Bệnh nhân 66 tuổi phát hiện sán dây bò dài 1,2m
ThS.BS Đỗ Thị Hồng Khanh, khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết các bác sĩ vừa nội soi can thiệp thành công, lấy trọn vẹn một con sán dây bò (Taenia saginata) trưởng thành dài 1,2m từ hồi tràng của một bệnh nhân nam 66 tuổi. Bệnh nhân đến khám sau nhiều tuần xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiêu hóa kéo dài như đầy hơi, chướng bụng, đau quặn từng cơn quanh rốn. Ngoài ra, người bệnh còn buồn nôn thoáng qua, chán ăn, sụt cân nhẹ không rõ nguyên nhân và đại tiện thất thường, xen kẽ tiêu chảy nhẹ với táo bón.
Dấu hiệu khiến bệnh nhân thực sự lo lắng là phát hiện các đoạn màu trắng, dẹt, có khả năng cử động trong phân. Qua thăm khám, bác sĩ xác định đây là các đốt sán dây (proglottid). Khai thác tiền sử cho thấy người bệnh có thói quen ăn thịt bò tái, bò nhúng và phở bò tái thường xuyên trong nhiều năm.
Quy trình nội soi gắp sán và ý nghĩa của việc lấy đầu sán
Trong quá trình nội soi đại tràng, ê-kíp đã đưa ống soi qua van hồi manh tràng vào đoạn cuối hồi tràng và phát hiện thân sán trưởng thành đang ký sinh. Các bác sĩ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để gắp toàn bộ con sán dài 1,2m, đồng thời lấy được nguyên vẹn phần đầu (scolex). Theo bác sĩ Khanh, việc lấy được đầu sán có ý nghĩa quyết định trong điều trị vì giúp loại bỏ nguy cơ sán tiếp tục phát triển và tái phát trong đường tiêu hóa. Sau can thiệp, bệnh nhân được hội chẩn chuyên khoa, điều trị theo đúng phác đồ và hướng dẫn theo dõi cũng như các biện pháp phòng bệnh.
Triệu chứng và biến chứng nguy hiểm của nhiễm sán dây bò
ThS.BS Đỗ Thị Hồng Khanh cho hay nhiễm sán dây bò có thể diễn tiến âm thầm trong nhiều năm với biểu hiện không điển hình nên người bệnh dễ chủ quan. Các triệu chứng thường gặp gồm đau bụng âm ỉ, đầy hơi, buồn nôn, chảy nước bọt vào buổi sáng, mệt mỏi, sụt cân hoặc thiếu máu không rõ nguyên nhân. Dấu hiệu đặc trưng và dễ nhận biết nhất là xuất hiện các đốt sán màu trắng, dẹt trong phân.
Theo y văn, sán dây bò trưởng thành có thể dài từ 4 đến 12m, cá biệt lên tới 25m và có thể ký sinh trong ruột người nhiều năm nếu không được phát hiện, điều trị. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sán dây bò có thể gây nhiều biến chứng như tắc ruột, thủng ruột, viêm ruột thừa cấp, viêm đường mật hoặc viêm tụy cấp khi sán chui lên nhú Vater. Người bệnh cũng có nguy cơ thiếu máu, suy dinh dưỡng kéo dài.
Khuyến cáo phòng ngừa nhiễm sán dây bò
Vị bác sĩ khuyến cáo người dân chỉ nên ăn thịt bò đã được nấu chín kỹ. Với thịt bò nguyên miếng, nhiệt độ ở phần lõi nên đạt tối thiểu 63 độ C và để thịt nghỉ khoảng 3 phút trước khi sử dụng; thịt bò xay hoặc băm cần được nấu đạt ít nhất 71 độ C. Người dân không nên ăn bò tái, gỏi bò hoặc các món thịt bò chưa chín hoàn toàn. Mặc dù ấu trùng sán có thể bị tiêu diệt khi cấp đông sâu ở nhiệt độ từ âm 18 đến âm 20 độ C liên tục ít nhất 5 ngày, các chuyên gia vẫn khuyến cáo nấu chín hoàn toàn là biện pháp an toàn nhất. Bên cạnh đó, cần rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi chế biến thực phẩm, sử dụng riêng dao, thớt cho thực phẩm sống và chín, đồng thời chỉ mua thịt bò đã qua kiểm dịch thú y.
