Mới đây, trong chương trình "Khoảng cách tới sức khỏe", bác sĩ Ngụy Trí Vỹ, công tác tại Khoa Cấp cứu Bệnh viện Đài Trung, Đài Loan (Trung Quốc), đã chia sẻ về một trường hợp nam sinh 15 tuổi mắc gan nhiễm mỡ. Theo bác sĩ, nam sinh được gia đình đưa đến bệnh viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội. Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhi bị béo phì và viêm dạ dày cấp tính. Siêu âm gan cho thấy gan của bệnh nhân trắng xóa, được chẩn đoán mắc gan nhiễm mỡ nặng.
Khi khai thác về chế độ ăn uống, bác sĩ phát hiện nam sinh hiếm khi ăn hoa quả nhưng lại thường xuyên ăn gà rán và uống trà sữa. Theo bác sĩ Ngụy Trí Vỹ, việc tiêu thụ nhiều gà rán và trà sữa là yếu tố chính khiến bệnh nhi bị béo phì và mắc gan nhiễm mỡ.
Thực phẩm chiên rán và đồ uống có đường gây hại thế nào?
Bác sĩ Tiền Chính Hoằng, Giám đốc Trung tâm Phòng ngừa và Điều trị Bệnh Gan, Bệnh viện Keelung Chang Gung Memorial ở Đài Loan (Trung Quốc) cho biết, thực phẩm chiên rán ngập dầu như gà rán, khoai tây chiên là những món ăn được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, loại thực phẩm này thường chứa lượng lớn chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Theo một đánh giá năm 2021 trên tạp chí Frontiers in Nutrition, ăn quá nhiều chất béo bão hòa có thể dẫn đến tăng hàm lượng mỡ trong gan, góp phần làm tăng nguy cơ phát triển bệnh gan nhiễm mỡ.
Trong khi đó, trà sữa lại chứa nhiều đường. Bác sĩ Tiền Chính Hoằng giải thích, đồ uống chứa nhiều đường có thể gây hại cho gan nếu tiêu thụ quá mức. Nguyên nhân là do quá trình chuyển hóa đường chủ yếu diễn ra ở gan. Đường (sucrose, glucose, fructose) sẽ được chuyển hóa thành glycogen và dự trữ trong gan. Khi cơ thể cần năng lượng, gan thủy phân glycogen thành glucose đưa vào máu. Nếu nạp một lượng đường vừa phải, gan vẫn thực hiện chức năng chuyển hóa hiệu quả. Tuy nhiên, sử dụng quá nhiều đồ uống có đường có thể gây dư thừa đường. Lượng đường dư thừa này sẽ được gan chuyển đổi thành chất béo và tích tụ trong gan, từ đó làm tăng nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ.
Nguy cơ đột tử từ thói quen ăn uống không lành mạnh
Những người thường xuyên tiêu thụ thức ăn chiên rán, nước ngọt và đồ uống nhiều đường có tỷ lệ đột tử cao hơn 46% so với nhóm còn lại. Đây là kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học dựa trên khảo sát chế độ ăn của hơn 21.000 người, được đăng tải trên tập san của Hiệp hội Tim mạch Mỹ. Các nhà nghiên cứu đã liên lạc với những người tham gia khảo sát khoảng 6 tháng một lần trong suốt 10 năm và ghi nhận tất cả các diễn biến liên quan đến tim mạch. Trong số những người tham gia, đã có 401 người đột tử.
Giáo sư James Shikany, công tác tại Khoa Y tế dự phòng, Đại học Alabama (Mỹ), tác giả nghiên cứu, cho biết: "Mặc dù nghiên cứu này mang tính chất quan sát, nhưng kết quả cho thấy chế độ ăn uống có thể là một yếu tố nguy cơ đối với đột tử do tim. Đây là yếu tố có thể kiểm soát và điều chỉnh được." Ông đề xuất nên có những cải thiện nhỏ trong chế độ ăn uống hàng ngày để dần hình thành thói quen bền vững, thay vì thay đổi đột ngột.
Lời khuyên từ chuyên gia
Văn phòng Phòng ngừa dịch bệnh và nâng cao sức khỏe Mỹ cũng khẳng định việc thay đổi chế độ ăn uống là cách cải thiện sức khỏe tim mạch hiệu quả. Theo cơ quan này, trái cây và rau quả, sữa ít chất béo, ngũ cốc nguyên hạt, các thực phẩm chứa protein và chất béo không bão hòa cần được ưu tiên sử dụng.
Bác sĩ Ngụy Trí Vỹ cho biết, nam sinh sau đó đã được tư vấn chế độ dinh dưỡng và chế độ tập luyện phù hợp để giảm cân. Đồng thời, bệnh nhi cũng được sử dụng thuốc để cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ. Minh Hoa (t/h)
