Nhờ năng lực chẩn đoán sớm và phác đồ hồi sức cấp cứu chuyên sâu, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Vinmec Hạ Long đã cứu sống ngoạn mục bệnh nhân nữ 64 tuổi mắc uốn ván thể đầu hiếm gặp sau 21 ngày điều trị.
Vết xước nhỏ suýt cướp đi sinh mạng
Khoảng một tuần trước khi nhập viện, bà Phan Thị Thanh Hạ bị gà trong vườn đá vào trán phải, tạo ra một vết trầy xước nhỏ. Chủ quan cho rằng đây chỉ là tổn thương ngoài da thông thường, bà tự sát khuẩn tại nhà. Tuy nhiên, vết xước bắt đầu sưng nề, hóa mủ, kèm theo các triệu chứng như khó há miệng, cứng hàm, sụp mi mắt phải và liệt mặt ngoại vi. Khi các triệu chứng ngày càng nặng, gia đình đưa bà đến Bệnh viện Vinmec Hạ Long cấp cứu.
Các bác sĩ nhận định đây không phải ca nhiễm trùng da thông thường. Dựa trên dấu hiệu lâm sàng đặc trưng, bệnh nhân được chẩn đoán mắc uốn ván thể đầu (Cephalic tetanus) - một thể bệnh hiếm gặp, chiếm tỷ lệ rất thấp nhưng có tiên lượng nặng.
Uốn ván thể đầu: Căn bệnh hiếm gặp nhưng nguy hiểm
BSCKI Đỗ Văn Mạnh, Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu Vinmec Hạ Long, cho biết uốn ván thể đầu thường khởi phát sau khi xuất hiện vết thương ở vùng đầu hoặc mặt. Khi vi khuẩn Clostridium tetani xâm nhập qua da, chúng nhanh chóng sinh độc tố, tấn công trực tiếp vào hệ thần kinh sọ trước khi lan rộng toàn thân.
“Ở thể bệnh này, độc tố uốn ván gây cứng hàm, co cứng các cơ vùng đầu, mặt và liệt các dây thần kinh sọ (thường gặp nhất là liệt dây VII, đôi khi có sụp mi). Bệnh còn có thể dẫn đến suy hô hấp cấp vì co thắt thanh quản, co cứng các cơ hô hấp và rối loạn thần kinh thực vật, làm tăng nguy cơ tử vong nếu không được điều trị kịp thời”, bác sĩ Mạnh nhấn mạnh.
Bác sĩ cũng cảnh báo nhiều người thường chủ quan với vết thương nhỏ, trong khi vi khuẩn uốn ván tồn tại khắp nơi: trong đất, bụi và phân động vật. Bất kỳ tổn thương nhỏ nào gặp môi trường kỵ khí, không được làm sạch đúng cách đều trở thành “cửa ngõ” cho vi khuẩn xâm nhập và sản sinh độc tố.
21 ngày điều trị nghẹt thở
Nhận định người bệnh đang đứng trước ranh giới tử vong do nguy cơ co cứng toàn thân và suy hô hấp cận kề, ê-kíp Vinmec Hạ Long ngay lập tức kích hoạt quy trình hội chẩn đa chuyên khoa khẩn cấp. Một phác đồ điều trị toàn diện, nghiêm ngặt được triển khai trong “giờ vàng” nhằm chạy đua với thời gian để ngăn chặn độc tố lan rộng.
Đầu tiên, bệnh nhân được mở khí quản cấp cứu để chủ động kiểm soát đường thở, ngăn ngừa nguy cơ đột tử do co thắt thanh quản. Đồng thời, huyết thanh kháng độc tố uốn ván (SAT) liều cao được tiêm để bất hoạt lượng độc tố đang lưu hành, kết hợp với kháng sinh đặc hiệu kiểm soát ổ nhiễm trùng ở trán. Song song đó, các bác sĩ sử dụng liệu pháp an thần, giãn cơ phối hợp để dập tắt các cơn co cứng, bảo vệ hệ tim mạch và hô hấp.
Sau 21 ngày đêm nỗ lực không ngừng, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt, các cơn co cứng và co giật được kiểm soát hoàn toàn. Bà Hạ dần tỉnh táo, tiếp xúc tốt và có thể tự ăn uống qua đường miệng.
Bài học từ ca bệnh hiếm gặp
BSCKI Đỗ Văn Mạnh chia sẻ, điều trị uốn ván, đặc biệt là uốn ván thể đầu ở bệnh nhân lớn tuổi, là một cuộc chiến trường kỳ và áp lực. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa, không chỉ loại bỏ độc tố mà còn phải theo dõi sát sao từng chỉ số sinh tồn, thiết lập chế độ dinh dưỡng đặc biệt và áp dụng phục hồi chức năng sớm ngay tại giường bệnh để hạn chế tối đa biến chứng của hồi sức kéo dài.
Từ trường hợp này, bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với bất kỳ vết thương hở nào, dù chỉ là tổn thương rất nhỏ. Đối với người cao tuổi, người không nhớ lịch sử tiêm chủng hoặc chưa từng tiêm vaccine phòng uốn ván, việc chủ động tiêm phòng càng có ý nghĩa quan trọng. Tiêm vaccine là biện pháp hiệu quả để phòng ngừa căn bệnh nguy hiểm này.
Thành công của ca bệnh cho thấy năng lực xử trí các tình huống cấp cứu nguy kịch tại Vinmec Hạ Long. Việc làm chủ các kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, quy trình phối hợp đa chuyên khoa nhịp nhàng cùng tư duy lâm sàng sắc bén của đội ngũ bác sĩ giúp bệnh viện điều trị thành công những ca bệnh nặng, hiếm gặp, mang lại cơ hội sống thứ hai cho bệnh nhân cận kề cửa tử.
