Bác sĩ Australia cảnh báo biến chứng mắt hiếm gặp từ xăm hình
Các bác sĩ tại Australia đang đưa ra cảnh báo khẩn cấp về một biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng có thể đe dọa thị lực, sau khi ghi nhận 40 trường hợp mắc viêm màng bồ đào liên quan đến hình xăm trên khắp cả nước. Thông tin này được ABC News đưa tin, dựa trên nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Clinical and Experimental Ophthalmology, cho thấy số ca tại Australia đã tương đương gấp đôi tổng số ca từng được công bố trên toàn thế giới kể từ năm 2010.
Thị lực suy giảm bí ẩn sau khi xăm hình
Trường hợp của đầu bếp Nelize Pretorius là một ví dụ điển hình. Khi thị lực của cô bắt đầu mờ dần, đầu tiên ở một mắt rồi lan sang mắt còn lại, các bác sĩ ban đầu chẩn đoán nhầm là viêm kết mạc. Tuy nhiên, xét nghiệm không phát hiện nhiễm trùng, trong khi tình trạng viêm trong mắt ngày càng nặng mà không rõ nguyên nhân. “Tôi gần như không nhìn thấy gì. Thị lực của tôi giảm dần mà không ai có thể giải thích vì sao”, Pretorius chia sẻ.
Nguyên nhân cuối cùng được xác định không nằm ở đôi mắt, mà bắt nguồn từ một hình xăm trên lưng cô đã thực hiện từ nhiều năm trước. Cô được chẩn đoán mắc viêm màng bồ đào liên quan đến hình xăm (tattoo-associated uveitis), một bệnh lý viêm bên trong mắt do hệ miễn dịch gây ra. Tình trạng này khiến Pretorius không thể tiếp tục công việc đầu bếp và phải chi hàng nghìn USD cho điều trị.
Viêm màng bồ đào: Mối đe dọa thị lực lâu dài
Viêm màng bồ đào nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tăng nhãn áp, tổn thương thị lực vĩnh viễn, và buộc bệnh nhân sử dụng thuốc ức chế miễn dịch trong thời gian dài, thậm chí suốt đời. “Khi xăm, người ta chỉ nghĩ rủi ro là có thể sẽ hối tiếc về sau. Nhưng rủi ro thực sự là bạn có thể mất thị lực”, Pretorius nhấn mạnh. Hiện nay, cô vẫn phải duy trì thuốc nhỏ mắt chứa steroid và tái khám thường xuyên do bệnh có xu hướng tái phát từng đợt.
Số ca bệnh tăng gấp đôi, nguyên nhân chưa rõ ràng
Nhóm nghiên cứu cho rằng dù biến chứng này vẫn xảy ra ở tỷ lệ thấp so với số người xăm hình, nhưng thực tế nó có thể không hiếm như trước đây chúng ta vẫn nghĩ. Bác sĩ nhãn khoa Josephine Richards, người điều trị cho Pretorius, giải thích rằng viêm màng bồ đào thường xuất hiện như một biến chứng của các bệnh tự miễn, với triệu chứng ban đầu là nhìn mờ, đau nhức, nhạy cảm với ánh sáng.
Trong những năm gần đây, bà Richards nhận thấy số ca viêm màng bồ đào do mực xăm tăng lên, đôi khi xuất hiện rất lâu sau khi hình xăm được thực hiện – từ một đến hai năm, thậm chí tới 35 năm sau. Nguyên nhân chính xác khiến mực xăm kích hoạt phản ứng viêm mắt vẫn chưa được xác định, mặc dù nghiên cứu cho thấy phần lớn trường hợp liên quan đến mực đen, cùng với một ca mực hồng và một ca mực đỏ.
Điều trị khó khăn và xu hướng gia tăng
Trong nghiên cứu vừa công bố, phần lớn bệnh nhân cần điều trị lâu dài bằng thuốc ức chế miễn dịch, và chỉ có ba người không bị suy giảm thị lực trong quá trình điều trị. Bác sĩ Richards lo ngại vì nhiều bệnh nhân không thể giảm dần thuốc như thông lệ ở các bệnh tự miễn khác. “Thông thường, chúng tôi điều trị khoảng hai năm rồi cố gắng giảm liều dần. Nhưng với những trường hợp này, đa phần chúng tôi không thể giảm thuốc”, bà nói.
Sau hội nghị chuyên ngành về viêm mắt vào tháng 11/2025, riêng bang Tây Australia đã ghi nhận thêm bốn ca mới, cho thấy số trường hợp có xu hướng gia tăng. Các chuyên gia nhấn mạnh đây vẫn là biến chứng hiếm gặp trong bối cảnh khoảng 20-30% người Australia có ít nhất một hình xăm, nhưng kêu gọi thêm nghiên cứu để làm rõ nguyên nhân và giảm thiểu nguy cơ.
Hướng đến an toàn hơn trong tương lai
Các nhà nghiên cứu thừa nhận khó có thể thuyết phục mọi người ngừng xăm hình vì một biến chứng hiếm có thể xuất hiện nhiều năm sau. Thay vào đó, họ mong muốn xác định rõ thành phần nào trong mực xăm có thể kích hoạt phản ứng miễn dịch, từ đó loại bỏ yếu tố nguy cơ và nâng cao độ an toàn. Bác sĩ nhãn khoa Nicole Carnt tại Đại học New South Wales đặt câu hỏi: “Có hàng triệu người có hình xăm mà không gặp vấn đề gì. Câu hỏi là vì sao chỉ một số người lại bị ảnh hưởng?”.
