Sau Tết, Có Nên Ăn Mỡ Lợn Hoàn Toàn? Chuyên Gia Dinh Dưỡng Giải Đáp
Sau dịp Tết Nguyên đán, khi những món ăn truyền thống như bánh chưng, thịt đông hay các món chiên rán đã dần vơi đi, không ít gia đình vẫn còn nguyên hũ mỡ lợn trong căn bếp của mình. Nhiều người muốn tận dụng để tránh lãng phí, trong khi số khác lại băn khoăn liệu có nên tiếp tục sử dụng hay chuyển hẳn sang dầu thực vật để có một chế độ ăn lành mạnh hơn. Mỡ lợn từng bị coi là thủ phạm gây hại cho tim mạch, nhưng cũng có ý kiến cho rằng nếu dùng đúng cách, đây vẫn là nguồn chất béo quen thuộc và không hoàn toàn xấu. Vậy lựa chọn nào thực sự tốt cho sức khỏe trong bữa ăn hàng ngày sau Tết?
Sự Thật Về Mỡ Lợn Và Dầu Thực Vật
Bác sĩ Trịnh Thị Thủy, công tác tại Khoa Dinh Dưỡng – Bệnh viện Hữu Nghị, chia sẻ rằng các nghiên cứu dinh dưỡng hiện nay cho thấy việc kiêng hoàn toàn mỡ lợn là điều không nên. Loại thực phẩm truyền thống này có những giá trị đặc biệt mà dầu ăn khó có thể thay thế được. Điều quan trọng mà các bà nội trợ cần biết là cách cân bằng thực đơn thay vì kiêng khem cực đoan. Tuy nhiên, việc sử dụng mỡ lợn quá nhiều có thể làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu nếu không kiểm soát lượng ăn vào.
Mỡ Lợn Có Thực Sự Tốt Không?
Bác sĩ Thủy giải thích rằng nhiều người vẫn nghĩ mỡ lợn chủ yếu là chất béo xấu, nhưng thực tế đây là nguồn cung cấp dinh dưỡng khá phong phú cho cơ thể. Trong mỡ lợn có chứa hàm lượng vitamin D dồi dào, giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Bên cạnh đó, mỡ còn chứa các khoáng chất, vitamin nhóm B và đóng vai trò quan trọng trong việc hòa tan cũng như hấp thụ các vitamin tan trong dầu bao gồm: A, D, E, K. Do đó, nếu thiếu hụt chất béo động vật, cơ thể rất dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt các vi chất này, dẫn đến các vấn đề như còi xương, suy giảm thị lực, hoặc giảm miễn dịch.
Đặc biệt, mỡ lợn tham gia trực tiếp vào cấu tạo màng tế bào thần kinh. Đối với trẻ nhỏ đang trong giai đoạn phát triển trí não, việc kiêng khem mỡ lợn hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ thần kinh và trí tuệ. Trong khi đó, dầu ăn được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo vì có chứa hàm lượng axit béo không bão hòa và không chứa cholesterol. Tuy nhiên, điểm yếu của dầu thực vật khi chế biến là khả năng chịu nhiệt kém. Với những món cần nhiệt độ cao như xào lâu hoặc chiên, các axit béo không bão hòa trong dầu thực vật có thể bị oxy hóa, các liên kết bị bẻ gãy và từ đó sản sinh ra một số chất độc hại như peroxide hay aldehyde. Những hoạt chất này có thể là tác nhân gây viêm và tăng nguy cơ ung thư. Do đó, với những món cần nhiệt độ cao, sử dụng mỡ lợn sẽ chịu nhiệt tốt hơn và ít bị biến đổi khi nấu nướng.
Cách Ăn Mỡ Lợn Và Dầu Thực Vật Cho Từng Độ Tuổi
Bác sĩ Thủy khuyến cáo việc quay lại dùng mỡ lợn là điều nên làm, nhưng không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn dầu thực vật ra khỏi chế độ ăn. Một chế độ ăn lành mạnh cần có sự hài hòa giữa hai loại gia vị này. Các bà nội trợ có thể tham khảo tỷ lệ phân phối theo từng độ tuổi sau đây:
- Trẻ nhỏ: Giai đoạn này cơ thể đang cần sự phát triển mạnh mẽ, do đó cần ưu tiên chất béo động vật trong chế độ ăn. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên dùng 30% dầu thực vật và 70% mỡ động vật.
- Người trưởng thành: Tỷ lệ cân đối nên ở mức 50-50.
- Người cao tuổi: Với khả năng chuyển hóa bị suy giảm, người cao tuổi nên hạn chế mỡ động vật. Tỷ lệ khuyến cáo dành cho người cao tuổi là 30% mỡ động vật và 70% dầu thực vật.
Ai Không Nên Ăn Mỡ Lợn?
Bác sĩ Thủy cho biết mặc dù mỡ lợn đem đến nhiều tác dụng cho sức khỏe và đã được khuyến cáo cho từng đối tượng, nhưng đây vẫn là loại thực phẩm chứa nhiều năng lượng và chất béo bão hòa. Do đó, những nhóm người sau đây cần thận trọng hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi muốn sử dụng:
- Người có bệnh lý tim mạch, xơ vữa động mạch.
- Người tăng huyết áp hoặc có tiền sử tai biến, đột quỵ.
- Người trên 50 tuổi và có rối loạn chuyển hóa chất béo.
- Người béo phì cần kiểm soát cân nặng nghiêm ngặt.
Bác sĩ Thủy đưa ra lời khuyên cho các bà nội trợ nên cân bằng giữa hai loại chất béo khi chế biến bằng cách: Sử dụng dầu thực vật cho các món trộn salad, xào nhanh ở nhiệt độ thấp, hoặc nấu canh để bảo toàn được vitamin. Mỡ lợn nên sử dụng cho các món xào, rán, chiên ở nhiệt độ cao, giúp món ăn tăng hương vị thơm ngon và an toàn hơn. Một chế độ dinh dưỡng thông minh không nên loại trừ bất kỳ thực phẩm nào, mà thay vào đó là cách kết hợp hài hòa để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
