Tại Việt Nam, người cao tuổi đang phải đối mặt với gánh nặng chi phí y tế ngày càng lớn, đặt ra bài toán kinh tế cấp bách cho cả gia đình và xã hội. Theo thống kê, chi phí y tế trung bình của người cao tuổi cao gấp 7-8 lần so với người trẻ. Điều này tạo áp lực không nhỏ lên hệ thống an sinh xã hội và tài chính hộ gia đình.
Thực trạng chi phí y tế của người cao tuổi
Theo PGS.TS Phạm Thắng, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mãn tính như tim mạch, huyết áp, đái tháo đường, ung thư... Chi phí điều trị các bệnh này rất tốn kém, đặc biệt khi phải nhập viện hoặc phẫu thuật. Nhiều gia đình phải bán tài sản, vay mượn để trang trải viện phí.
Báo cáo của Bộ Y tế cho thấy, mỗi năm cả nước có khoảng 1,5 triệu người cao tuổi phải nhập viện, trung bình mỗi đợt điều trị kéo dài 7-10 ngày. Chi phí trung bình mỗi lần nhập viện khoảng 5-10 triệu đồng, chưa kể thuốc men và dịch vụ ngoài danh mục bảo hiểm.
Gánh nặng kinh tế đè lên vai người cao tuổi
Không chỉ người bệnh, mà con cháu trong gia đình cũng chịu áp lực lớn. Nhiều người phải nghỉ làm, giảm thu nhập để chăm sóc người già. Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội, có tới 60% hộ gia đình có người cao tuổi ốm đau phải vay tiền để chữa bệnh. Trong đó, 30% rơi vào cảnh nợ nần kéo dài.
Bà Nguyễn Thị Lan, 68 tuổi ở Hà Nội, chia sẻ: "Tôi bị tiểu đường và huyết áp cao, mỗi tháng tiền thuốc hết gần 2 triệu đồng. Lương hưu của tôi chỉ có 3 triệu, phải nhờ con cái hỗ trợ. Nhưng các cháu cũng khó khăn, tôi thấy có lỗi lắm."
Giải pháp nào để giảm gánh nặng?
Chuyên gia kinh tế y tế, TS. Nguyễn Quốc Anh, cho rằng cần mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, nâng mức chi trả cho người cao tuổi. Đồng thời, đẩy mạnh y tế dự phòng, quản lý bệnh mãn tính tại cộng đồng để giảm tỷ lệ nhập viện.
Ngoài ra, cần xây dựng mô hình chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi, kết hợp giữa gia đình và xã hội. Các chính sách hỗ trợ tài chính, miễn giảm viện phí cho người cao tuổi nghèo, cận nghèo cũng cần được thực hiện đồng bộ.
Theo thống kê của Tổng cục Dân số, đến năm 2030, Việt Nam sẽ có khoảng 16 triệu người cao tuổi. Nếu không có giải pháp kịp thời, gánh nặng chi phí y tế sẽ càng đè nặng lên vai người cao tuổi và toàn xã hội.
