Bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết Dự thảo sửa đổi danh mục thuốc do Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả dự kiến bổ sung 84 loại thuốc, trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư, chiếm tỷ lệ cao nhất. Đây chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và liệu pháp miễn dịch. Việc thẩm định đang được đẩy nhanh, dự kiến hoàn tất trong quý 2 năm nay.
Đợt cập nhật lớn nhất sau 8 năm
Đợt cập nhật này được coi là lớn nhất sau hơn 8 năm, bao gồm hơn 20 nhóm thuốc. Ngoài nhóm ung thư, danh mục còn bổ sung các thuốc điều trị bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa…
Theo bà Trang, quá trình xây dựng danh mục mới đang ở giai đoạn các hội đồng chuyên môn đánh giá. Các hội đồng đã hoàn thành khoảng một nửa với các nhóm thuốc như tim mạch, hô hấp, ung thư, nhiễm khuẩn, chuyển hóa… Mỗi nhóm đều do chuyên gia đầu ngành thẩm định kỹ lưỡng. Bà Trang nhấn mạnh: “Đây là quy trình bắt buộc để bảo đảm tính khoa học và chính xác. Từng hoạt chất, chỉ định, danh pháp và điều kiện sử dụng đều phải được rà soát cẩn trọng.”
Danh sách bổ sung thuốc và sinh phẩm y tế không có vướng mắc lớn về chuyên môn. Nếu đúng tiến độ, trong tháng 5 sẽ hoàn tất các hội đồng, sau đó chuyển sang bước thẩm định pháp lý. Dự kiến danh mục sẽ được ban hành trong quý 2 này.
Giảm gánh nặng chi phí cho bệnh nhân ung thư
Với các thuốc chi phí cao, đặc biệt là thuốc ung thư, Bộ Y tế đang kêu gọi doanh nghiệp hỗ trợ một phần chi phí và nghiên cứu giải pháp giảm mức đồng chi trả cho người bệnh. Hiện tại, các thuốc đích và miễn dịch giá đắt đỏ chưa được bảo hiểm y tế thanh toán nhiều, người bệnh chủ yếu tự chi trả, tạo gánh nặng lớn.
Theo thống kê, năm 2023, Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả cho thuốc điều trị ung thư hơn 7.500 tỷ đồng, chiếm 15,8% tổng chi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, tăng so với năm 2022 là hơn 6.600 tỷ đồng (14,5%).
Số liệu từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) cho thấy mỗi năm Việt Nam có khoảng 165.000 ca mắc ung thư mới, nhưng chỉ 10% được tiếp cận liệu pháp tiên tiến. Chi phí điều trị có thể lên đến 120-150 triệu đồng mỗi tháng, tương đương 500-600 triệu đồng đến vài tỷ đồng mỗi năm cho một bệnh nhân hoàn thành liệu trình.
Mở rộng quyền lợi cho bệnh nhân
Bên cạnh việc cập nhật danh mục thuốc, Bộ Y tế đang đánh giá triển khai Thông tư 01/2025/TT-BYT về danh mục 62 bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm, cần phẫu thuật hoặc kỹ thuật cao, cho phép người bệnh “lên thẳng” bệnh viện chuyên sâu và được bảo hiểm y tế thanh toán 100% quyền lợi. Cơ quan quản lý đang lấy ý kiến từ các bệnh viện và địa phương để điều chỉnh phù hợp thực tế, có thể mở rộng thêm một số bệnh để người bệnh tiếp cận tuyến trên nhanh hơn. Một số bệnh nếu tuyến dưới đã điều trị hiệu quả có thể được đưa ra khỏi danh sách, ngược lại, có thể bổ sung nhóm bệnh khác như các bệnh về máu.
Bà Trang cũng lưu ý rằng sau một năm triển khai, một số bệnh ung thư thuộc nhóm mã bệnh hiểm nghèo hầu hết đã được lên tuyến trên, nhưng tình trạng quá tải tại các bệnh viện chuyên sâu gia tăng.
Việc Quỹ Bảo hiểm chia sẻ tiền thuốc (dự kiến đồng chi trả mức 30-50%) được các chuyên gia đánh giá sẽ tạo thêm cơ hội sống cho hàng nghìn người mắc bệnh hiểm nghèo.
