Cuộc chạy đua giành sự sống cho trẻ sinh non trong 2 giờ đầu sau sinh
Trong những giờ phút đầu tiên sau khi chào đời, một em bé sinh non đã phải đối mặt với tình trạng nguy kịch do bệnh màng trong và viêm phổi sớm nặng. Phổi chưa kịp trưởng thành khiến các phế nang xẹp xuống, không thể thông khí đủ để duy trì sự sống. Em bé phải phụ thuộc hoàn toàn vào máy hỗ trợ hô hấp, đặt ra một thách thức lớn cho đội ngũ y tế.
Tại phòng sinh, người mẹ vừa trải qua ca vượt cạn chỉ kịp nhìn con thoáng qua trước khi bé được chuyển gấp sang khu hồi sức. Không khí căng thẳng bao trùm khi cánh cửa Đơn vị hồi sức sơ sinh khép lại. Cha mẹ thấp thỏm chờ đợi từng thông tin từ các bác sĩ, mọi hy vọng đều dồn vào đội ngũ y tế bên trong.
Phác đồ giờ vàng: Yếu tố quyết định sự sống
Ngay lập tức, đội ngũ hồi sức sơ sinh triển khai phác đồ giờ vàng (Golden Hour) - giai đoạn can thiệp quan trọng nhất sau sinh nhằm ổn định thân nhiệt, hô hấp, tuần hoàn và các chức năng sống cho trẻ. Từng thao tác được thực hiện khẩn trương, chính xác, chạy đua với thời gian để giành lại cơ hội sống cho bé.
Thạc sĩ, bác sĩ Trần Hà Phương Tâm, Phó khoa Nhi và sơ sinh, Bệnh viện Phương Nam chia sẻ: "Đối với trẻ sinh non nhỏ hơn 32 tuần, việc tối ưu hóa Phác đồ giờ vàng - từ ổn định hô hấp, thân nhiệt, tuần hoàn đến chăm sóc hỗ trợ, là yếu tố quyết định trong tiên lượng ngắn hạn và dài hạn".
Các bước can thiệp bao gồm:
- Giữ ấm cơ thể để tránh mất nhiệt
- Hỗ trợ hô hấp bằng máy thở chuyên dụng
- Ổn định tuần hoàn và huyết áp
- Thiết lập đường truyền nuôi dưỡng tĩnh mạch
Tất cả đều được thực hiện trong khoảng thời gian rất ngắn, tạo nền tảng cho quá trình điều trị tiếp theo.
Hành trình hơn 2 tháng trong lồng ấp
Với cân nặng chỉ 1.200 gram, mỗi thay đổi nhỏ về nhịp thở, nhịp tim hay thân nhiệt đều có thể trở thành dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Các bác sĩ áp dụng đồng thời nhiều chiến lược điều trị nhằm bảo vệ những cơ quan dễ tổn thương nhất ở trẻ sinh non.
Chiến lược bảo vệ phổi bao gồm thở máy và hỗ trợ thông khí tối ưu, hạn chế tổn thương do áp lực và oxy. Chiến lược bảo vệ não bộ tập trung vào ổn định huyết động, giảm thiểu các can thiệp gây stress cho hệ thần kinh trung ương.
Nhờ các biện pháp này, trẻ từng bước cai dần các biện pháp hỗ trợ hô hấp, duy trì tăng trưởng và đạt các mốc phát triển thần kinh phù hợp với tuổi hiệu chỉnh. Đặc biệt, bé không mắc bệnh võng mạc trẻ sinh non (ROP) – một trong những biến chứng được quan tâm hàng đầu ở trẻ sinh rất non.
Dinh dưỡng và liệu pháp hỗ trợ
Với trẻ sinh non, dinh dưỡng không chỉ đơn thuần là nuôi dưỡng mà còn là một phần của quá trình điều trị. Các bác sĩ ưu tiên tối đa việc sử dụng sữa mẹ, nguồn dinh dưỡng được xem là quý giá hơn "vàng" cho trẻ sinh non.
Ngay từ những ngày đầu, đội ngũ y tế đã hỗ trợ và động viên mẹ để có sữa đều đặn. Nhờ vậy mà trẻ bắt kịp đà tăng trưởng, hệ tiêu hóa khỏe mạnh và nguy cơ bệnh phổi mạn cũng giảm đáng kể.
Bên cạnh đó, các liệu pháp vật lý trị liệu cũng được triển khai sớm để hỗ trợ phát triển vận động và cải thiện chức năng hô hấp, khả năng bú, nuốt cho trẻ.
Sự đồng hành của gia đình
Tại Đơn vị hồi sức sơ sinh - Bệnh viện Phương Nam, mô hình "chăm sóc lấy gia đình làm trung tâm" được áp dụng nhằm giúp cha mẹ trở thành một phần của đội chăm sóc.
Cha mẹ được hướng dẫn tham gia chăm sóc con hằng ngày, được tiếp xúc da kề da (Kangaroo Care), trò chuyện và vỗ về con ngay cả khi bé vẫn còn đang được hỗ trợ hô hấp. Đơn vị cũng thực hiện mô hình chăm sóc 1:1, mỗi điều dưỡng theo dõi một bệnh nhi, nhằm đảm bảo chăm sóc sát sao và hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Kết quả tích cực và hành trình phía trước
Sau hơn hai tháng điều trị và chăm sóc tích cực, em bé sinh non chỉ nặng 1,2 kg ngày nào đã tăng lên hơn 3 kg và đủ điều kiện xuất viện. Từ một em bé phải giành giật sự sống từng giờ trong lồng ấp những ngày đầu đời, giờ đây em đã có thể trở về vòng tay gia đình.
Tuy nhiên, hành trình chăm sóc trẻ sinh non vẫn chưa dừng lại. Việc theo dõi tái khám sinh non định kỳ trong ít nhất 2 năm đầu đóng vai trò quan trọng để đảm bảo bé phát triển khỏe mạnh toàn diện sau này.
Bệnh viện Phương Nam đã thiết lập Phòng khám trẻ sơ sinh và trẻ sinh non nguy cơ cao với hotline đặt lịch khám 1900545466. Địa chỉ tại số 2 Nguyễn Lương Bằng, P.Tân Mỹ, TP.HCM, do các bác sĩ nhi và sơ sinh có kinh nghiệm phụ trách.
Chương trình theo dõi bao gồm thăm khám theo lịch trình đặc biệt cho trẻ sơ sinh sinh non, theo dõi tốc độ tăng trưởng và sự phát triển tâm lý, hành vi, nhận thức, giao tiếp xã hội, vận động tinh và vận động thô theo tuổi hiệu chỉnh. Mục tiêu là xác định trẻ có bắt kịp các mốc phát triển phù hợp khi trẻ sinh non được 24 - 36 tháng hay không.
