Cảnh báo dị ứng bánh trứng kiến: Nhiều người sưng mặt, mắt híp tịt sau khi ăn
Bánh trứng kiến, một đặc sản theo mùa của vùng núi phía Bắc, đang thu hút sự chú ý không chỉ bởi hương vị độc đáo mà còn vì loạt trường hợp dị ứng nghiêm trọng sau khi thưởng thức. Trong những năm gần đây, món ăn này bất ngờ "gây sốt" mỗi dịp tháng 3 âm lịch, nhưng đồng thời cũng khiến nhiều người phải nhập viện vì các phản ứng dị ứng nguy hiểm.
Biểu hiện dị ứng nghiêm trọng và các ca cấp cứu
Trên mạng xã hội, không khó để bắt gặp hình ảnh người dùng bị sưng mặt, phù tay chân, mắt híp tịt sau khi ăn bánh trứng kiến. Thực tế, các cơ sở y tế liên tục ghi nhận những ca dị ứng, thậm chí sốc phản vệ liên quan đến loại thực phẩm này.
Năm 2025, Trung tâm Y tế huyện Lục Yên (Yên Bái) đã tiếp nhận một bệnh nhân sốc phản vệ độ II sau khi ăn bánh trứng kiến. Tương tự, Bệnh viện Đa khoa khu vực Vị Xuyên (Hà Giang) cũng cấp cứu hai bệnh nhi với biểu hiện nổi mẩn toàn thân, khó thở và nôn sau khoảng một giờ ăn món này. Tất cả các trường hợp đều được chẩn đoán sốc phản vệ độ II, một tình trạng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng nếu không xử lý kịp thời.
Nguyên nhân dị ứng từ trứng kiến
Trao đổi với chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu từ Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết dị ứng thực phẩm thường xảy ra theo cơ chế miễn dịch qua trung gian IgE. Khi dị nguyên trong thức ăn xâm nhập, cơ thể giải phóng các chất như histamin, gây ra các biểu hiện cấp tính như ngứa, nổi mề đay, phù môi, đau bụng, và trong trường hợp nặng là khó thở, tụt huyết áp.
Theo bác sĩ Thiệu, trứng kiến, phổ biến từ kiến gai đen, có giá trị dinh dưỡng cao nhưng chứa nhiều protein lạ có thể đóng vai trò dị nguyên. Các protein này có cấu trúc tương đồng với dị nguyên trong hải sản như tôm, cua, vì vậy người từng dị ứng hải sản có nguy cơ phản ứng cao hơn khi ăn thực phẩm từ côn trùng.
Rủi ro tiềm ẩn và khuyến cáo an toàn
Bên cạnh nguy cơ dị ứng, trứng kiến - sản phẩm từ động vật hoang dã - cũng tiềm ẩn rủi ro về độc tố và vi sinh vật. PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định độc tính của trứng kiến, nhưng không loại trừ khả năng tồn tại các chất do kiến tiết ra để bảo vệ tổ, có thể gây ngộ độc nếu ăn phải.
Để thưởng thức an toàn, bác sĩ Thiệu khuyến cáo:
- Lựa chọn nguồn thực phẩm rõ ràng, đảm bảo vệ sinh và chế biến chín kỹ.
- Người lần đầu sử dụng nên ăn thử lượng nhỏ để theo dõi phản ứng.
- Những người có tiền sử dị ứng thực phẩm, đặc biệt là hải sản hoặc cơ địa dị ứng, cần cân nhắc kỹ trước khi ăn.
- Nếu xuất hiện triệu chứng như ngứa, sưng môi, khó thở, cần ngừng sử dụng ngay và đến cơ sở y tế.
Dù là "đặc sản theo mùa" hấp dẫn, bánh trứng kiến không phải lựa chọn an toàn với tất cả mọi người. Việc thưởng thức món ăn này cần đi kèm hiểu biết và sự thận trọng để tránh những biến chứng đáng tiếc, đặc biệt trong bối cảnh các ca dị ứng ngày càng được ghi nhận nhiều hơn.
