Triệu chứng đặc trưng của bệnh ghẻ
Ngứa dữ dội về đêm, nổi mụn nước ở kẽ tay và cổ tay là những dấu hiệu điển hình của bệnh ghẻ, không phải dị ứng thông thường. Bác sĩ Phạm Thị Loan, khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết ghẻ do cái ghẻ (Sarcoptes scabiei) - một loại ký sinh trùng cực nhỏ - gây ra. Chúng đào hầm và ký sinh ở lớp thượng bì của da, gây ngứa và tổn thương da.
Đường lây truyền bệnh ghẻ
Bệnh lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp da với da trong thời gian đủ lâu, thường từ 10-15 phút trở lên, như ngủ chung giường, chăm sóc người bệnh hoặc tiếp xúc thân mật. Ngay cả những người giữ vệ sinh cá nhân tốt vẫn có thể mắc ghẻ nếu tiếp xúc với người nhiễm bệnh. Ghẻ không dễ lây qua những cái chạm thoáng qua. Nguy cơ lây nhiễm tăng cao khi có tiếp xúc trực tiếp kéo dài: ngủ chung giường, ôm ấp trẻ lâu, quan hệ tình dục, chăm sóc người bệnh. Theo bác sĩ, khi tiếp xúc từ 10-15 phút trở lên, khả năng lây truyền cao hơn đáng kể.
Bệnh vẫn có thể lây qua quần áo, chăn màn hoặc khăn tắm, nhưng mức độ phụ thuộc vào từng thể bệnh. Ở ghẻ thông thường, cái ghẻ chỉ sống ngoài cơ thể người khoảng 2-3 ngày nên nguy cơ lây qua đồ dùng thấp hơn nhiều so với tiếp xúc trực tiếp. Tuy nhiên, với ghẻ vảy (ghẻ Na Uy) - thể bệnh nặng có số lượng ký sinh trùng rất lớn - các mảng vảy bong ra chứa nhiều cái ghẻ, khiến chăn, màn, quần áo và vật dụng cá nhân trở thành nguồn lây đáng kể.
Biến chứng và vị trí tổn thương thường gặp
Ghẻ không đe dọa tính mạng nhưng nếu không điều trị đúng cách có thể gây biến chứng: ngứa kéo dài ảnh hưởng giấc ngủ, gãi nhiều gây trầy xước da, nhiễm trùng da, chàm hóa sau ghẻ. Bệnh dễ lây lan cho các thành viên trong gia đình nếu không phát hiện và xử lý kịp thời. Triệu chứng thường gặp nhất là ngứa dữ dội về đêm, kèm sẩn đỏ, mụn nước nhỏ ở vùng da mỏng, nếp gấp hoặc nơi cái ghẻ dễ ký sinh: kẽ ngón tay, nếp gấp cổ tay, khuỷu tay, nách, quanh rốn, thắt lưng, vùng sinh dục, quanh quầng vú ở phụ nữ. Ở trẻ nhỏ, tổn thương có thể xuất hiện thêm ở mặt, da đầu, lòng bàn tay và lòng bàn chân.
Ngoài ra, người bệnh có thể thấy đường hầm ghẻ - những đường nhỏ hơi gồ trên bề mặt da, màu trắng xám hoặc hồng, dài vài milimet, thường ở lòng bàn tay hoặc dọc theo đường chỉ tay. Đây là dấu hiệu đặc trưng giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh.
