Viêm gan B ảnh hưởng đến sinh sản nam: Nguy cơ và giải pháp phòng ngừa
Virus viêm gan B không chỉ tấn công và gây tổn thương gan mà còn có khả năng tồn tại và nhân lên ở nhiều cơ quan khác ngoài gan. Các nghiên cứu y khoa gần đây chỉ ra rằng virus này có thể hiện diện trong các mô sinh dục nam như tinh hoàn, thận, buồng trứng, tiềm ẩn những nguy cơ nghiêm trọng đối với chức năng sinh sản của nam giới.
Tác động trực tiếp lên tinh trùng và nội tiết tố
Sự hiện diện của virus viêm gan B trong các tế bào sinh dục có thể gây ra những tổn thương sâu sắc về cấu trúc DNA của tinh trùng. Khi DNA tinh trùng bị phân mảnh hoặc xuất hiện các bất thường, quá trình thụ tinh và phát triển phôi thai trong giai đoạn đầu sau thụ tinh rất dễ gặp trục trặc, dẫn đến khó thụ thai hoặc sảy thai sớm.
So với nhóm nam giới không nhiễm virus, những người mắc viêm gan B thường có số lượng tinh trùng giảm đáng kể, khả năng di chuyển kém hơn và tỷ lệ tinh trùng có hình dạng bình thường cũng thấp hơn. Điều này trực tiếp làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên.
Bên cạnh ảnh hưởng trực tiếp lên tinh trùng, tình trạng viêm gan B mạn tính còn có thể gây rối loạn nội tiết do chức năng gan bị suy giảm. Gan đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa nhiều loại hormone, trong đó có testosterone – hormone then chốt đối với khả năng sinh tinh và nhu cầu tình dục ở nam giới.
Khi gan hoạt động không hiệu quả, nồng độ testosterone trong cơ thể có thể giảm sút, dẫn đến mất cân bằng nội tiết, giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng thụ thai.
Các yếu tố gián tiếp và triệu chứng toàn thân
Ngoài những tác động trực tiếp, các triệu chứng toàn thân của bệnh viêm gan B như mệt mỏi kéo dài, suy nhược cơ thể cũng góp phần làm giảm tần suất quan hệ tình dục và gây ra căng thẳng tâm lý. Tình trạng căng thẳng này có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khả năng sinh sản của nam giới.
Giải pháp cho nam giới nhiễm viêm gan B muốn có con
Mặc dù viêm gan B có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, nhưng nam giới nhiễm virus vẫn hoàn toàn có thể sinh con khỏe mạnh nếu biết cách kiểm soát bệnh tốt. Khi có kế hoạch mang thai, cả hai vợ chồng nên thực hiện kiểm tra sức khỏe tổng quát, đánh giá tải lượng virus của người chồng và tình trạng miễn dịch của người vợ đối với viêm gan B.
Trước khi mang thai, người vợ cần chủ động chủng ngừa vaccine viêm gan B đầy đủ và thực hiện khám thai định kỳ để phát hiện sớm các bất thường có thể xảy ra. Trong trường hợp người vợ bị lây nhiễm trước hoặc trong quá trình mang thai, cần có sự theo dõi sát sao từ bác sĩ chuyên khoa và điều trị phù hợp theo chỉ định.
Nếu nồng độ virus ở mức ổn định, thai phụ có thể tiếp tục theo dõi thai kỳ bình thường. Ngược lại, nếu nồng độ virus cao, thai phụ có thể cần sử dụng thêm thuốc kháng virus theo chỉ định của bác sĩ để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm sang trẻ.
Phòng ngừa cho trẻ sơ sinh và cộng đồng
Dù người mẹ có nhiễm viêm gan B hay không, tất cả trẻ sơ sinh đều cần được tiêm vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau sinh và tiêm nhắc lại các vaccine có thành phần viêm gan B trong hai năm đầu đời theo lịch tiêm chủng mở rộng.
Đối với trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm viêm gan B, ngoài việc tiêm vaccine, trẻ cần được tiêm thêm huyết thanh kháng virus viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau sinh để tăng cường khả năng bảo vệ.
Các loại vaccine phòng viêm gan B hiện có tại Việt Nam
Đối với những người chưa mắc viêm gan B, việc phòng ngừa bằng vaccine là biện pháp hiệu quả nhất. Trước khi tiêm vaccine, cần thực hiện xét nghiệm máu để xác định cơ thể đã có kháng thể hay chưa, hoặc có đang nhiễm virus viêm gan B hay không.
Hiện nay tại Việt Nam có ba loại vaccine phòng viêm gan B phổ biến, bao gồm:
- Heberbiovac HB (sản xuất tại Cuba)
- Gene Hbvax (sản xuất tại Việt Nam)
- Twinrix (sản xuất tại Bỉ) – vaccine kết hợp phòng cả viêm gan A và viêm gan B trong một mũi tiêm
Người lớn cần chủng ngừa đủ ba mũi vaccine trong vòng 6 tháng và thực hiện xét nghiệm kiểm tra viêm gan B trước khi tiêm nhắc lại để đảm bảo hiệu quả bảo vệ tối ưu.
Thông tin được cung cấp bởi BS Phan Nguyễn Trường Giang, Quản lý Y khoa tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC.
