Tòa án Tối cao London đã bác bỏ phần lớn các cáo buộc trong vụ kiện tập thể quy mô lớn chống lại nhiều hãng xe lớn, cáo buộc họ sử dụng thiết bị gian lận khí thải trên xe diesel.
Phán quyết có lợi cho các nhà sản xuất
Trong bản tóm tắt phán quyết, thẩm phán Sara Cockerill cho biết bà đã bác bỏ hầu hết các cáo buộc chính mà nguyên đơn đưa ra đối với các nhà sản xuất có xe được đưa ra xét xử. Phiên tòa tập trung vào 20 mẫu xe đại diện của Mercedes-Benz, Ford, Nissan, Renault cùng hai thương hiệu Peugeot và Citroen thuộc tập đoàn Stellantis.
Theo thẩm phán, khái niệm "thiết bị đánh lừa" chỉ áp dụng cho các thiết bị được thiết kế cố ý hoặc không được pháp luật cho phép, nhằm khiến hệ thống kiểm soát khí thải hoạt động khác đi khi xe đang trong chu trình thử nghiệm.
Một số kết luận bất lợi cho Mercedes và Stellantis
Dù phần lớn cáo buộc bị bác bỏ, thẩm phán vẫn đưa ra một số kết luận bất lợi. Cụ thể, thiết bị kiểm soát theo nhiệt độ nước làm mát trên một số mẫu Mercedes-Benz trước khi bị loại bỏ trong bản cập nhật tháng 12/2015 được cho là không phù hợp, dù không làm giảm hiệu quả kiểm soát khí thải. Ngoài ra, tòa cũng kết luận bất lợi về một chế độ đốt cháy trên một số mẫu Peugeot và Citroen.
Đại diện Mercedes-Benz hoan nghênh phán quyết, cho biết tòa đã kết luận "phần lớn có lợi" cho hãng. Tuy nhiên, hãng xe Đức không đồng tình với phần kết luận bất lợi và đang cân nhắc kháng cáo. Stellantis cho biết chỉ có một cáo buộc được tòa chấp nhận và cũng đang xem xét xin phép kháng cáo. Hãng tuyên bố: "Stellantis vẫn giữ vững quan điểm rằng tất cả các phương tiện của mình đều tuân thủ các quy định hiện hành về khí thải".
Nguyên đơn cân nhắc kháng cáo
Nhóm luật sư đại diện nguyên đơn cho biết đang cân nhắc kháng cáo, cho rằng phán quyết đã diễn giải luật theo hướng hẹp hơn đáng kể so với cách áp dụng tại nhiều quốc gia châu Âu khác. Thẩm phán Cockerill cũng nhận định gần như chắc chắn sẽ có các nỗ lực kháng cáo và với quy mô vụ kiện, khả năng tòa chấp thuận đơn kháng cáo là rất cao.
Phiên xét xử bắt đầu từ tháng 10 năm ngoái được xem là phiên tòa quan trọng nhất trong số 13 nhóm vụ kiện do khoảng 1,6 triệu nguyên đơn khởi xướng. Phán quyết chỉ liên quan đến các vụ kiện thử nghiệm đối với 5 nhà sản xuất, nhưng sẽ tạo tiền lệ cho khoảng 800.000 yêu cầu bồi thường tương tự nhằm vào nhiều hãng xe khác.
Bối cảnh vụ kiện và liên hệ với Dieselgate
Vụ kiện gợi nhớ đến bê bối "Dieselgate" của Volkswagen bùng nổ năm 2015, khiến hãng xe Đức phải chi hàng tỷ euro để dàn xếp các vụ kiện trên toàn cầu. Tuy nhiên, các hãng xe bị kiện lần này đều khẳng định trường hợp của họ khác biệt căn bản so với Volkswagen. Theo họ, hệ thống kiểm soát khí thải trên xe diesel hoàn toàn có thể hoạt động theo các chế độ khác nhau trong một số điều kiện vận hành nhất định mà vẫn phù hợp quy định.
Một phiên tòa khác dự kiến diễn ra vào tháng 10 sẽ xem xét hậu quả pháp lý của các vi phạm (nếu có) và xác định liệu nguyên đơn có đủ điều kiện được bồi thường thiệt hại hay không.
