viện, các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân lừ đừ, nhịp thở 28 lần/phút, mạch đập 120 lần/phút, huyết áp ở mức 100/70 mmHg.
Triệu chứng báo động và chẩn đoán chính xác
Khám lâm sàng cho thấy hai chân của K. cử động co duỗi kém, ấn vào vùng cơ đùi và cẳng chân gây đau nhiều. Đặc biệt, nước tiểu của bệnh nhân có màu nâu đỏ sẫm - một dấu hiệu đặc trưng của hội chứng hủy cơ vân. Các bác sĩ đã nhanh chóng chẩn đoán người bệnh bị đau cơ và theo dõi hội chứng hủy cơ vân do vận động gắng sức.
Kết quả xét nghiệm sau đó xác nhận những tổn thương nghiêm trọng: men gan tăng cao, toan chuyển hóa, tăng lactate máu, tăng kali và phosphate máu. Bác sĩ Tiến giải thích: "Myoglobin là một loại protein trong cơ xương, có chức năng dự trữ và cung cấp oxy cho cơ hoạt động. Khi cơ vân bị tổn thương, myoglobin được giải phóng ồ ạt vào máu. Nồng độ cao của chất này có thể lọc qua cầu thận vào nước tiểu, khiến nước tiểu sẫm màu và làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp."
Quá trình điều trị tích cực và phục hồi kỳ diệu
Bệnh nhân được điều trị tích cực với phác đồ truyền dịch gấp rưỡi nhu cầu bình thường nhằm bảo vệ thận, điều chỉnh rối loạn điện giải và đường huyết, đồng thời hỗ trợ giải độc gan. Sau 7 ngày điều trị chuyên sâu, K. đã có những cải thiện rõ rệt: tỉnh táo hơn, các chỉ số men gan và men cơ giảm dần. Em đã được xuất viện và hẹn tái khám theo dõi định kỳ.
Khuyến cáo quan trọng từ chuyên gia
Từ trường hợp này, bác sĩ Tiến đưa ra những khuyến cáo quan trọng cho các bậc phụ huynh:
- Hướng dẫn con tập luyện phù hợp với thể trạng: Tránh để trẻ vận động với cường độ cao hoặc gắng sức kéo dài mà không có sự chuẩn bị.
- Giới hạn thời gian vận động: Thời gian vận động liên tục nên được giới hạn trong khoảng 30-45 phút, đặc biệt với những trẻ không được rèn luyện thường xuyên.
- Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm: Cần theo dõi các triệu chứng như đau cơ kéo dài, nước tiểu sẫm màu sau khi tập luyện.
Bác sĩ Tiến nhấn mạnh: "Việc phòng ngừa nguy cơ hủy cơ vân và các biến chứng nguy hiểm đến gan, thận là vô cùng quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh nhiều thanh thiếu niên hiện nay có xu hướng tập luyện quá sức mà thiếu kiến thức về an toàn thể chất."
Bối cảnh đáng lo ngại về sức khỏe thanh thiếu niên
Trường hợp của em K. không phải là cá biệt trong thời gian gần đây. Cùng thời điểm này, các bệnh viện trên cả nước cũng ghi nhận nhiều ca cấp cứu liên quan đến vận động quá sức và các bệnh lý tim mạch:
- Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh) vừa cứu sống một cụ bà 78 tuổi bị ngừng tim nguy kịch trong quá trình can thiệp cấp cứu.
- Một người đàn ông khác phải đi cấp cứu khi đang làm việc với triệu chứng cơ thể gồng cứng như đòn gánh, ban đầu nghi ngờ đột quỵ nhưng sau được xác định mắc một bệnh lý nguy hiểm khác.
Trước tình hình này, Bộ Y tế đã có chỉ đạo tăng cường công tác trực cấp cứu tại các bệnh viện dịp Tết, yêu cầu giám đốc các bệnh viện trực thuộc Bộ, Sở Y tế các tỉnh, thành phố đảm bảo thực hiện thường trực 4 cấp, 24/24 giờ để kịp thời xử lý các trường hợp khẩn cấp.
Câu chuyện của nam sinh 15 tuổi tại TP.HCM là hồi chuông cảnh tỉnh về tầm quan trọng của việc tập luyện thể dục thể thao khoa học và an toàn. Các chuyên gia y tế khuyến cáo phụ huynh cần quan tâm hơn nữa đến chế độ vận động của con em, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra từ việc thiếu hiểu biết về giới hạn của cơ thể.
