Ngày 11/6, ông T.V.T, 72 tuổi, ngụ phường Xóm Chiếu, Thành phố Hồ Chí Minh, được đưa vào Bệnh viện đa khoa Khánh Hội trong tình trạng đau thắt ngực dữ dội kéo dài khoảng một giờ. Các bác sĩ chẩn đoán ông bị nhồi máu cơ tim cấp thành dưới kèm tụt huyết áp và hội chẩn khẩn với Khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, lập tức người bệnh được chuyển viện trong 20 phút.
Diễn biến nguy kịch và quyết định chạy E-CPR
Ngay khi đến nơi, tình trạng người bệnh xấu đi nhanh chóng với biểu hiện lơ mơ, thở ngáp, mạch khó bắt, huyết áp không đo được. Điện tâm đồ cho thấy, tim ông rơi vào cơn nhanh thất, rối loạn nhịp nguy hiểm khiến tim mất khả năng bơm máu. Các bác sĩ ép tim ngoài lồng ngực, sốc điện nhiều lần nhưng trái tim ông T. vẫn không đáp ứng, rơi vào tình huống 'ngừng tim kháng trị', khi mỗi phút trôi qua, não và các cơ quan đứng trước nguy cơ tổn thương không hồi phục.
Quy trình E-CPR lập tức được bệnh viện kích hoạt. Chỉ trong 5 phút, ê-kíp ECMO có mặt và thiết lập thành công hệ thống VA-ECMO, máy tim phổi nhân tạo thay thế tạm thời vai trò của trái tim đang ngừng đập.
Tái thông mạch vành và hồi phục thần kỳ
Khi dòng máu được tái lập, các bác sĩ chụp mạch vành, xác định và tái thông nhánh động mạch vành bị tắc – nguyên nhân gốc rễ gây ra cơn nhồi máu cơ tim. Nhịp tim người bệnh dần trở lại bình thường, ông T. tiếp tục được hồi sức chuyên sâu với kiểm soát thân nhiệt và lọc máu liên tục để bảo vệ não bộ. Kết quả vượt ngoài mong đợi: sau 3 ngày điều trị, chức năng tim hồi phục đủ để ngừng ECMO; sau 7 ngày, ông tỉnh táo hoàn toàn, tự sinh hoạt cá nhân và chuẩn bị xuất viện.
Điều khiến trường hợp này được giới chuyên môn chú ý chính là tuổi của người bệnh. Phần lớn nghiên cứu lớn trên thế giới về E-CPR chỉ chọn lựa người dưới 65 tuổi, trong khi khuyến cáo hiện hành còn bỏ ngỏ với nhóm hơn 70 tuổi.
Chuyên gia lý giải: Tuổi không phải yếu tố quyết định
Bác sĩ Đỗ Nhật Huy, khoa Hồi sức tim mạch, Bệnh viện Nhân dân Gia Định lý giải: 'Vấn đề mấu chốt không nằm ở con số tuổi, mà là lựa chọn đúng người bệnh: thời gian ngừng tim ngắn, nguyên nhân có thể điều trị được và thể trạng nền còn tốt. Với cụ ông này, nguyên nhân là một nhánh mạch vành bị tắc nghẽn có thể tái thông; tình trạng ngừng tim được chứng kiến, được hồi sinh tim phổi kịp thời và can thiệp rất sớm. Đây là những yếu tố quyết định thành công'.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định cho biết, chương trình E-CPR tại bệnh viện được triển khai thường quy cho cả người bệnh ngừng tim trong và ngoài bệnh viện. Bệnh nhân đã hồi phục tốt. 'Trong 18 tháng qua, chúng tôi đã thực hiện hơn 20 ca E-CPR cho người bệnh ngừng tim kháng trị, đạt tỷ lệ cứu sống 35% và toàn bộ người bệnh được cứu sống đều trở về với cuộc sống thường ngày. Tỷ lệ sống này tương đương các trung tâm hồi sức hàng đầu tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Italia hay Hoa Kỳ. Cách đây một tháng, chúng tôi cũng đã cấp cứu thành công cụ ông 78 tuổi với nhanh thất kháng trị và hiện đã có thể sinh hoạt bình thường', bác sĩ Hải cho biết thêm.
Khuyến cáo: Thời gian là vàng
Các bác sĩ khuyến cáo, thời gian là vàng, khi xuất hiện cơn đau thắt ngực dữ dội, đau lan lên vai, cổ, hàm hoặc cánh tay kèm theo vã mồ hôi, khó thở, người dân cần gọi ngay cấp cứu 115, tuyệt đối không chờ đợi. Thực tế cho thấy, tuổi cao không có nghĩa là hết hy vọng, với hệ thống cấp cứu phối hợp và kỹ thuật tiên tiến như E-CPR, ngay cả những ca ngừng tim tưởng chừng vô vọng vẫn có thể được cứu sống, miễn là người bệnh được đưa đến cơ sở y tế có đủ năng lực trong thời gian sớm nhất.
