PGS Nguyễn Lân Hiếu cảnh báo: Bệnh viện tư cũng quá tải do chênh lệch chất lượng
Trong một chia sẻ mới đây, Đại biểu Quốc hội, Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã nêu bật những bất cập nghiêm trọng của hệ thống y tế hiện nay. Ông nhấn mạnh rằng sự chênh lệch ngày càng lớn về trình độ chuyên môn giữa các tuyến đang dẫn đến tình trạng quá tải tại các bệnh viện lớn, thậm chí lan sang cả khu vực tư nhân – một hiện tượng chưa từng có trước đây.
Nghịch lý quá tải và giải pháp cải cách
Theo PGS Hiếu, quá tải không còn là vấn đề riêng của bệnh viện công khi nhiều cơ sở tư nhân cũng chật kín bệnh nhân. Ông chỉ ra rằng tỷ lệ chi trả trực tiếp bằng tiền từ túi của người dân cho chăm sóc sức khỏe vẫn ở mức cao và chưa có dấu hiệu giảm. Để giải quyết, ông đề xuất cải cách bảo hiểm y tế như một giải pháp then chốt, với việc đa dạng hóa mức đóng và khuyến khích các loại hình bảo hiểm bổ sung.
Bên cạnh đó, PGS Hiếu nhận định không ít cơ sở y tế đang gặp khó khăn trong quá trình triển khai cơ chế tự chủ. Nguồn lực và dịch vụ chưa được tối ưu theo hướng lấy người bệnh làm trung tâm. Sự chênh lệch đáng kể về chỉ số sức khỏe và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu giữa các vùng miền vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến tính công bằng trong bảo vệ sức khỏe người dân.
Phát triển kỹ thuật cao và y tế dự phòng
Về phát triển kỹ thuật cao, ông Hiếu cho rằng cần quy hoạch hệ thống y tế chuyên sâu theo vùng, tránh đầu tư dàn trải. Ví dụ, không nên để mọi bệnh viện đều triển khai ghép tạng chỉ để đạt tiêu chí xếp hạng, mà nên xây dựng các trung tâm y khoa lớn theo khu vực. Giai đoạn đầu có thể tổ chức theo 3 miền Bắc – Trung – Nam, sau đó mở rộng thành 5 vùng để tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả điều trị.
Đánh giá về y tế dự phòng, PGS Hiếu cho rằng lĩnh vực này vẫn chưa có nhiều đổi mới. Nhiều bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn, quản lý bệnh mạn tính chưa hiệu quả, dịch bệnh còn nguy cơ lan rộng, dẫn tới quá tải bệnh viện, tăng tỷ lệ tử vong và chi phí xã hội. Chủ trương khám sức khỏe định kỳ toàn dân được xem là bước đột phá, song ông nhấn mạnh yếu tố hiệu quả cần đặt lên hàng đầu, tránh tình trạng khám qua loa như hiện nay.
Thiếu hụt nhân lực và gỡ điểm nghẽn thuốc
Một thách thức lớn khác là tình trạng thiếu hụt nhân lực y tế tại nhiều địa phương, đặc biệt ở tuyến cơ sở, cả về số lượng lẫn chất lượng. Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cảnh báo khi triển khai cơ chế sát hạch cấp phép hành nghề, sự chênh lệch chất lượng đào tạo giữa các trường y có thể bộc lộ rõ. Vì vậy, Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo cần sớm rà soát, chuẩn hóa chất lượng đào tạo và kỳ thi tốt nghiệp bác sĩ trên toàn quốc.
Liên quan đến thuốc và trang thiết bị y tế, ông Hiếu đánh giá Luật Đấu thầu 2023 đã mang lại những chuyển biến tích cực trong mua sắm tập trung và đàm phán giá. Tuy nhiên, thị trường dược phẩm và thiết bị y tế toàn cầu đang biến động mạnh do nhiều yếu tố như chiến tranh, tỷ giá, nguồn cung nguyên liệu. Nếu cơ chế giá không đủ linh hoạt, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong duy trì nguồn cung, dẫn tới tình trạng một số gói thầu không có nhà cung cấp tham gia – điều đã xảy ra trong thực tế.
Ông đề xuất với các thuốc và vật tư đã được cấp phép, có nhiều nhà cung cấp và giá ổn định, nên cho phép bệnh viện chủ động đàm phán, ký hợp đồng hoặc tham gia cơ chế đàm phán giá tập trung. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để theo dõi, so sánh giá và quản lý việc sử dụng thuốc, vật tư giữa các cơ sở và trong khu vực ASEAN.
