Bộ Y tế vừa chính thức ban hành Kế hoạch hành động triển khai Quyết định số 631/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030. Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong kế hoạch được công bố vào chiều ngày 21/5 chính là việc áp dụng cơ chế “luồng xanh” trong quá trình cấp số đăng ký lưu hành đối với thuốc và trang thiết bị y tế dành cho các sản phẩm của doanh nghiệp tiên phong.
Cơ chế đột phá rút ngắn thủ tục hành chính
Cơ chế luồng xanh được xem là một giải pháp mang tính đột phá, giúp rút ngắn đáng kể các thủ tục hành chính, từ đó tăng tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở việc ưu tiên cấp phép, các doanh nghiệp tiên phong còn được hưởng quyền ưu tiên xử lý nhanh các dự án đầu tư nhà máy sản xuất thuốc, trang thiết bị y tế tại các khu công nghệ cao và khu công nghiệp chuyên biệt.
Đặc biệt, Bộ Y tế sẽ xây dựng một danh mục riêng các sản phẩm của doanh nghiệp tiên phong để các cơ sở y tế công lập ưu tiên mua sắm, đặt hàng hoặc tổ chức đấu thầu theo đúng quy định của pháp luật. Đây là cơ chế được cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng sẽ tháo gỡ được nút thắt lớn nhất hiện nay, đó là khó khăn trong việc đưa sản phẩm nội địa vào hệ thống bệnh viện công.
Mục tiêu hình thành đội ngũ doanh nghiệp y tế tiêu biểu
Theo kế hoạch đề ra, Bộ Y tế đặt mục tiêu hình thành một đội ngũ doanh nghiệp y tế tiêu biểu, có năng lực công nghệ cao, khả năng cạnh tranh vươn tầm quốc tế và trở thành lực lượng nòng cốt trong các lĩnh vực then chốt như dược phẩm, thiết bị y tế, dược liệu và chuyển đổi số y tế.
Để được công nhận là doanh nghiệp tiên phong, các tiêu chí không chỉ dừng lại ở doanh thu hay quy mô hoạt động mà tập trung mạnh mẽ vào năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Cụ thể, các doanh nghiệp tham gia chương trình được yêu cầu phải dành tối thiểu 3% doanh thu cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Đồng thời, mỗi doanh nghiệp phải phấn đấu sở hữu ít nhất một bằng sáng chế, quyền sở hữu công nghiệp hoặc giải pháp hữu ích. Định hướng này nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp y tế Việt Nam chuyển đổi từ mô hình gia công sang làm chủ công nghệ, tự phát triển các sản phẩm có giá trị cạnh tranh quốc tế.
Thúc đẩy tiêu chuẩn chất lượng và phát triển bền vững
Kế hoạch của Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng và phát triển bền vững ở mức cao như GMP, ISO 13485, ISO 22000, HACCP, ESG, ISO 14001 hay ISO 45001. Trong đó, ưu tiên dành cho các doanh nghiệp đi đầu trong lĩnh vực chuyển đổi số y tế, sản xuất công nghệ lõi và phát triển dược liệu chất lượng cao.
Xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp tiên phong
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ về chính sách, Bộ Y tế còn đặt mục tiêu hình thành một hệ sinh thái doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực y tế. Theo kế hoạch, các đơn vị trực thuộc Bộ sẽ tổ chức các diễn đàn doanh nghiệp tiên phong nhằm chia sẻ kinh nghiệm, kết nối kinh doanh và nhân rộng các mô hình thành công.
Những doanh nghiệp tiêu biểu sẽ được truyền thông rộng rãi trên các phương tiện báo chí, truyền hình và nền tảng số nhằm lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo. Một mạng lưới doanh nghiệp tiên phong cũng sẽ được xây dựng để kết nối, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm quản trị và thúc đẩy hợp tác phát triển.
Giám sát và đánh giá xuyên suốt chương trình
Bộ Y tế cho biết, việc giám sát chương trình sẽ được thực hiện một cách xuyên suốt, minh bạch và gắn chặt với kết quả đầu ra. Các hoạt động đánh giá sẽ được triển khai định kỳ hằng năm, giữa kỳ và cuối kỳ để kịp thời điều chỉnh cơ chế, nguồn lực và phương thức thực hiện cho phù hợp.
Nhiều đơn vị trực thuộc Bộ Y tế sẽ cùng tham gia triển khai chương trình, bao gồm Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Cục Quản lý Dược, Cục Quản lý khám chữa bệnh, Cục An toàn thực phẩm, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo...
