Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang tiếp nhận nhiều trường hợp mắc cúm B diễn biến nặng. Nhiều bệnh nhân khởi phát với các triệu chứng nhẹ như mệt mỏi, đau đầu, sốt hoặc ho nhẹ, nhưng sau đó nhanh chóng chuyển nặng, gây viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí phải thở máy.
Ba ca bệnh điển hình
Bệnh nhân T.T.N (77 tuổi) nhập viện sau 4 ngày mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn. Gia đình không đo thân nhiệt, nghĩ bà chỉ bị cảm thông thường. Khi vào viện, bệnh nhân đã suy hô hấp, phải thở oxy qua gọng kính 2-3 lít/phút, SpO₂ duy trì 94-95%. Xét nghiệm xác định cúm B dương tính, có viêm phổi và tiền sử tăng huyết áp. Theo các bác sĩ, tuổi cao và bệnh nền làm giảm dự trữ chức năng hô hấp, tăng nguy cơ diễn biến nặng.
Bệnh nhân N.H.H (60 tuổi, Hải Dương) có tiền sử đái tháo đường 6 năm và viêm gan B 7 năm. Bệnh khởi phát với sốt, mệt mỏi, được chẩn đoán cúm B và điều trị kháng virus tại cơ sở y tế tư nhân 7 ngày, hết sốt. Tuy nhiên, 3 ngày gần đây, mệt tăng, khó thở tái phát kèm sốt. Chụp phổi ghi nhận tổn thương nặng, chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương với chẩn đoán viêm phổi tiến triển trên nền cúm B.
Nặng nhất là bệnh nhân H.N.T (65 tuổi, Hà Nội) có tiền sử COPD nhiều năm, từng nhiều lần nhập viện vì đợt cấp. Đợt này, bệnh nhân sốt cao liên tục 39-40 độ C, ho đờm, khó thở tăng dần. Khi nhập viện, suy hô hấp nặng, thở oxy lưu lượng cao, sau đó chuyển thở máy không xâm nhập không cải thiện, phải đặt nội khí quản thở máy. Các bác sĩ nhận định tình trạng này gợi ý biến chứng bội nhiễm nấm xâm lấn – biến chứng nặng thường gặp ở bệnh nhân bệnh hô hấp mạn hoặc suy giảm miễn dịch.
Cảnh báo từ chuyên gia
Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Thanh Bằng – Khoa Cấp cứu cho biết, cúm B là bệnh nhiễm virus đường hô hấp với triệu chứng thường gặp như sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, ho, sổ mũi. Nhiều trường hợp tự khỏi, nhưng ở người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm phổi, suy hô hấp hoặc bội nhiễm. "Điều đáng lo ngại là cúm B dễ bị chủ quan do biểu hiện ban đầu không đặc hiệu. Nhiều bệnh nhân chỉ đến viện khi đã khó thở hoặc tình trạng xấu đi rõ rệt, khiến điều trị phức tạp hơn. Đặc biệt, ở người mắc COPD, đái tháo đường, bệnh gan, suy thận…, cúm B có thể khởi phát chuỗi diễn biến nặng, bao gồm bội nhiễm vi khuẩn và nấm xâm lấn", bác sĩ Bằng nhấn mạnh.
Tuổi cao và bệnh nền làm giảm dự trữ chức năng hô hấp và khả năng đáp ứng của cơ thể, khiến nguy cơ diễn biến nặng tăng cao khi mắc cúm.
Khuyến cáo phòng bệnh
Các chuyên gia khuyến cáo, người dân – đặc biệt người cao tuổi và người có bệnh lý nền – khi xuất hiện triệu chứng như sốt, mệt, ho, đau nhức hoặc khó thở trong 1-2 ngày cần đến cơ sở y tế sớm. Không tự ý dùng thuốc kéo dài tại nhà, kể cả thuốc kháng virus, vì bệnh vẫn có thể diễn biến nặng nếu không được theo dõi y tế đầy đủ. Khi trong gia đình có người ho, sốt, sổ mũi, cần chủ động xét nghiệm và áp dụng biện pháp phòng lây nhiễm.
Tiêm vaccine cúm định kỳ là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn biến nặng. Bác sĩ Lê Thị Kim Hoa, Hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec nhấn mạnh, mặc dù cúm mùa thường lành tính nhưng có thể tiến triển nặng với biểu hiện sốt cao, khó thở, phù phổi do suy tim và thậm chí tử vong do biến chứng. Virus cúm mùa gồm nhiều chủng như H1N1, H3N2 và hai chủng nhóm B có khả năng biến đổi kháng nguyên liên tục, do đó mỗi năm chủng lưu hành có thể thay đổi, việc tiêm nhắc lại vaccine cúm mùa hàng năm là cần thiết.
Từ các ca bệnh thực tế cho thấy, cúm B không đơn thuần là bệnh lý nhẹ. Ở người có nền sức khỏe yếu hoặc mắc bệnh mạn tính, đây có thể là điểm khởi đầu của các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
