Lá Gan 'Kêu Cứu' Vì 5 Thói Quen Nhiều Người Mắc Phải Hàng Ngày
Gan là cơ quan quan trọng, hoạt động không ngừng nghỉ để thực hiện hàng loạt chức năng thiết yếu như phân giải thức ăn, dự trữ dưỡng chất, lọc độc tố trong máu và chống lại nhiễm trùng. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, nhiều người vô tình duy trì những thói quen có thể âm thầm làm tổn thương gan theo thời gian, dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như suy gan, gan nhiễm mỡ, xơ gan, và thậm chí ung thư gan.
1. Lười Vận Động: Kẻ Thù Thầm Lặng Của Gan
Lối sống ít vận động không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng mà còn gây hại cho gan. Theo PGS.BS Elliot Tapper, chuyên gia tiêu hóa và gan học từ Đại học Y Michigan (Mỹ), gan đặc biệt 'yêu thích' việc tập thể dục, nhất là các bài tập kháng lực. Ngay cả khi không giảm cân, tập kháng lực vẫn giúp thay đổi cách hormone lưu thông trong cơ thể, hỗ trợ đào thải mỡ ra khỏi gan. Khuyến nghị chung là vận động khoảng 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần với cường độ vừa phải đến mạnh để giảm mỡ gan và cải thiện kháng insulin.
2. Ăn Quá Nhiều Đồ Ngọt: Đường Là 'Kẻ Phá Hoại' Gan
PGS Tapper nhấn mạnh rằng 'thứ mà gan ghét nhất chính là đường', đặc biệt là siro ngô hàm lượng fructose cao thường có trong nước ngọt, nước ép trái cây đóng chai và bánh kẹo chế biến sẵn. Gan phải làm việc vất vả để xử lý lượng đường bổ sung, chuyển hóa phần dư thừa thành mỡ trong gan, làm tăng nguy cơ viêm và xơ hóa. Một phân tích tổng hợp năm 2019 trên European Journal of Nutrition cho thấy tiêu thụ nhiều đồ uống có đường có thể làm tăng 40% nguy cơ gan nhiễm mỡ. Nghiên cứu năm 2023 trên JAMA cũng chỉ ra rằng phụ nữ sau mãn kinh uống ít nhất một lon đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ ung thư gan cao hơn.
3. Lạm Dụng Đồ Uống Có Cồn: Rượu Bia 'Bào Mòn' Gan
Tác hại của rượu bia đối với gan đã được ghi nhận từ lâu. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), phụ nữ nên tiêu thụ dưới 7 đơn vị cồn mỗi tuần, nam giới dưới 14 đơn vị. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia hiện nay cho rằng không có mức tiêu thụ rượu bia nào thực sự an toàn cho sức khỏe. Tin tích cực là việc cắt giảm hoặc ngừng uống rượu bia có thể giúp cải thiện sức khỏe gan đáng kể, với nhiều trường hợp tổn thương gan phục hồi sau vài tháng.
4. Ăn Quá Nhiều Thực Phẩm Siêu Chế Biến: Mối Nguy Tiềm Ẩn
Không chỉ đường, việc lạm dụng thực phẩm siêu chế biến như thức ăn nhanh, đồ đông lạnh và đồ ăn vặt đóng gói cũng gây hại cho gan. Những thực phẩm này thường chứa nhiều đường bổ sung và chất béo không lành mạnh. Một nghiên cứu theo dõi gần 174.000 người trong 9 năm, được Hiệp hội Người nghỉ hưu Mỹ (AARP) trích dẫn, cho thấy tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan, bao gồm xơ gan.
5. Hút Thuốc Lá: Độc Tố 'Tàn Phá' Gan
Thuốc lá không chỉ gây hại cho phổi mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến gan. Theo nghiên cứu đăng trên Gastroenterology & Hepatology, thuốc lá chứa hơn 4.000 hóa chất độc hại có thể làm tổn thương tế bào gan và gây sẹo gan. Hút thuốc còn làm tăng viêm, tổn thương tế bào gan và tăng nguy cơ ung thư gan. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ cảnh báo rằng ngay cả khi đã bỏ hút thuốc, nguy cơ ung thư gan vẫn cao hơn so với người chưa từng hút.
Để bảo vệ gan, mọi người cần nhận thức rõ và thay đổi những thói quen xấu này. Duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia và tránh xa thuốc lá là chìa khóa để giữ cho gan khỏe mạnh, phòng ngừa các bệnh lý nguy hiểm.
