Bác sĩ chỉ cách giảm say tàu xe cho bà bầu, tránh nguy hiểm thai kỳ
Theo bác sĩ Nông Tuyết Phượng, công tác tại Trung tâm Sản Phụ khoa thuộc Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, thai phụ thường có nguy cơ cao bị say tàu xe do sự thay đổi hormone trong cơ thể, hệ thần kinh trở nên nhạy cảm hơn và ảnh hưởng từ mùi xe. Các biểu hiện phổ biến bao gồm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn hoặc nôn mửa, đổ mồ hôi nhiều, mệt mỏi, khó chịu và chán ăn. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, nôn nhiều có thể dẫn đến mất nước, tụt huyết áp và khiến thai phụ kiệt sức, gây nguy hiểm cho sức khỏe thai kỳ.
Nguyên nhân và biểu hiện say tàu xe ở thai phụ
Bác sĩ Phượng nhấn mạnh rằng, sự thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ làm tăng độ nhạy cảm của hệ thần kinh, khiến cơ thể dễ phản ứng với các chuyển động và mùi hôi từ phương tiện di chuyển. Điều này dẫn đến các triệu chứng như buồn nôn, chóng mặt, và trong trường hợp nặng, có thể gây mất nước nghiêm trọng. Thai phụ cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu như khát nước nhiều, tiểu ít, nước tiểu sẫm màu, mệt lả hoặc chóng mặt khi thay đổi tư thế, và nên đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng này.
Các biện pháp đơn giản giúp giảm say tàu xe
Dưới đây là một số cách hiệu quả mà bác sĩ Phượng khuyến nghị để giúp thai phụ giảm thiểu tình trạng say tàu xe, đảm bảo an toàn và thoải mái trong suốt hành trình:
- Ngủ đủ giấc trước chuyến đi: Thai phụ nên tránh thức khuya trước ngày khởi hành. Thiếu ngủ có thể khiến cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng thích nghi với chuyển động, từ đó làm tăng nguy cơ buồn nôn và say xe. Tâm lý căng thẳng, lo lắng cũng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng ốm nghén và say xe.
- Chuẩn bị kỹ lưỡng trước chuyến đi: Nên chia nhỏ quãng đường để có thời gian nghỉ ngơi giữa chặng, tránh ngồi xe liên tục quá 4 giờ. Lựa chọn thời điểm khởi hành phù hợp, tránh giờ cao điểm để hạn chế tình trạng kẹt xe, giảm mệt mỏi và buồn nôn.
- Ăn nhẹ trước khi khởi hành: Không nên để bụng đói hoặc ăn quá no. Bữa ăn nên nhẹ nhàng, chọn các món dễ tiêu như bánh mì, cháo loãng, súp hoặc sữa ấm. Tránh các món chua cay, nhiều dầu mỡ, quá ngọt hoặc có mùi nồng.
- Uống đủ nước: Duy trì uống nước lọc hoặc nước ép hoa quả đều đặn trong suốt hành trình để tránh mất nước và co thắt tử cung. Chia thành từng ngụm nhỏ, tránh uống quá nhiều trong một lần. Trường hợp nôn nhiều, cần bù nước và điện giải bằng dung dịch oresol pha đúng cách hoặc nước gừng loãng.
- Chọn vị trí ngồi phù hợp: Trên ô tô hoặc xe khách, nên chọn ghế đầu gần tài xế hoặc ghế giữa xe để giảm rung lắc. Khi đi tàu hỏa, chọn toa giữa và ghế hướng về phía trước. Trên tàu thuyền, ngồi ở giữa và gần cửa sổ. Trên máy bay, ưu tiên ghế ở giữa hai cánh hoặc phía trước.
- Hạn chế các yếu tố kích thích hệ tiền đình: Tránh đọc sách, nhìn điện thoại hoặc nhìn các vật chuyển động nhanh. Nên nhìn thẳng về phía trước, nhắm mắt nghỉ ngơi hoặc trò chuyện với người thân.
- Đeo khẩu trang: Giúp hạn chế mùi khó chịu và khí thải, đồng thời nên mở cửa sổ hoặc điều chỉnh điều hòa để lưu thông không khí.
- Nhai kẹo cao su hoặc ăn vặt nhẹ: Nhai có tác dụng làm giảm sự xung đột tín hiệu truyền về não, giúp giảm cảm giác khó chịu. Có thể dùng snack khoai tây, hoa quả hoặc bánh mì nướng.
- Sử dụng gừng, vỏ cam quýt hoặc tinh dầu: Ngửi hương thơm tự nhiên từ vỏ cam quýt hoặc tinh dầu bạc hà, quế có thể át mùi tàu xe và làm dịu buồn nôn. Ngậm gừng tươi hoặc uống trà gừng ấm cũng rất hiệu quả.
- Hít thở sâu và đều: Giúp ổn định nhịp thở, làm dịu hệ thần kinh và giảm cảm giác buồn nôn, chóng mặt. Nếu mệt mỏi, nên dừng lại nghỉ ngơi thay vì cố gắng di chuyển tiếp.
Lưu ý quan trọng và cảnh báo từ bác sĩ
Bác sĩ Phượng đặc biệt khuyến cáo thai phụ không tự ý sử dụng thuốc chống say tàu xe, nhất là trong 3 tháng đầu của thai kỳ. Trường hợp say xe nặng, nôn ói nhiều, cần tham vấn ý kiến bác sĩ để được tư vấn sử dụng thuốc chống nôn an toàn. Khi di chuyển đường dài, gia đình nên tìm hiểu trước các cơ sở y tế dọc đường, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thai sản và thông tin liên lạc của bác sĩ theo dõi thai kỳ để đề phòng trường hợp khẩn cấp.
Sau chuyến đi, thai phụ nên nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống nhẹ nhàng và tránh vận động mạnh. Nếu xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, chóng mặt kéo dài nhiều giờ, đau bụng, ra huyết âm đạo hoặc sốt, cần đến bệnh viện khám ngay lập tức để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
