Nhặt chiếc đầu rắn hổ mang vừa bị chặt rời lên kiểm tra, cụ ông Trương (72 tuổi, trú tại thành phố Chu Tế, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc) đã bị chính phần đầu này phản xạ cắn vào lòng bàn tay trái. Sự cố hy hữu xảy ra vào một buổi chiều tháng 5, khiến ông phải trải qua gần 2 tháng điều trị tích cực mới giữ được cánh tay.
Theo lời kể của ông Trương, lúc đang câu cá bên bờ sông, ông bất ngờ gặp một con rắn hổ mang hung dữ. Lo sợ nếu bỏ chạy sẽ kích thích con vật tấn công, ông dùng chiếc xẻng mang theo để tự vệ. Sau hai nhát xẻng liên tiếp, con rắn bị đứt đầu và nằm bất động. Tin rằng con rắn đã chết, ông cúi xuống nhặt phần đầu lên. Tuy nhiên, khoảng 5 phút sau khi bị tách khỏi thân, chiếc đầu rắn bất ngờ há miệng cắn mạnh vào tay ông.
Diễn biến nguy kịch sau vết cắn
Nạn nhân mô tả cảm giác bị cắn giống như bị điện giật. Đầu rắn vẫn bám chặt lấy lòng bàn tay, khiến ông phải giật mạnh mới gỡ ra được. Sau đó, ông nhanh chóng đến bệnh viện địa phương trong tình trạng vết thương sưng to, chuyển màu sẫm. Chưa đầy 20 phút sau, các triệu chứng toàn thân bắt đầu xuất hiện: tức ngực, mờ mắt, buồn nôn và nôn mửa.
Ông Trương được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Chiết Giang. Tại đây, các bác sĩ đánh giá tình trạng rất nghiêm trọng. Cánh tay trái của bệnh nhân sưng phồng từ bàn tay lên đến vai, vùng da quanh vết cắn có dấu hiệu hoại tử và nóng rát. Kết quả xét nghiệm cho thấy nọc độc rắn hổ mang đồng thời tấn công hệ thần kinh, tế bào và tim mạch, khiến nguy cơ tử vong rất cao nếu không can thiệp kịp thời.
Gần 2 tháng điều trị để bảo toàn cánh tay
Bệnh viện đã kích hoạt quy trình cấp cứu khẩn cấp, sử dụng huyết thanh kháng nọc độc kết hợp phẫu thuật giải áp chi trên, lấy huyết khối tĩnh mạch và xử lý vết thương bằng hệ thống áp lực âm nhằm ngăn tổn thương lan rộng. Dù vượt qua giai đoạn nguy kịch, ông Trương vẫn đối mặt với nguy cơ phải cắt bỏ cánh tay vì mô bị hoại tử và nhiễm trùng nặng.
Ê-kíp điều trị xây dựng phác đồ kéo dài nhiều tuần với hàng loạt biện pháp: cắt lọc mô chết nhiều lần, dẫn lưu, tiếp tục áp lực âm và ghép da nhân tạo. Bên cạnh phẫu thuật, bệnh nhân được kết hợp y học cổ truyền, phục hồi chức năng sớm, chăm sóc tâm lý và dùng thuốc thảo dược tại chỗ. Sau gần 2 tháng kiên trì, vết thương dần hồi phục và cánh tay đã được bảo tồn thành công.
“Tôi sẽ không bao giờ hành động liều lĩnh như vậy nữa. Cái giá phải trả quá đắt”, ông Trương chia sẻ. Hiện tại, người đàn ông đã hồi phục hoàn toàn và được xuất viện.
Vì sao đầu rắn bị đứt vẫn có thể cắn người?
Rắn hổ mang nổi tiếng với nọc độc chứa độc tố thần kinh (neurotoxin). Khi xâm nhập cơ thể, chất độc tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương và các khớp thần kinh cơ, gây tê liệt cơ bắp, bao gồm cả các cơ tham gia hô hấp. Nếu không được điều trị bằng huyết thanh kháng nọc rắn, nạn nhân có thể tử vong do suy hô hấp trong thời gian rất ngắn.
Điều đáng lo ngại là ở những động vật cấp thấp như rắn, hệ thần kinh điều khiển phản xạ có điều kiện nằm ở cơ thể, nên não bộ và phần còn lại của cơ thể có thể hoạt động riêng biệt trong một thời gian. Thân rắn vẫn có thể ngọ nguậy sau khi bị chặt đầu, còn phần đầu khi va chạm với vật thể khác vẫn có thể kích hoạt phản xạ cắn. Đây chính là lý do khiến ông Trương bị thương dù con rắn đã “chết”.
Lời khuyên từ chuyên gia khi gặp rắn độc
Từ tình huống trên, các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không chạm vào đầu rắn đã chết hoặc bị chặt rời. Trong trường hợp không may bị rắn độc cắn, cần nhanh chóng ghi nhớ hoặc chụp ảnh đặc điểm con rắn để hỗ trợ bác sĩ xác định loại nọc độc. Đồng thời, cần tháo bỏ trang sức, quần áo bó sát ở vùng bị thương, giữ cơ thể bình tĩnh và đến bệnh viện sớm nhất có thể. Người dân cũng nên lưu ý một số điều sau:
- Không tự rạch vết thương hoặc hút nọc độc bằng miệng vì có thể gây nhiễm trùng và khiến tổn thương nặng thêm.
- Không đắp thuốc dân gian, lá cây hay bất kỳ chất lạ nào lên vết cắn.
- Không vận động mạnh để tránh nọc độc lan nhanh trong cơ thể.
