Dự thảo Thông tư của Bộ Y tế vừa công bố đã quy định chi tiết về việc Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán chi phí khám chữa bệnh y học gia đình, khám tại nhà và khám chữa bệnh từ xa. Đây là lần đầu tiên các nhóm người bệnh gặp khó khăn trong di chuyển có cơ hội được hưởng dịch vụ y tế ngay tại nơi cư trú mà phần lớn chi phí do Quỹ BHYT chi trả.
Bảy nhóm đối tượng được khám tại nhà do BHYT chi trả
Theo dự thảo, cơ sở y tế có thể cử bác sĩ hoặc nhân viên y tế đến nhà riêng, trung tâm bảo trợ xã hội, cơ sở chăm sóc hoặc nơi cư trú hợp pháp khác của người bệnh để thực hiện dịch vụ khám chữa bệnh. Điều kiện để được hưởng quyền lợi này là người bệnh không thể đến cơ sở y tế do tình trạng sức khỏe, bệnh lý hoặc hạn chế vận động. Cụ thể, dự thảo nêu 7 nhóm đối tượng sau:
- Người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng.
- Người từ 75 tuổi trở lên bị hạn chế khả năng đi lại.
- Người mắc bệnh tâm thần không có khả năng tự chăm sóc.
- Người mắc bệnh mạn tính hạn chế vận động hoặc bị liệt.
- Người cần chăm sóc giảm nhẹ trong giai đoạn cuối đời.
- Người đang hưởng chế độ bảo trợ xã hội, thương binh, bệnh binh, người có công đang sống tại các cơ sở bảo trợ xã hội, trung tâm điều dưỡng hoặc cơ sở nuôi dưỡng, chăm sóc người có công.
- Trẻ dưới 36 tháng tuổi và người cao tuổi không có người thân chăm sóc.
Như vậy, nếu dự thảo được thông qua, nhiều người bệnh từng phải nằm viện hoặc bỏ qua việc khám chữa bệnh do khó khăn trong việc đi lại sẽ được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại nhà.
Quỹ BHYT thanh toán những khoản chi nào tại nhà?
Theo dự thảo, Quỹ BHYT sẽ thanh toán toàn bộ chi phí thuốc, thiết bị y tế, máu, chế phẩm máu, khí y tế, vật tư, hóa chất, dụng cụ sử dụng trong quá trình khám chữa bệnh tại nhà theo đúng phạm vi quyền lợi và mức hưởng của người tham gia BHYT. Điều này có nghĩa người bệnh chỉ phải đồng chi trả một phần theo quy định hiện hành.
Đáng chú ý, dự thảo còn cho phép nhân viên y tế mang thuốc, thiết bị y tế đến tận nơi cư trú nếu chúng có sẵn tại cơ sở khám chữa bệnh. Đối với các dịch vụ xét nghiệm cần thiết, nhân viên y tế được mang thiết bị đến nhà để tiến hành hoặc lấy mẫu bệnh phẩm tại nhà rồi chuyển về cơ sở y tế để phân tích. Quy định này giúp giảm thiểu tối đa sự phiền toái cho người bệnh và gia đình.
Nguyên tắc thanh toán: hỗ trợ 50% phần chênh lệch
Dự thảo cũng quy định rõ nguyên tắc thanh toán đối với giá dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà. Nếu giá dịch vụ khám tại nhà thấp hơn hoặc bằng giá khám tại cơ sở y tế, Quỹ BHYT thanh toán theo mức giá đã được phê duyệt. Trường hợp giá khám tại nhà cao hơn, Quỹ BHYT thanh toán toàn bộ phần giá tương đương dịch vụ tại cơ sở và hỗ trợ thêm 50% phần chi phí chênh lệch giữa khám tại nhà và khám tại cơ sở. Người bệnh phải tự chi trả 50% phần chênh lệch còn lại, theo phạm vi và mức hưởng BHYT.
Đối với các dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc phê duyệt giá, Quỹ BHYT sẽ thanh toán theo mức giá dịch vụ đang áp dụng tại chính cơ sở y tế đó. Mọi chi phí phát sinh cao hơn (nếu có) sẽ do người bệnh tự thanh toán với cơ sở khám chữa bệnh.
Cách xây dựng giá dịch vụ khám tại nhà
Dự thảo yêu cầu các cơ sở y tế tính toán giá dịch vụ khám chữa bệnh tại nhà trên cơ sở chi phí thực tế. Theo đó, giá dịch vụ không bao gồm các khoản chi chỉ phát sinh khi khám tại cơ sở như điện, nước, nhân viên đón tiếp hoặc các chi phí vận hành không sử dụng trong quá trình khám tại nhà. Ngược lại, cơ sở khám chữa bệnh được phép bổ sung những khoản chi đặc thù của hình thức khám tại nhà như chi phí đi lại, chi phí nhân công do thời gian thực hiện dịch vụ kéo dài hơn, cùng các khoản chi cần thiết khác để bảo đảm việc cung cấp dịch vụ tại nơi cư trú của người bệnh.
Việc xây dựng giá một cách hợp lý và minh bạch sẽ giúp các cơ sở y tế chủ động triển khai đồng thời đảm bảo quyền lợi tối đa cho người bệnh trong phạm vi Quỹ BHYT cho phép.
Hiện Bộ Y tế đang lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Thông tư này trước khi ban hành chính thức. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu và giảm tải cho các cơ sở y tế tập trung, đồng thời mang lại sự an tâm cho những người bệnh đặc biệt yếu thế trong xã hội.
