Cha mẹ là người ở bên trẻ mỗi ngày, vì vậy cũng là "lá chắn" đầu tiên giúp phát hiện những dấu hiệu cong vẹo cột sống vốn tiến triển âm thầm. Chỉ với vài phút quan sát mỗi tuần, phụ huynh có thể nhận ra những bất thường để đưa trẻ đi thăm khám kịp thời, tránh bỏ lỡ "thời điểm vàng" trong điều trị.
Vì sao phát hiện sớm cong vẹo cột sống quan trọng?
Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC), cong vẹo cột sống ở trẻ em thường diễn tiến chậm và hầu như không gây đau trong giai đoạn đầu, khiến nhiều trẻ không nhận thấy cơ thể mình đang thay đổi. Chính vì vậy, sự quan tâm và theo dõi thường xuyên của gia đình có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phát hiện sớm bệnh, hạn chế nguy cơ biến dạng cột sống, ảnh hưởng đến chức năng hô hấp hoặc phải can thiệp phẫu thuật khi bệnh đã tiến triển nặng.
Các bước kiểm tra tại nhà đơn giản
Mỗi tuần chỉ cần dành khoảng 2-3 phút, cha mẹ có thể thực hiện một số bước kiểm tra đơn giản sau:
- Quan sát đứng thẳng: Hai vai có cao bằng nhau không? Một bả vai nhô ra hơn? Hông lệch, quần áo mặc lệch một bên? Hai tam giác eo (khoảng trống giữa cánh tay và thân) có đều không?
- Kiểm tra cúi người: Đây là cách đơn giản và hiệu quả nhất. Yêu cầu con cúi gập người về trước, tay thả lỏng, chân khép. Cha mẹ đứng phía sau, nhìn lưng con: Có "gù" lệch một bên không? Cột sống có thẳng hàng hay lệch sang một bên? Nếu thấy bất thường, ghi nhận và theo dõi thêm.
- Các dấu hiệu khác: Con hay kêu mỏi lưng khi ngồi lâu, dáng đi lệch, quần áo không vừa vặn dù mới mua.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Khi nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, phụ huynh không nên tự ý điều trị hoặc chờ đợi bệnh tự cải thiện mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa chấn thương chỉnh hình hoặc phục hồi chức năng để được thăm khám. Bác sĩ sẽ đánh giá lâm sàng và chỉ định chụp X-quang khi cần thiết nhằm xác định chính xác tình trạng cong vẹo cột sống.
Phát hiện càng sớm, việc điều trị càng đơn giản và hiệu quả. Điều này không chỉ giúp ngăn ngừa biến dạng cột sống mà còn góp phần bảo vệ vóc dáng, khả năng vận động và sự tự tin của trẻ trong quá trình phát triển. Đồng thời, trẻ điều trị sớm tránh được những ảnh hưởng tâm lý tiêu cực do biến dạng hình thể gây ra.
Lời khuyên cho cha mẹ
Thay vì cho rằng trẻ lớn lên sẽ tự cải thiện, cha mẹ nên chủ động kiểm tra định kỳ để bảo vệ sức khỏe và sự phát triển của con. Bên cạnh những thay đổi về hình thể, gia đình cũng cần lưu tâm khi trẻ thường xuyên than mỏi lưng khi ngồi học lâu hoặc có dáng đi nghiêng lệch không tự nhiên.
