Cảnh báo từ ba ca nhồi máu cơ tim cấp cứu: Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ gấp 2-4 lần
Ba trường hợp bệnh nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh vừa trải qua những giây phút sinh tử do nhồi máu cơ tim cấp, với điểm chung là tiền sử hút thuốc lá kéo dài. Các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức đã kịp thời can thiệp, cứu sống bệnh nhân và đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ về mối liên hệ giữa thuốc lá và bệnh lý tim mạch nguy hiểm này.
Ba ca cấp cứu nguy kịch tại TP.HCM
Bệnh nhân đầu tiên, ông N.V.S (sinh năm 1965, ngụ TP.HCM), được đưa đến Bệnh viện Đa khoa An Phú sau khoảng 30 phút xuất hiện cơn đau ngực dữ dội lan lên vai trái, kèm theo khó thở và vã mồ hôi. Tại đây, ông nhanh chóng rơi vào tình trạng rối loạn nhịp tim nguy hiểm kèm tụt huyết áp, được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp giờ thứ nhất với biến chứng rung thất. Sau khi được sốc điện, dùng hai loại thuốc vận mạch và hồi sức ban đầu, các bác sĩ tiến hành hội chẩn khẩn và chuyển bệnh nhân ngay đến Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức để tiếp tục điều trị.
Tại Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, bệnh nhân được duy trì thuốc vận mạch và tiến hành can thiệp mạch vành cấp cứu. Dù trong quá trình can thiệp xuất hiện tụt huyết áp, nôn ói và rối loạn nhịp thất, nhưng sau thủ thuật, tình trạng cải thiện rõ rệt. Sau một tuần điều trị tích cực, bệnh nhân đã ổn định và được xuất viện. Khai thác bệnh sử cho thấy, ông không có tiền sử tăng huyết áp hay đái tháo đường, nhưng có thói quen hút thuốc lá trong nhiều năm.
Trường hợp thứ hai là bệnh nhân ông N.H.M (sinh năm 1972, ngụ TP.HCM), cũng có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm. Ông nhập viện vì đau ngực dữ dội, khó thở và nhanh chóng rơi vào rối loạn nhịp nguy hiểm. Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức trong tình trạng hôn mê, phải thở máy và duy trì thuốc vận mạch. Ngay khi tiếp nhận, ê-kíp can thiệp tim mạch đã khẩn trương chụp mạch vành, xác định bệnh nhân bị tắc hoàn toàn động mạch liên thất trước. Chỉ sau 30 phút, ekip đã đặt stent tái thông mạch vành thành công cho bệnh nhân.
Sau 24 giờ, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt, được ngưng thuốc vận mạch, tỉnh táo và rút ống nội khí quản. Sau 7 ngày điều trị, bệnh nhân hồi phục tốt và được xuất viện, đánh dấu một ca cấp cứu thành công nhờ sự phối hợp nhanh chóng giữa các bệnh viện.
Bệnh nhân thứ ba, ông H.T.K.L (sinh năm 1971, ngụ TP.HCM), cũng nhập viện vì cơn đau ngực dữ dội kèm khó thở và vã mồ hôi. Ông được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp tại Bệnh viện Lê Văn Việt. Sau xử trí ban đầu và hội chẩn chuyên khoa, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức để can thiệp cấp cứu. Ca can thiệp diễn ra kịp thời, tái thông hoàn toàn động mạch vành bị tắc. Sau thủ thuật, các triệu chứng cải thiện rõ rệt, bệnh nhân hết đau ngực, hết khó thở và nhịp tim hồi phục ổn định.
Lời cảnh báo từ chuyên gia tim mạch
Theo bác sĩ chuyên khoa II Lê Duy Lạc, Trưởng khoa Hồi sức Tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, nhồi máu cơ tim cấp là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp, mỗi phút trôi qua đều khiến một phần cơ tim bị hoại tử. Các biến chứng như sốc tim, rung thất hay ngừng tim có thể xảy ra bất cứ lúc nào, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
Bác sĩ Lạc nhấn mạnh, hút thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim cấp. Người hút thuốc lá có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao gấp 2–4 lần so với người không hút. Nguy cơ này còn tăng lên theo số lượng thuốc hút mỗi ngày và thời gian hút kéo dài. Nhiều người quan niệm rằng việc hút thuốc lá giúp tinh thần sảng khoái, hứng khởi, nhưng thói quen này thực chất là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Cơ chế tác hại của thuốc lá đến tim mạch được bác sĩ giải thích rõ:
- Thuốc lá làm tổn thương mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch và hình thành cục máu đông.
- Các thành phần trong khói thuốc làm tăng độ kết dính của tiểu cầu, khiến chúng dễ kết tụ lại với nhau và tạo thành cục máu đông trong lòng mạch.
- Khi cục máu đông này gây tắc nghẽn dòng máu đến tim, nguy cơ xảy ra nhồi máu cơ tim là rất cao.
Đáng chú ý, chỉ trong vòng 10 phút sau khi hút thuốc, nhịp tim đã có thể tăng nhanh do tác động kích thích của nicotine. Nếu tình trạng này lặp đi lặp lại trong thời gian dài, tim sẽ phải chịu áp lực lớn, lâu dần dẫn đến suy giảm chức năng và tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Biện pháp phòng ngừa và khuyến cáo
Bác sĩ Lê Duy Lạc khuyến cáo, không hút thuốc lá là một trong những biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe tim mạch và phòng ngừa nhồi máu cơ tim. Bên cạnh đó, người dân nên chủ động:
- Khám sức khỏe định kỳ để tầm soát và phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tim mạch.
- Duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm chế độ ăn uống cân bằng và tập thể dục đều đặn.
- Theo dõi các triệu chứng bất thường như đau ngực, khó thở, vã mồ hôi để kịp thời đến cơ sở y tế khi cần thiết.
Ba ca cấp cứu thành công trên đã minh chứng cho tầm quan trọng của việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời trong điều trị nhồi máu cơ tim cấp. Tuy nhiên, phòng bệnh vẫn hơn chữa bệnh, và việc từ bỏ thuốc lá là bước đầu tiên và thiết yếu để giảm thiểu nguy cơ này.
