Người đàn ông Trung Quốc bị hơn 1.000 con rận ký sinh trên mi mắt
Một người đàn ông 36 tuổi, họ Yu, sống tại tỉnh Hồ Bắc (miền trung Trung Quốc), bị suy giảm thị lực sau khi mắt bị hơn 1.000 con rận Demodex (rận/ve lông nang) ký sinh. Theo các bác sĩ, nguyên nhân bắt nguồn từ chính những thói quen sinh hoạt hằng ngày của bệnh nhân.
Khoảng 6 tháng trước, Yu bắt đầu cảm thấy mắt khó chịu, thường xuyên bị khô mắt, ngứa, có cảm giác dính và cộm. Cho rằng chỉ là tình trạng kích ứng thông thường, anh liên tục dụi mắt mạnh hơn và tự mua thuốc nhỏ mắt để điều trị. Tuy nhiên, các triệu chứng không những không cải thiện mà thị lực của anh còn giảm sút nhanh chóng.
Chẩn đoán viêm bờ mi do rận Demodex
Khi đến một phòng khám chuyên khoa mắt để kiểm tra, Yu được chẩn đoán mắc viêm bờ mi do rận Demodex (demodex blepharitis) – một dạng viêm mí mắt xảy ra khi số lượng rận Demodex phát triển quá mức. Bác sĩ Qin Jiao, người trực tiếp điều trị, phát hiện các nang lông mi của bệnh nhân chứa dày đặc rận.
Để đánh giá mức độ nhiễm ký sinh trùng, bà lấy ngẫu nhiên 8 sợi lông mi ở mỗi mắt để soi dưới kính hiển vi. Kết quả khiến các bác sĩ không khỏi rùng mình: mỗi nang lông mi có từ 8 đến 9 con rận Demodex đang ngọ nguậy, cho thấy tổng số ký sinh trùng tồn tại trên hai mắt của bệnh nhân có thể lên tới hơn 1.000 con.
Phương pháp điều trị và khuyến cáo từ bác sĩ
Để điều trị cho Yu, bác sĩ Qin áp dụng liệu pháp ánh sáng xung cường độ cao (Intense Pulsed Light - IPL) kết hợp với thuốc chống viêm nhằm kiểm soát tình trạng viêm ở mắt. Bên cạnh đó, bệnh nhân được hướng dẫn vệ sinh vùng chân lông mi hằng ngày bằng dung dịch làm sạch chứa tinh dầu tràm trà (tea tree oil) – thành phần được cho là có tác dụng hỗ trợ loại bỏ rận Demodex.
Yu cũng được bác sĩ khuyến cáo thay chăn ga, gối đệm thường xuyên hơn, không dùng chung khăn mặt với người khác, hạn chế thực phẩm nhiều chất béo và giảm thời gian sử dụng các thiết bị điện tử để mắt có thời gian nghỉ ngơi.
Nguyên nhân gia tăng số ca nhiễm rận Demodex
Theo bác sĩ Qin, số ca nhiễm rận Demodex ở mắt đã gia tăng đáng kể trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhịp sống căng thẳng, tình trạng mắt phải làm việc quá mức với màn hình điện tử, hệ miễn dịch suy giảm và thói quen trang điểm trong thời gian dài nhưng không tẩy trang kỹ.
Bà khuyến cáo, nếu thường xuyên thức dậy với tình trạng mí mắt khô, ngứa, dính ghèn hoặc rụng lông mi, người dân nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được kiểm tra sớm, tránh để bệnh tiến triển nặng và ảnh hưởng đến thị lực.
Đặc điểm của loài rận Demodex
Demodex folliculorum (D.folliculorum) và Demodex brevis (D.brevis) là hai loài rận chuyên ký sinh trên da mặt người, có hình dáng giống sâu nhưng thực chất là loài giáp xác như cua. Demodex có 8 chân ngắn mập mạp, mọc gần đầu. Cơ thể chúng thon dài, giống con sâu. Quan sát dưới kính hiển vi cho thấy, khi di chuyển, chúng như bơi qua bể dầu là các tuyến bã nhờn, với tốc độ trung bình.
So với các bộ phận khác trên cơ thể, da mặt có lỗ chân lông rộng và nhiều tuyến bã nhờn hơn. Đó là lý do rận Demodex thích sống ở đó. Tuy nhiên, chúng cũng ngụ cư ở một vài khu vực khác như ngực và bộ phận sinh dục.
Thói quen sinh hoạt và số lượng rận
Theo Thoemmes, một nhà nghiên cứu của đại học Bắc Carolina, rất khó để suy đoán hoặc xác định số lượng của chúng. Một quần thể rận nhỏ có thể lên tới hàng trăm con, và một quần thể lớn có thể lên tới hàng nghìn con, hay nói cách khác, cứ một sợi lông mi lại có hai con rận ký sinh.
Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa rõ loài rận này ăn gì trên mặt chúng ta. Một số cho rằng chúng ăn vi khuẩn sống trên da, số khác lại cho rằng chúng ăn da chết hoặc ăn dầu từ tuyến bã nhờn. Hiện bà Thoemmes và các cộng sự đang tìm hiểu các vi sinh vật sống trong ruột của loài này, từ đó xác định thực phẩm chúng ăn.
Loài rận này cũng không có hậu môn, và theo quy luật, chúng vẫn phải bài tiết. Do đó, có người nói rằng đến cuối đời, chúng sẽ nổ tung vì tích tụ quá nhiều các chất thải trong cơ thể. Tuy nhiên, đó chỉ là một cách nói cường điệu, theo bà Thoemmes. Cơ thể chúng tích lũy chất thải theo thời gian, cho đến lúc chết. Do đó, khi một con Demodex chết đi, cơ thể chúng sẽ khô lại, lưu chất thải khắp mặt người.
