Suốt nhiều thập kỷ, trứng luôn bị coi là thủ phạm hàng đầu gây tăng cholesterol và các bệnh lý tim mạch. Nhiều người — kể cả các chuyên gia dinh dưỡng trước đây — từng khuyên nên hạn chế ăn trứng, đặc biệt là lòng đỏ. Tuy nhiên, một giáo sư đầu ngành trong lĩnh vực tim mạch vừa lên tiếng, gây bất ngờ khi chỉ ra rằng đây là một hiểu lầm tai hại.
Vị giáo sư này khẳng định, quan niệm trứng là 'kẻ thù của tim mạch' đã lỗi thời và dựa trên những nghiên cứu y khoa từ những năm 1960. Thực tế, cholesterol trong thực phẩm có ảnh hưởng rất nhỏ đến nồng độ cholesterol trong máu. Cơ thể tự điều tiết bằng cách sản xuất cholesterol nội sinh tại gan, và chỉ khoảng 20-30% lượng cholesterol trong máu đến từ thức ăn.
Sự thật bất ngờ về cholesterol trong trứng
Theo giáo sư, một quả trứng gà cỡ lớn chứa khoảng 186 mg cholesterol, nằm chủ yếu ở lòng đỏ. Mức này cao hơn so với khuyến nghị cũ của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, vốn giới hạn lượng cholesterol tiêu thụ dưới 300 mg mỗi ngày. Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy, đối với người khỏe mạnh, lượng cholesterol này không đủ để gây ra thay đổi đáng kể trong máu, bởi gan sẽ giảm sản xuất cholesterol nội sinh để bù đắp.
Điều gây hại cho tim mạch thực chất là chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, thường có trong thịt chế biến, đồ chiên rán và bánh kẹo công nghiệp. Trứng, ngược lại, còn cung cấp nhiều dưỡng chất có lợi như protein chất lượng cao, vitamin D, vitamin B12, selenium và choline – một dưỡng chất quan trọng cho não bộ và hệ thần kinh.
Lợi ích không ngờ từ việc ăn trứng đều đặn
- Protein trong trứng giúp tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm nguy cơ béo phì – yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch.
- Lecithin trong lòng đỏ giúp chuyển hóa chất béo, hỗ trợ chức năng gan và não bộ.
- Các chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin bảo vệ mắt khỏi thoái hóa điểm vàng và đục thủy tinh thể.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học trên quy mô lớn, bao gồm phân tích dữ liệu của hơn nửa triệu người, đều không tìm thấy mối liên quan giữa việc ăn một quả trứng mỗi ngày với nguy cơ đột quỵ hay nhồi máu cơ tim. Giáo sư nhấn mạnh: 'Vấn đề không nằm ở trứng, mà nằm ở cách chúng ta kết hợp trứng với các thực phẩm khác và tổng thể chế độ ăn.'
Ai cần thận trọng khi ăn trứng?
Giáo sư cũng đưa ra lời khuyên cảnh báo: những người đang mắc bệnh tiểu đường type 2, rối loạn lipid máu hoặc có tiền sử bệnh tim mạch nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định lượng trứng phù hợp. Với người bình thường, việc loại bỏ hoàn toàn trứng ra khỏi thực đơn là không cần thiết và có thể bỏ lỡ nhiều dưỡng chất quý. 'Một quả trứng mỗi ngày không gây hại cho người khỏe mạnh' – giáo sư khẳng định.
Thông điệp: Đừng 'kết án' bất kỳ loại thực phẩm nào
Chìa khóa cho một trái tim khỏe mạnh không phải là tránh xa một loại thức ăn cụ thể, mà là duy trì một chế độ dinh dưỡng cân đối, giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn. Giáo sư khuyên người dân nên thay đổi cách chế biến: hãy luộc hoặc hấp trứng thay vì rán với nhiều dầu mỡ.
Đáng chú ý, trong văn hóa ẩm thực Việt Nam, trứng là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn như trứng vịt lộn, trứng chiên, hay bánh cuốn. Việc gắn mác 'kẻ thù tim mạch' khiến nhiều bà nội trợ e ngại. Sự lên tiếng của vị giáo sư đầu ngành được kỳ vọng sẽ giúp xóa bỏ định kiến này, mang đến cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn cho cộng đồng.
Cuối cùng, giáo sư nhắc nhở rằng thay vì tập trung vào một món ăn riêng lẻ, người dân nên chú ý đến toàn bộ chế độ ăn uống, lối sống và hoạt động thể chất. Không có thực phẩm nào là 'kẻ thù' tuyệt đối – chỉ có chế độ ăn mất cân bằng mới là nguy cơ thực sự cho trái tim.
