Số ca không qua khỏi trong đợt bùng phát dịch Ebola tại 5 tỉnh miền Đông Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo đã tăng lên 1.521 người, theo bản tin do cơ quan y tế nước này công bố ngày 30/7. Con số này cho thấy dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt tại quốc gia Trung Phi.
Cũng theo bản tin, tính đến thời điểm trên, CHDC Congo ghi nhận tổng cộng 3.442 ca bệnh, trong đó 615 bệnh nhân đã hồi phục và 797 bệnh nhân vẫn đang được cách ly hoặc điều trị tại các cơ sở y tế. Tỷ lệ không qua khỏi trong đợt dịch hiện ở mức 44,2%, trong khi 78,3% số người từng tiếp xúc với ca bệnh đã được theo dõi y tế. Những con số này phản ánh mức độ nghiêm trọng của đợt dịch hiện tại so với các giai đoạn trước.
Dịch bệnh diễn biến tại 5 tỉnh miền Đông
Các hoạt động ứng phó với dịch bệnh đang được triển khai tại 5 tỉnh chịu ảnh hưởng gồm Haut-Uele, Ituri, Bắc Kivu, Nam Kivu và Tshopo. Tuy nhiên, tại tỉnh Ituri, công tác phòng chống dịch bị gián đoạn do nhân viên y tế đình công, yêu cầu được thanh toán 2 tháng tiền lương chưa trả. Sự gián đoạn này làm chậm tiến độ tiêm chủng, truy vết và điều trị, khiến nguy cơ lây lan trong cộng đồng càng trở nên lớn hơn.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, tình trạng đình công không chỉ ảnh hưởng đến tỉnh Ituri mà còn tạo ra áp lực lớn lên hệ thống y tế vốn đã quá tải do dịch bệnh. Việc thiếu hụt nhân lực trầm trọng trong bối cảnh số ca mắc mới tiếp tục tăng khiến nhiều bệnh nhân không được tiếp cận kịp thời với các dịch vụ y tế thiết yếu.
Uganda hỗ trợ xuyên biên giới
Trong khi đó, Uganda, quốc gia vừa tuyên bố chấm dứt đợt bùng phát Ebola trong tuần này, vẫn tiếp tục hỗ trợ tỉnh Ituri với việc cung cấp xe cứu thương và năng lực xét nghiệm. Ngày 29/7, Uganda đã triển khai các phòng xét nghiệm lưu động với đội ngũ nhân viên y tế Uganda đến thị trấn biên giới Kasenyi, nằm bên bờ hồ Albert thuộc tỉnh Ituri, nhằm đẩy nhanh việc sàng lọc các trường hợp nghi nhiễm.
Sự hỗ trợ này diễn ra trong bối cảnh Uganda vừa trải qua một đợt dịch riêng và đã khống chế thành công. Việc điều động nhân lực và trang thiết bị tới vùng biên giới giúp tăng cường năng lực xét nghiệm tại chỗ, giảm thời gian chờ đợi kết quả và hỗ trợ kịp thời cho công tác cách ly, điều trị tại khu vực có nguy cơ cao.
Đợt bùng phát nhanh nhất lịch sử và nguy cơ cộng đồng
Theo giới chức y tế CHDC Congo và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (ACDC), đây là đợt bùng phát Ebola có tốc độ lây lan nhanh nhất trong lịch sử nước này. Số ca mắc đã vượt mốc 3.400 ca chỉ sau hơn 2 tháng kể từ khi dịch được công bố hôm 15/5, tiến gần quy mô của đợt dịch nghiêm trọng nhất giai đoạn 2018-2020. Điều đáng lo ngại là hơn 60% số ca không qua khỏi gần đây là ở ngoài các cơ sở điều trị, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng, đặc biệt qua các nghi thức mai táng truyền thống.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá nguy cơ dịch lây lan ra toàn cầu vẫn ở mức thấp, song cảnh báo tình hình tại miền Đông CHDC Congo vẫn rất nghiêm trọng và cần được cộng đồng quốc tế hỗ trợ khẩn cấp. WHO nhấn mạnh rằng việc kiểm soát dịch tại khu vực này không chỉ là vấn đề của riêng CHDC Congo mà còn ảnh hưởng đến an ninh y tế toàn khu vực châu Phi.
Chủng Bundibugyo và những thách thức trong kiểm soát dịch
Đợt dịch lần này do chủng virus Bundibugyo gây ra – chủng hiện chưa có vaccine hoặc thuốc điều trị đặc hiệu được phê duyệt. Đây là một trong những thách thức lớn nhất đối với các nhân viên y tế, bởi các biện pháp can thiệp hiện tại chủ yếu dựa vào điều trị triệu chứng và cách ly nghiêm ngặt.
Theo các chuyên gia, công tác khống chế dịch đang gặp nhiều trở ngại do tình trạng xung đột vũ trang, khó tiếp cận các khu vực bị ảnh hưởng, tâm lý e ngại của người dân, hoạt động truy vết chưa hiệu quả và các cuộc đình công của nhân viên y tế với lý do bị chậm trả lương. Những yếu tố này kết hợp lại đang khiến dịch bệnh kéo dài và lan rộng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, các tổ chức quốc tế và cộng đồng địa phương để ngăn chặn thảm họa y tế lớn hơn.
