Hàng vạn lượt du khách từ khắp cả nước và quốc tế mỗi năm đến Thành Cổ Quảng Trị dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trong chiến dịch 81 ngày đêm năm 1972. Tuy nhiên, từ lâu, việc khai thác di tích chủ yếu chỉ dừng lại ở hoạt động tri ân tại Thành Cổ và Bến thả hoa sông Thạch Hãn, thiếu vắng các sản phẩm du lịch, dịch vụ và quà lưu niệm đặc trưng.
Phân cấp quản lý di tích về phường Quảng Trị
Mới đây, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Nguyễn Văn Phương đã làm việc với Thường trực Đảng ủy các phường, xã, trong đó có phường Quảng Trị – nơi tọa lạc Di tích quốc gia đặc biệt Thành Cổ Quảng Trị. Đồng chí Nguyễn Văn Phương chỉ đạo phường Quảng Trị tập trung phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch gắn với phát huy giá trị di tích; khuyến khích xã hội hóa quản lý du lịch, tạo sản phẩm độc đáo để hút khách.
Bí thư Tỉnh ủy giao Ủy ban nhân dân tỉnh hoàn thiện thủ tục pháp lý phân cấp quản lý Di tích quốc gia đặc biệt Thành Cổ Quảng Trị cho phường Quảng Trị, mục tiêu hoàn thành trong quý III/2026. Đồng thời, yêu cầu nghiên cứu giải pháp phát huy giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan hai bờ sông Thạch Hãn, xem xét đầu tư công trình điểm nhấn kiến trúc phù hợp quy hoạch và nguồn lực.
Kế hoạch phát triển sản phẩm du lịch đa dạng
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến nhấn mạnh: “Di tích quốc gia đặc biệt Thành Cổ Quảng Trị là di sản lịch sử đặc biệt quan trọng, có giá trị to lớn về lịch sử, văn hóa, giáo dục truyền thống cách mạng và phát triển du lịch”. Ông cho biết Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp phường Quảng Trị và các sở, ngành tham mưu hoàn thiện thủ tục phân cấp.
Trước đó, tháng 4/2025, Thủ tướng phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Thành Cổ Quảng Trị trên diện tích 454 ha. Đây là bước ngoặt từ quản lý điểm đơn lẻ sang không gian kết nối quy mô lớn, bao gồm khu vực lân cận thuộc huyện Triệu Phong và Hải Lăng.
Phường Quảng Trị định hướng phát huy giá trị di tích gắn với du lịch bền vững khu vực đôi bờ sông Thạch Hãn. Các hoạt động tri ân kết hợp dịch vụ du lịch phong phú: tổ chức tour, tuyến đặc sắc, chương trình nghệ thuật hòa bình, lễ hội hoa đăng, triển lãm ảnh, giao lưu cựu chiến binh. Điểm mới là du lịch sinh thái trải nghiệm: tour vượt sông Thạch Hãn, xe đạp, du thuyền ngắm cảnh kết hợp ẩm thực địa phương. Chuyển đổi số được chú trọng với ứng dụng thuyết minh tự động, bản đồ số, tour thực tế ảo.
Người dân ủng hộ chủ trương
Ông Nguyễn Kham, 98 tuổi, lão thành cách mạng, nguyên Chánh Văn phòng Khu vực Vĩnh Linh (1955-1973), hiện ở khu phố Trí Bưu, phường Quảng Trị, bày tỏ: “Nhiều lần Hội đồng nhân dân tỉnh và Đoàn đại biểu Quốc hội tiếp xúc cử tri, nhân dân đều đề xuất để phường Quảng Trị quản lý trực tiếp di tích. Chủ trương đưa di tích về phường quản lý là phù hợp, đáp ứng mong muốn của cán bộ, nhân dân địa phương”.
Nhiều ý tưởng sản phẩm lưu niệm mang dấu ấn Thành Cổ Quảng Trị đang được chuẩn bị, giúp du khách cảm nhận sức sống của không gian văn hóa hòa bình được gìn giữ và bồi đắp. Theo đồng chí Lê Đức Tiến, việc phân cấp quản lý là bước đi cụ thể hiện thực hóa Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, biến di tích thành động lực phát triển kinh tế, du lịch, giáo dục và công nghiệp văn hóa.
