Hệ thống y tế Mỹ đang đứng trước ngã rẽ quan trọng khi quốc hội ráo riết thúc đẩy dự luật minh bạch giá cả, trong bối cảnh xuất hiện nhiều lỗ hổng gây thất thoát ngân sách. Theo tờ Politico ngày 27/7, các dự luật yêu cầu bệnh viện và công ty bảo hiểm công khai giá cả đang nhận được sự đồng thuận hiếm hoi giữa hai đảng Dân chủ và Cộng hòa. Mục tiêu là tạo ra bộ luật mới trong phiên họp cuối năm nay, giúp hơn 40 triệu người Mỹ sử dụng gói bảo hiểm khấu trừ cao dễ dàng so sánh giá và lựa chọn nơi điều trị.
Bước ngoặt minh bạch giá và tiềm năng tiết kiệm
Nghiên cứu từ Đại học Brown (Ivy League) cho thấy các quy định minh bạch giá có thể giúp tiết kiệm tới 120 tỉ USD ngân sách liên bang thông qua việc giảm phí bảo hiểm. Động lực chính đến từ áp lực chính trị trước thềm bầu cử giữa kỳ: đảng Cộng hòa muốn chứng minh quan tâm đến túi tiền người dân sau khi cắt giảm ngân sách Medicaid, trong khi đảng Dân chủ muốn củng cố hình ảnh bảo vệ người lao động. Tuy nhiên, giới vận động hành lang từ các bệnh viện phản ứng dữ dội, cho rằng quy định chỉ tạo gánh nặng hành chính mà không giải quyết gốc rễ tăng giá.
Trong diễn biến liên quan, Đài CNBC ngày 21/7 đưa tin Tổng thống Donald Trump dự kiến miễn thuế thuốc gốc nhập khẩu trong 2 năm từ 1/8, sau đó đánh thuế 100% vào tháng 8/2028, nhằm thúc đẩy sản xuất nội địa và kiềm chế giá thuốc.
Lỗ hổng tỉ USD trong hệ thống y tế công
Chính quyền Mỹ đã xử lý tình trạng lãng phí và gian lận trong hệ thống y tế công cộng. Theo báo cáo của Văn phòng Tổng thanh tra (OIG) thuộc Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh Mỹ (HHS), trong 6 tháng (10/2025 - 3/2026), cơ quan này đã thu hồi và tiết kiệm dự kiến 5,5 tỉ USD, đồng thời cấm hơn 1.200 cá nhân và công ty tham gia chương trình y tế liên bang, Reuters đưa tin. Đáng chú ý, OIG đã lật tẩy đường dây phần mềm khám bệnh từ xa lừa đảo 1 tỉ USD, người cầm đầu lãnh án 15 năm tù.
Tuy nhiên, OIG thừa nhận số vụ xử lý sai phạm giảm xuống mức thấp nhất 2 năm qua. Riêng dịch vụ liên quan đến chứng tự kỷ, OIG phát hiện hàng trăm triệu USD bị chi trả sai mục đích ở nhiều bang do hệ thống hồ sơ thiếu sót và quản lý lỏng lẻo.
Gốc rễ lãng phí: Chính sách và trục lợi
Tiến sĩ Robert Moffit, thành viên cấp cao tại The Heritage Foundation, nhận định trên website tổ chức rằng Medicare (bảo hiểm y tế quốc gia) đang lãng phí khoảng 60 tỉ USD mỗi năm. Ông chỉ ra nguyên nhân gốc rễ từ các bất cập chính sách: cơ chế kiểm soát giá cứng nhắc khiến bác sĩ đề nghị xét nghiệm không cần thiết để tăng thu nhập, còn công ty bảo hiểm tư nhân khai khống bệnh lý để nhận chi trả cao. Các nhóm vận động hành lang của bệnh viện và bảo hiểm liên tục đổ lỗi cho nhau về tình trạng giá cả mù mờ.
Giới quan sát cho rằng để ngân sách y tế Mỹ không bị 'chảy máu', đất nước không chỉ cần dự luật minh bạch trên giấy, mà còn phải loại bỏ lỗ hổng hành chính và các mắt xích trung gian trục lợi.
Dịch bệnh bùng phát tạo thêm áp lực
Đài NewsNation ngày 27/7 đưa tin các bang Mỹ đang đối mặt nhiều đợt dịch. Dịch ký sinh trùng cyclospora tại vùng Trung Tây ghi nhận hơn 4.000 ca nhiễm. Tại bang New York, bệnh Legionnaires (nhiễm trùng phổi) khiến ít nhất 5 người tử vong. Đáng báo động nhất là bệnh sởi với hơn 2.200 ca, mức cao kỷ lục trong 35 năm qua. Các đợt dịch diễn ra giữa lúc chính quyền cắt giảm ngân sách y tế, tạo sức ép lớn lên công tác phòng chống dịch.
