Từ phòng hồi sức đến những bước đi đầu tiên: Các bệnh nhi ngộ độc botulinum hồi phục tích cực
Ngày 20/3, tại Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng, không khí đã bớt nặng nề hơn những ngày trước. Hai bệnh nhi H.Q.B (11 tuổi) và H.Q.N (7 tuổi), từng trong tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, nay đã có thể tự đứng và bước đi quanh phòng bệnh. Bác sĩ Võ Hữu Hội, Phó giám đốc bệnh viện, cho biết cả hai đã hồi phục tốt, có thể nói chuyện bình thường nhưng vẫn cần theo dõi thêm để tránh biến chứng.
Hành trình vượt qua "cửa tử" sau ngộ độc thực phẩm
Mọi chuyện bắt đầu từ sáng 7/3, khi sáu người trong một gia đình ở thôn 8, xã Phước Năng, cùng ăn món cá ủ chua, một món ăn quen thuộc ở vùng núi. Đến chiều cùng ngày, ba đứa trẻ bắt đầu xuất hiện triệu chứng bất thường: đau bụng, nôn ói, mệt lả. Người lớn ban đầu nghĩ đơn giản là rối loạn tiêu hóa, nhưng chỉ qua một đêm, tình trạng trở nên nghiêm trọng.
Sáng 8/3, các em được đưa đi cấp cứu trong tình trạng yếu cơ, khó thở. Em H.N.T. (15 tuổi), ca nặng nhất, nhanh chóng rơi vào hôn mê, đồng tử giãn, suy hô hấp nặng. Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam, các bác sĩ phải lập tức đặt nội khí quản, cho thở máy và hồi sức tích cực. Với ca bệnh nặng nhất, phương án thay huyết tương được chỉ định để loại bỏ độc tố ra khỏi cơ thể.
Hai bệnh nhi còn lại cũng có biểu hiện điển hình của ngộ độc botulinum: yếu cơ, khó thở, buồn nôn. Một em phải thở máy, sau đó được chuyển ra Đà Nẵng để tiếp tục điều trị. Độc tố botulinum được xem là một trong những chất độc mạnh nhất từng được biết đến, có thể gây liệt cơ nhanh chóng và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Cuộc chạy đua với thời gian để tìm thuốc giải độc
Khi xác định nghi ngộ độc botulinum, các bác sĩ hiểu rằng thời gian không còn nhiều. Trong khi đó, tại Việt Nam, thuốc Botulinum Antitoxin Heptavalent (BAT) không có sẵn. Ngay lập tức, Bộ Y tế và Sở Y tế Đà Nẵng liên hệ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để hỗ trợ khẩn cấp.
Một "hành trình đặc biệt" được kích hoạt: lọ thuốc hiếm được xuất từ Geneva (Thụy Sĩ), quá cảnh qua Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), đến Hà Nội rồi vận chuyển vào Đà Nẵng trong thời gian ngắn nhất. Khoảng 20h45 tối 11/3, thuốc đến nơi. Các bác sĩ ngay lập tức truyền cho hai bệnh nhi tại Đà Nẵng, ca truyền kéo dài xuyên đêm đến rạng sáng hôm sau. Cùng lúc, một mũi vận chuyển khác đưa thuốc đến Quảng Nam để tiêm cho em T.
Và rồi, tín hiệu tích cực xuất hiện. Các bệnh nhi dần hồi phục chức năng hô hấp, có thể cử động, rồi nói chuyện trở lại. Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam, em H.N.T. (15 tuổi) cũng đã tỉnh táo, có thể ngồi dậy, ăn uống và giao tiếp.
Đà Nẵng tăng cường biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm
Từ sự việc trên, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, cho biết thành phố vừa yêu cầu tăng cường các biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm do độc tố botulinum trên địa bàn, sau khi ghi nhận một số ca nghi ngộ độc tại khu vực miền núi từ tháng 2 đến nay. Các trường hợp này liên quan đến thực phẩm ủ chua, đặc biệt là cá ủ chua; trong đó đã có mẫu xét nghiệm dương tính với vi khuẩn Clostridium botulinum type E.
Để chủ động phòng ngừa, UBND thành phố yêu cầu:
- Chính quyền các xã, phường khẩn trương rà soát các hộ gia đình có chế biến, dự trữ thực phẩm lên men thủ công như cá, thịt, da heo.
- Vận động người dân tạm thời không sản xuất, sử dụng các loại thực phẩm ủ chua không đảm bảo an toàn.
- Tăng cường kiểm tra, giám sát tại cộng đồng; kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm.
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh, họp dân, trường học; phối hợp ngành y tế hướng dẫn người dân nhận biết sớm dấu hiệu ngộ độc.
Thành phố cũng yêu cầu phát huy vai trò của lực lượng cơ sở như trưởng thôn, tổ trưởng dân phố, già làng, nhân viên y tế thôn bản trong việc "đi từng ngõ, gõ từng nhà" tuyên truyền phòng ngừa. Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng tái diễn. Riêng xã Phước Năng và Phước Chánh được yêu cầu triển khai quyết liệt hơn do đã ghi nhận các ca bệnh.
Thêm ca bệnh mới được ghi nhận
Cùng ngày, Trung tâm Y tế khu vực Phước Sơn, thành phố Đà Nẵng, vừa báo cáo trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra tại thôn 3, xã Phước Năng. Theo đó, tối 18/3, bệnh nhân Y.H. (53 tuổi) được đưa vào Khoa Khám bệnh - Cấp cứu trong tình trạng đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng và tiêu chảy. Theo khai thác bệnh sử, trước đó người này ăn cá ủ chua do người thân cho.
Ngành y tế địa phương nhanh chóng phối hợp xác minh. Kết quả cho thấy ngày 8/3, ông A.X. đi rừng, bắt cá tại sông Thanh rồi chế biến món cá ủ chua. Đến trưa 17/3, thực phẩm này được chia cho nhiều người thân cùng sử dụng. Ngoài bệnh nhân Y.H., những người còn lại đã ăn hết phần cá nhưng chưa ghi nhận triệu chứng bất thường và đang được theo dõi sức khỏe.
Riêng bệnh nhân H. trong ngày 18/3 tiếp tục ăn cá ủ chua trong bữa trưa. Khoảng hơn một giờ sau, người này xuất hiện triệu chứng và được đưa đi cấp cứu. Bác sĩ chẩn đoán viêm ruột do vi khuẩn, theo dõi ngộ độc thực phẩm. Sau điều trị truyền dịch, kháng sinh và thuốc chống co thắt, sức khỏe bệnh nhân đã ổn định, giảm nôn ói và tiếp tục được theo dõi.
Niềm vui dần trở lại với gia đình nhỏ ở thôn 8, xã Phước Năng, nơi chỉ hơn 10 ngày trước còn chìm trong lo lắng, tuyệt vọng. Tuy nhiên, sự việc này cũng là lời cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ từ các món ăn quen thuộc như cá ủ chua, đòi hỏi sự chủ động trong phòng ngừa và xử lý kịp thời của cả cộng đồng và chính quyền.
