Khám phá cơ chế phòng vệ tâm lý ẩn giấu
Cuốn sách tâm lý học nổi tiếng của Joseph Burgo, do Bách Việt Books và NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành, mang đến cho độc giả một hành trình khám phá sâu sắc những cơ chế phòng vệ tâm lý ẩn giấu trong mỗi con người. Thay vì chỉ đưa ra những lời khuyên đơn giản về cách sống tích cực, cuốn sách đi thẳng vào câu hỏi mà ai cũng từng tự vấn: vì sao ta cứ lặp lại những hành vi khiến mình tổn thương, giận dữ hay tự sabot chính mình?
Dồn nén nhu cầu bản thân: Nguyên nhân và hậu quả
Sự dồn nén cảm xúc, nhu cầu bản thân có thể khiến một người trở nên yếu nhược nếu bị tước đi hoàn toàn mọi thứ họ cần. Nhiều người trong chúng ta cảm thấy khó chấp nhận những nhu cầu của bản thân cũng như thực tế rằng, với tư cách là con người, ta luôn phải dựa vào người khác để được đáp ứng. Thường thì điều này bắt nguồn từ những trải nghiệm lệ thuộc đầu đời vốn mang tính sang chấn hoặc quá mức thiếu ổn định.
Phủ nhận mong cầu và sự phụ thuộc
Kết quả là, chúng ta có thể dồn nén nhận thức về mong cầu của chính mình, trở nên độc lập và tự chủ cao. Chúng ta có thể phủ nhận những mong cầu hoặc ước muốn bên trong mình. Nhiều gia đình không khuyến khích việc bày tỏ mong muốn của bản thân và luôn đề cao tính tự lực. Kết quả là, các thành viên trong gia đình học cách phủ nhận các nhu cầu của họ và thường trở nên phụ thuộc, cần được định hướng.
Một mặt, khả năng dồn nén nhận thức giúp mọi người theo đuổi các mục tiêu dài hạn mà chưa có nhiều cơ sở thực hiện. Mặt khác, sự dồn nén này cũng có thể khiến người đó trở nên yếu nhược nếu bị tước đi hoàn toàn mọi thứ họ cần. Việc phủ nhận nhu cầu của bản thân và phụ thuộc vào người khác có thể khiến bạn coi thường và đánh giá thấp họ. Do đó, chính bạn sẽ làm tổn hại các mối quan hệ của mình.
Nhận diện dấu hiệu dồn nén
Nếu bạn có nhiều liên kết tới các nhận định trong Nhóm 1 của Chương 3, bạn có thể dựa vào sự dồn nén để tránh nhận thức về những mong cầu của bản thân. Nếu bạn bè và gia đình dựa vào bạn để thỏa mãn nhu cầu cảm xúc hay tài chính của họ, giả sử bạn không bao giờ hướng về người khác theo cách tương tự, thì có thể bạn đang phủ nhận mong muốn của mình. Nếu bạn phát triển mối quan hệ với người dường như luôn cần bạn hơn bạn cần họ, thì hãy chú ý. Đặc biệt nếu bạn cảm thấy không đồng tình hoặc có xu hướng phán xét về những người “cần” bạn quá nhiều.
Ảnh minh họa. Nguồn: Kaboompics/Pexels.
Hậu quả của mong cầu bị dồn nén
Như đã thảo luận ở trên, mong muốn bị dồn nén hoặc bị phủ nhận không bao giờ biến mất hoàn toàn, chỉ là ta không còn ý thức về chúng. Những mong cầu vô thức này tiếp tục bộc lộ ra ngoài theo những cách tiềm ẩn. Người nghiện công việc không có thời gian cho các mối quan hệ có thể bắt đầu phát triển các triệu chứng sinh lí, cần được chăm sóc y tế. Những người dồn nén nhận thức về mong cầu của họ đối với người khác thường chuyển hướng sang các đối tượng khác như thức ăn, đồ uống có cồn hoặc các chất kích thích.
Bản chất của nghiện là người nghiện thường thích dùng một chất mà họ có thể mua hay kiểm soát chúng về mặt lí thuyết, thay vì tiếp xúc với một người không đáng tin cậy. Nếu bạn gặp vấn đề liên quan đến chuyện ăn uống hoặc chất gây nghiện, có thể bạn đang dồn nén hoặc phủ nhận một mong cầu khác, mong cầu liên quan đến những người xung quanh bạn. Nếu bạn cảm thấy không có hứng thú với tình dục, đụng chạm thân thể, thì gần như chắc chắn bạn đã kìm nén ham muốn của mình.
