Bác sĩ Việt Nam cứu sống bệnh nhân hiếm gặp, kỹ thuật y học được quốc tế công nhận
Một bệnh nhân nam 67 tuổi tại Thành phố Hồ Chí Minh mắc đồng thời nhồi máu cơ tim cấp và xuất huyết não cấp đã được các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức cứu sống thành công nhờ phương pháp can thiệp mạch vành "câu giờ". Đây là một ca bệnh hiếm gặp trong y văn, vừa được công bố trên tạp chí y khoa thuộc Hội Tim mạch châu Âu và xuất hiện trên cơ sở dữ liệu PubMed của Viện Y tế Quốc gia Mỹ, cho phép giới chuyên môn toàn cầu tham khảo và học hỏi.
Thách thức kép trong điều trị y khoa
Theo bác sĩ Lê Duy Lạc, Trưởng đơn vị Tim mạch can thiệp tại khoa Hồi sức tim mạch của Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức, bệnh nhân có tiền sử cao huyết áp và nhập viện trong tình trạng rối loạn tri giác cùng yếu nửa người phải. Kết quả chụp cộng hưởng từ xác nhận xuất huyết não cấp, và chỉ một giờ sau, bệnh nhân đột ngột khó thở, tụt huyết áp với mạch chậm. Điện tim ghi nhận nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên kèm block nhĩ thất độ 3, một tình huống phức tạp với nguy cơ tử vong cao và di chứng nặng nề.
Thách thức lớn nhất là hai bệnh lý này đòi hỏi cách điều trị hoàn toàn trái ngược. Nhồi máu cơ tim cần tái thông mạch vành với thuốc chống đông và kháng tiểu cầu, trong khi các loại thuốc này lại là chống chỉ định và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng xuất huyết não. Hiện chưa có khuyến cáo cụ thể nào về xử trí hiệu quả cho các trường hợp đồng mắc như vậy, khiến ca bệnh trở nên đặc biệt khó khăn.
Giải pháp sáng tạo và kết quả ấn tượng
Trước tình huống thập tử nhất sinh, ê-kíp tim mạch và nội thần kinh đã chọn giải pháp can thiệp mạch vành "câu giờ". Họ cố gắng tái thông dòng chảy mạch vành mà không đặt stent, chỉ nong bóng và hút huyết khối, đồng thời tránh sử dụng các thuốc chống đông máu. Mục đích là để cứu tính mạng bệnh nhân trong khi đảm bảo giảm thiểu nguy cơ xuất huyết não diễn biến tăng nặng.
Sau ba ngày, khi tình trạng não đã ổn định về lâm sàng và qua chụp MRI, các bác sĩ mới tiến hành đặt stent với sự hỗ trợ của siêu âm nội mạch. Điều này giúp tái tưới máu cơ tim hiệu quả mà vẫn giảm thiểu nguy cơ chảy máu não. Ca bệnh sau đó đã được công bố trên European Heart Journal - Case Reports và xuất hiện trên PubMed, trở thành tài liệu tham khảo quý giá cho giới y khoa quốc tế.
Những thành tựu y học đỉnh cao khác của Việt Nam
Không chỉ dừng lại ở ca bệnh đơn lẻ này, ngành y tế Việt Nam còn ghi nhận nhiều dấu ấn ấn tượng khác. Vào tháng 8 năm 2025, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã công bố thực hiện thành công ca ghép tim - phổi đồng thời đầu tiên tại Việt Nam, một trong những kỹ thuật khó nhất của phẫu thuật lồng ngực - tim mạch. Bệnh nhân là chị T.N.Q, 38 tuổi, mắc hội chứng Eisenmenger với suy tim phải không hồi phục và hở van ba lá nặng.
Ca mổ kéo dài hơn 7 giờ và được theo sau bởi gần 50 ngày hồi sức tích cực, nơi mọi biến chứng đều có thể xảy ra và mỗi quyết định đều phải chính xác. Thành công của ca ghép này không chỉ cứu sống một bệnh nhân mà còn đưa Việt Nam vào nhóm rất ít quốc gia làm chủ kỹ thuật ghép tim - phổi đồng thời.
Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, đánh giá: "Đây không chỉ là thành công của riêng bệnh viện, mà là dấu mốc của toàn ngành y tế, mở ra cơ hội sống cho những bệnh nhân suy đa tạng trước đây gần như không còn hy vọng."
Trước đó, vào tháng 10 năm 2023, Bệnh viện Phổi Trung ương cũng đã thực hiện liên tiếp hai ca ghép phổi trong vòng 24 giờ, đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cao nhất theo đánh giá của Trung tâm Ghép phổi UCSF từ Mỹ. Những thành tựu này cho thấy các kỹ thuật từng được coi là "đỉnh cao" giờ đang dần trở thành năng lực thường quy tại nhiều bệnh viện công lập ở Việt Nam.
Sự phát triển vượt bậc và tầm ảnh hưởng quốc tế
Hơn 30 năm kể từ ca ghép tạng đầu tiên vào năm 1992, Việt Nam đã thực hiện thành công khoảng 10.000 ca ghép tạng, bao gồm đầy đủ các loại hình từ ghép thận, gan, tim đến phổi và thận - tụy. Ông Nguyễn Xuân Toại, một bệnh nhân ghép phổi, chia sẻ: "Trước đây, gia đình từng nghĩ phải ra nước ngoài mới có cơ hội. Nhưng khi được các bác sĩ bệnh viện công lập trong nước trực tiếp điều trị thành công, chúng tôi thực sự bất ngờ và biết ơn. Không chỉ chi phí phù hợp hơn, mà còn là niềm tin được chữa bệnh ngay tại quê hương."
Đáng chú ý, nhiều bác sĩ quốc tế, chẳng hạn như từ Indonesia, đã sang Việt Nam để học hỏi các kỹ thuật tiên tiến. Gần đây, các bác sĩ Indonesia đã đến Bệnh viện K để học kỹ thuật phẫu thuật nội soi tuyến giáp qua đường tiền đình miệng, một kỹ thuật mũi nhọn được đưa vào chương trình hợp tác thông qua biên bản ghi nhớ.
Theo Bộ Y tế, các bệnh viện công lập hiện nay không chỉ tập trung nâng cao chất lượng khám chữa bệnh mà còn đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật cao, hướng tới mục tiêu lấy người bệnh làm trung tâm. Một loạt kỹ thuật chuyên sâu đã được tiếp cận và làm chủ, bao gồm ghép đa tạng, can thiệp tim bào thai, thụ tinh trong ống nghiệm, ghép tế bào gốc, phẫu thuật robot và cấy tim nhân tạo.
Ông Hà Anh Đức nhấn mạnh: "Dù đi sau thế giới nhiều năm, nhưng hiện nay chúng ta có thể tự tin sánh ngang với các nước phát triển trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là ghép tạng. Trình độ chuyên môn, khả năng phối hợp và ý chí của đội ngũ bác sĩ là yếu tố quyết định." Sự chuyển mình từ "học hỏi" sang "đóng góp" cho y học quốc tế đang khẳng định vị thế ngày càng cao của các bác sĩ Việt Nam trên bản đồ y khoa toàn cầu.
